Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) σχετικά με τα μπόνους δόμησης που προβλέπει ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός (ΝΟΚ) έχει μπλοκάρει τις διαδικασίες, δημιουργώντας έντονη αντιπαράθεση ανάμεσα στο υπουργείο Περιβάλλοντος, την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) και τους Δήμους.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η διαφωνία για το ποιες οικοδομικές άδειες μπορούν να συνεχίσουν να υλοποιούνται και ποιες μένουν στον αέρα.
Η ένταση κλιμακώθηκε μετά την απόφαση του ΣτΕ, η οποία έθεσε σε αμφισβήτηση τα μπόνους δόμησης, οδηγώντας το υπουργείο Περιβάλλοντος στην κατάθεση τροπολογίας. Σύμφωνα με αυτήν, σταματά η έγκριση νέων οικοδομικών αδειών που βασίζονται στα κίνητρα του ΝΟΚ, ενώ όσες άδειες έχουν ήδη εκδοθεί παραμένουν σε ισχύ μέχρι να καθαρογραφεί η απόφαση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μια επιπλέον πρόβλεψη της τροπολογίας αναφέρει πως οι ανακλήσεις οικοδομικών αδειών που έγιναν από τις 11 Δεκεμβρίου 2024 και μετά, ακυρώνονται αυτοδικαίως. Η ρύθμιση αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις, με την ΚΕΔΕ να υποστηρίζει ότι έρχεται σε αντίθεση με τη νομοθεσία που ορίζει πως μόνο το όργανο που εξέδωσε μια άδεια μπορεί να την ανακαλέσει.
Μέσα σε αυτό το ομιχλώδες περιβάλλον, περίπου 15.000 οικοδομικές άδειες βρίσκονται σε αμφιλεγόμενη κατάσταση. Αυτές οι άδειες, αν και σε ισχύ, δεν έχουν ακόμη περάσει τη διαδικασία ελέγχου από ελεγκτή δόμησης, γεγονός που δημιουργεί μια επικίνδυνη ζώνη αβεβαιότητας. Οι επενδυτές και οι κατασκευαστές βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρές δυσκολίες, καθώς η αναμονή αυτή συνεπάγεται αυξημένο κόστος και καθυστερήσεις, ενώ επηρεάζεται αρνητικά η δυνατότητα υλοποίησης των σχεδιαζόμενων έργων.
Οι επιπτώσεις αυτής της κατάστασης είναι ήδη ορατές στην αγορά ακινήτων. Σύμφωνα με ειδικούς, η αβεβαιότητα έχει οδηγήσει σε αυξήσεις τιμών στα διαμερίσματα που κυμαίνονται έως 30%, ανάλογα με τον συντελεστή δόμησης των οικοπέδων και τα μπόνους που χάνουν οι κατασκευαστές.
Οι κατασκευαστές που αγόρασαν ακριβά οικόπεδα βασιζόμενοι στα μπόνους του ΝΟΚ, και δεν έχουν ξεκινήσει να χτίζουν, είναι οι μεγαλύτεροι χαμένοι. Το αυξημένο κόστος αναμένεται να μετακυλιστεί στους αγοραστές, καθιστώντας τις τιμές ακόμη πιο απρόσιτες. Παράλληλα, και οι ιδιοκτήτες οικοπέδων βλέπουν την αξία των περιουσιών τους να μειώνεται, αφού οι κατασκευαστές μπορούν να χτίσουν λιγότερα τετραγωνικά από όσα προέβλεπαν.
Τέλος, η κατάσταση αυτή έχει αναδείξει και σοβαρά νομικά και διοικητικά παράδοξα.
Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) έχει θέσει ερωτήματα για το αν είναι δίκαιο να ακυρώνονται άδειες ανεξαρτήτως χρόνου από την έκδοσή τους ή να υπάρχουν περιπτώσεις όπου γειτονικά οικόπεδα αντιμετωπίζονται διαφορετικά λόγω προσφυγών στο ΣτΕ. Επίσης, εγείρονται ερωτήματα για την άνιση μεταχείριση ανάμεσα σε επενδύσεις που εξασφαλίζουν ειδικά καθεστώτα και στους υπόλοιπους πολίτες που ακολουθούν τις γενικές διατάξεις.
