Ο Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Τζερόμ Πάουελ, έδωσε το σήμα για μελλοντικές μειώσεις επιτοκίων της Fed, αν και απέφυγε να δώσει συγκεκριμένες ενδείξεις σχετικά με τον ακριβή χρόνο και την έκτασή τους. Στην πολυαναμενόμενη ομιλία του κατά την ετήσια συνάντηση της Fed στο Τζάκσον Χολ, στο Γουαϊόμινγκ, ο Πάουελ δήλωσε ότι «έχει έρθει η ώρα για προσαρμογή της πολιτικής», επισημαίνοντας ότι η κατεύθυνση είναι σαφής, αλλά ο χρόνος και ο ρυθμός των μειώσεων των επιτοκίων θα εξαρτηθούν από τα εισερχόμενα δεδομένα, τις εξελισσόμενες προοπτικές και την ισορροπία των κινδύνων.
Με τις αγορές να αναμένουν καθοδήγηση σχετικά με την πορεία της νομισματικής πολιτικής, ο Πάουελ εστίασε όχι μόνο στο μέλλον, αλλά και στην ανάλυση των παραγόντων που οδήγησαν στον πληθωρισμό, ο οποίος επέβαλε μια επιθετική σειρά 13 αυξήσεων επιτοκίων από τον Μάρτιο του 2022 έως τον Ιούλιο του 2023. Παρόλο που αναγνώρισε την πρόοδο στον έλεγχο του πληθωρισμού, ανέφερε ότι η Fed μπορεί τώρα να επικεντρωθεί και στο άλλο σκέλος της διπλής της εντολής, δηλαδή να διασφαλίσει ότι η οικονομία παραμένει κοντά σε συνθήκες πλήρους απασχόλησης.
Ο Πάουελ τόνισε ότι ο πληθωρισμός έχει μειωθεί σημαντικά, η αγορά εργασίας δεν είναι πλέον υπερθερμασμένη, και οι συνθήκες είναι τώρα λιγότερο σφιχτές από ό,τι ήταν πριν από την πανδημία.
Η ομιλία του Πάουλ γίνεται σε μια περίοδο όπου ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ επιστρέφει σταδιακά προς τον στόχο του 2% της Fed, αν και δεν έχει φτάσει ακόμη εκεί. Ένας δείκτης που προτιμά η Fed για τη μέτρηση του πληθωρισμού έδειξε πρόσφατα ότι ο ρυθμός βρισκόταν στο 2,5%, από 3,2% πριν από ένα χρόνο, και πολύ χαμηλότερα από το ανώτατο επίπεδο άνω του 7% που καταγράφηκε τον Ιούνιο του 2022. Παράλληλα, το ποσοστό ανεργίας έχει αυξηθεί αργά, αλλά σταθερά, φτάνοντας πιο πρόσφατα στο 4,3%, επίπεδο που συνήθως θεωρείται προάγγελος ύφεσης. Ωστόσο, ο Πάουελ απέδωσε την άνοδο της ανεργίας στην είσοδο περισσότερων ατόμων στο εργατικό δυναμικό και στον πιο αργό ρυθμό προσλήψεων, παρά σε αύξηση των απολύσεων ή σε γενική επιδείνωση της αγοράς εργασίας.
Ο Πάουελ υπογράμμισε ότι ο στόχος της Fed ήταν να αποκαταστήσει τη σταθερότητα των τιμών, αποφεύγοντας τις έντονες αυξήσεις της ανεργίας που χαρακτήρισαν προηγούμενες προσπάθειες μείωσης του πληθωρισμού. Αν και είπε ότι η αποστολή δεν έχει ολοκληρωθεί, σημείωσε ότι έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι αγορές αναμένουν ότι η Fed θα αρχίσει να μειώνει τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο. Αν και ο Πάουελ δεν αναφέρθηκε συγκεκριμένα στο πότε πιστεύει ότι θα ξεκινήσει η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής. Τα πρακτικά από τη συνεδρίαση της Επιτροπής Ανοικτής Αγοράς της Fed του Ιουλίου, που δημοσιεύθηκαν προχθές Τετάρτη, ανέφεραν ότι η «συντριπτική πλειοψηφία» των αξιωματούχων θεωρεί ότι μια μείωση των επιτοκίων τον Σεπτέμβριο θα είναι κατάλληλη, εφόσον δεν υπάρξουν δυσμενείς εκπλήξεις.
Εκτός από την αξιολόγηση της τρέχουσας κατάστασης, ο Πάουελ αφιέρωσε σημαντικό χρόνο στην ομιλία του για να εξετάσει τι οδήγησε στην άνοδο του πληθωρισμού - που έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 40 και πλέον ετών - καθώς και την απάντηση της Fed και γιατί οι πιέσεις στις τιμές υποχώρησαν χωρίς να προκληθεί ύφεση.
Όταν ο πληθωρισμός άρχισε να αυξάνεται στις αρχές του 2021, ο Πάουελ και οι συνάδελφοί του - όπως και πολλοί άλλοι οικονομολόγοι της Wall Street και της ευρωζώνης- τον θεώρησαν «παροδικό», αποδίδοντάς τον σε παράγοντες που σχετίζονταν με την πανδημία και οι οποίες πίστευαν ότι θα εξασθενούσαν.
Όταν έγινε σαφές ότι ο πληθωρισμός εξαπλωνόταν από τα αγαθά στις υπηρεσίες, η Fed άλλαξε πορεία και άρχισε να αυξάνει τα επιτόκια, προσθέτοντας τελικά 5,25 ποσοστιαίες μονάδες στο επιτόκιο αναφοράς της, το οποίο ήταν κοντά στο μηδέν μετά τις έκτακτες μειώσεις κατά τις πρώτες μέρες της πανδημίας.
Ο Πάουελ ανέφερε ότι η άνοδος του πληθωρισμού ήταν «ένα παγκόσμιο φαινόμενο», αποτέλεσμα ραγδαίων αυξήσεων στη ζήτηση αγαθών, προβληματικών εφοδιαστικών αλυσίδων, στενών αγορών εργασίας και απότομων αυξήσεων στις τιμές των βασικών προϊόντων». Πρόσθεσε δε ότι η εμπιστοσύνη στη Fed και οι προσδοκίες ότι τελικά ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει, βοήθησαν την οικονομία να αποφύγει μια απότομη ύφεση κατά τη διάρκεια του κύκλου αύξησης των επιτοκίων.
Καταλήγοντας, ο Πάουελ σημείωσε ότι υπάρχουν ακόμα «πολλά να διδαχθούμε» από αυτή την εμπειρία. «Αυτή είναι η δική μου εκτίμηση των γεγονότων. Οι δικές σας απόψεις μπορεί να διαφέρουν», είπε στους παρευρισκόμενους.
