Ειδικότερα το επόμενο διάστημα θα ανοίξει η σχετική πλατφόρμα του ΕΦΚΑ. Οι συνταξιούχοι υποχρεούνται να δηλώσουν την έναρξη της απασχόλησης στον Φορέα, καθώς και τυχόν συνδρομή ιδιότητας που αποκλείει την επιβολή πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ ή και ασφαλιστικής εισφοράς.
Παράλειψη της δήλωσης επιφέρει χρηματική κύρωση ίση με δώδεκα (12) μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις. Το ποσό της χρηματικής κύρωσης - οφειλής δύναται να αποπληρωθεί με παρακράτηση έως ενός τετάρτου (1/4) από την κύρια σύνταξη και έως του ποσού του άρθρου 46 του ν.4670/2020 (Α' 43) από την επικουρική. Άλλως, εισπράττεται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α' 190).
Στο πεδίο εφαρμογής εντάσσονται από 1/1/2024 οι εξ ιδίου δικαιώματος, συνταξιούχοι e-ΕΦΚΑ
- λόγω γήρατος,
- λόγω αναπηρίας (από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας, επαγγελματική νόσο) και
- γήρατος λόγω αναπηρίας του ν.612/1977 (Α' 164) και των νόμων που παραπέμπουν σε αυτόν, καθώς και
- του τρίτου εδαφίου της περ. α' της παρ. 1 των άρθρων 1 και 26 του π.δ. 169/2007 (Α' 210), και παράλληλα ασκούν δραστηριότητα, ή έχουν ιδιότητα, υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση ως Μη Μισθωτοί (Ελ. Επαγγελματίες, Αυτοαπασχολούμενοι, Αγρότες).
Επιπλέον, εμπίπτουν τα πρόσωπα που υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης στον e-ΕΦΚΑ για τις αναφερόμενες αιτίες, από την πρώτη ημέρα του επόμενου μήνα υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης, εφόσον παράλληλα ασφαλίζονται ως Μη Μισθωτοί.
Οι ανωτέρω απασχολούμενοι συνταξιούχοι ή αιτηθέντες σύνταξη, καταβάλλουν τις προβλεπόμενες από τη νομοθεσία ασφαλιστικές εισφορές, για την αναληφθείσα δραστηριότητα - απασχόληση - ιδιότητα, Μη Μισθωτού (Ελ. Επαγγελματία, Αυτοαπασχολούμενου ή Αγρότη) και επιπλέον πόρο, μη ανταποδοτικού χαρακτήρα, υπέρ e-ΕΦΚΑ, υπολογιζόμενο ανά κατηγορία ασφαλισμένων ως εξής:
α) Οι Μη Μισθωτοί (ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοτελώς απασχολούμενοι) Καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 39, 41, 35 και 97 του ν.4387/2016, όπως ισχύουν, μετά τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους πενήντα τοις εκατό (50%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών. Σε περίπτωση υπαγωγής και στην επικουρική ασφάλιση, καταβάλλουν επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους σαράντα τοις εκατό (40%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον Κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών και σαράντα τοις εκατό (40%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης.
β) Οι Αγρότες (πρόσωπα υπαγόμενα στην ασφάλιση σύμφωνα με τις διατάξεις π. ΟΓΑ)
Καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές των άρθρων 40 και 41 του ν.4387/2016, όπως ισχύουν, μετά τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους πενήντα τοις εκατό (50%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών. Σε περίπτωση υπαγωγής και στην επικουρική ασφάλιση, καταβάλλουν επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ
ύψους σαράντα τοις εκατό (40%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών και σαράντα τοις εκατό (40%) επί της ασφαλιστικής κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης στην οποία υπάγονται, για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης.
γ) Οι αμειβόμενοι με εργόσημο του π. ΟΓΑ
Καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές της παρ. 2 του άρθρου 22 του ν. 3863/2010 (Α' 115) μετά τυχόν συνεισπραττομένων εισφορών, με βάση την υπαγωγή τους στην ασφάλιση και επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους δέκα τοις εκατό (10%) επί της αξίας των καταβαλλόμενων αμοιβών, για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο.
Τα κάτωθι πρόσωπα εξαιρούνται της καταβολής πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ:
α) Άτομα με ψυχική αναπηρία του άρθρου 23, του ν. 4488/2017 (Α' 176)
β) Συνταξιούχοι του ν. 612/1977 (Α' 164) και των διατάξεων που παραπέμπουν σε αυτόν.
γ) Συνταξιούχοι του τρίτου εδαφίου της περ. α', της παρ. 1, των άρθρων 1 και 26 του π.δ. 169/2007 (Α' 210)
δ) Όσοι λαμβάνουν το εξωιδρυματικό επίδομα ή το αντίστοιχο επίδομα του άρθρου 54, του π.δ. 169/2007.
ε) Οι πολύτεκνοι, των οποίων το ένα τουλάχιστον των τέκνων είναι ανήλικο ή σπουδάζει σε ανώτερες ή ανώτατες σχολές και έως τη συμπλήρωση του εικοστού τετάρτου (24ου) έτους της ηλικίας του ή είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία.
στ) Τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παρ. 3, του άρθρου 4, του ν. 4387/2016 (Α' 85)
ζ) Συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας (από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας, επαγγελματική νόσο).
Επιπλέον, δεν καταβάλλουν τον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ, τα πρόσωπα που δικαιούνται - εξ ιδίου δικαιώματος - σύνταξη γήρατος (κύριας και επικουρικής) και αναλαμβάνουν απασχόληση σε Φορέα της Γενικής Κυβέρνησης, υποχρεωτικώς υπακτέα στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ, για όσο διάστημα συνεχίζει η απασχόλησή τους, εφόσον δεν έχουν συμπληρώσει το εξηκοστό δεύτερο (62ο) έτος της ηλικίας τους καθώς σύμφωνα με παρ. 2, του άρθρου 114 του ν.5078/2023, αναστέλλεται η σύνταξή τους.
Εξαιρούνται από την υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικών εισφορών και πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ: - Οι συνταξιούχοι του π. ΟΓΑ, εφόσον ασκούν απασχόληση υπακτέα στην ασφάλιση του π.ΟΓΑ.
- Οι συνταξιούχοι των π. φορέων που έχουν ενταχθεί στον e-ΕΦΚΑ, συμπεριλαμβανομένου του Δημοσίου, εφόσον το ετήσιο εισόδημά τους από απασχόληση στον αγροτικό τομέα ως αγροτών, μελισσοκόμων, κτηνοτρόφων, πτηνοτρόφων και αλιέων δεν υπερβαίνει το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.
- Οι συνταξιούχοι που εξαιρούνται από την υποχρέωση ασφάλισης και καταβολής εισφορών, σύμφωνα με την παρ. 7, του άρθρου 55, του ν. 4509/2017 (Α' 201) και την παρ. 6, του άρθρου 243, του ν.4957/2022 (Α' 141), υπέρ των οποίων εκδίδεται Παραστατικό Παρεχόμενων Υπηρεσιών.
