Τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις για τα κράτη μέλη της ευρωζώνης, τα επόμενα χρόνια, δημοσιοποίησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και επισημαίνει ουσιαστικά όλα όσα χρείαζεται να ακολουθήσουν οι χώρες.
Οι εαρινές οικονομικές προβλέψεις του 2023 προβλέπουν ότι η οικονομία της ΕΕ θα αναπτυχθεί κατά 1,0% το 2023 και κατά 1,7% το 2024. Ο πληθωρισμός στην ΕΕ προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 6,7% το 2023 και στο 3,1% το 2024. Η αύξηση της απασχόλησης προβλέπεται στο 0,5% φέτος, πριν υποχωρήσει στο 0,4% το 2024. Το ποσοστό ανεργίας προβλέπεται να παραμείνει λίγο πάνω από το 6% στην ΕΕ.
Η έκθεση περιλαμβάνει σύσταση σχετικά με τη δημοσιονομική πολιτική, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών-δομικών μεταρρυθμίσεων, όπου χρειάζεται. Σύσταση για τη συνέχιση ή την επιτάχυνση της εφαρμογής των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, συμπεριλαμβανομένων των αναθεωρήσεών τους και της ενσωμάτωσης των κεφαλαίων REPowerEU, λαμβάνοντας υπόψη τους πιθανούς κινδύνους εφαρμογής ανά χώρα, και για την ταχεία εφαρμογή των εγκεκριμένων προγραμμάτων πολιτικής συνοχής.
Μια επικαιροποιημένη και πιο συγκεκριμένη σύσταση σχετικά με την ενεργειακή πολιτική σύμφωνα με τους στόχους της REPowerEU- και μια πρόσθετη σύσταση σχετικά με τις εκκρεμείς ή/και τις νεοεμφανιζόμενες διαρθρωτικές προκλήσεις.
Δημοσιονομική καθοδήγηση
Βγαίνοντας από την περίοδο κατά την οποία ίσχυε η γενική ρήτρα διαφυγής, η Επιτροπή παρέχει και πάλι ποσοτικοποιημένες και διαφοροποιημένες συστάσεις ανά χώρα για τη δημοσιονομική πολιτική:
Τα κράτη μέλη που έχουν επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό τους στόχο (τον δημοσιονομικό στόχο που έχει τεθεί για κάθε χώρα στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης), με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2023, καλούνται να διατηρήσουν υγιή δημοσιονομική θέση το 2024.
Όλα τα άλλα κράτη μέλη καλούνται να διασφαλίσουν μια συνετή δημοσιονομική πολιτική, ιδίως περιορίζοντας την ονομαστική αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων καθαρών πρωτογενών δαπανών το 2024.
Όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να διατηρήσουν τις εθνικά χρηματοδοτούμενες δημόσιες επενδύσεις και να διασφαλίσουν την αποτελεσματική απορρόφηση των επιχορηγήσεων στο πλαίσιο της διευκόλυνσης ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της ΕΕ, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης.
Όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να τερματίσουν τα ισχύοντα μέτρα στήριξης της ενέργειας έως το τέλος του 2023. Σε περίπτωση που οι νέες αυξήσεις των τιμών της ενέργειας απαιτήσουν την εφαρμογή μέτρων στήριξης, αυτά θα πρέπει να είναι στοχευμένα για την προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων, δημοσιονομικά προσιτά και να διατηρούν κίνητρα για εξοικονόμηση ενέργειας.
Για την περίοδο μετά το 2024, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεχίσουν να ακολουθούν μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική σταδιακής και βιώσιμης εξυγίανσης, σε συνδυασμό με επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που ευνοούν την επίτευξη υψηλότερης βιώσιμης ανάπτυξης, ώστε να επιτευχθεί μια συνετή μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική θέση.
Έκθεση σχετικά με τη συμμόρφωση με τα κριτήρια της Συνθήκης για το έλλειμμα και το χρέος
Η Επιτροπή συνέταξε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ για 16 κράτη μέλη: Γαλλία, Ιταλία, Λετονία, Ουγγαρία, Μάλτα, Αυστρία, Πολωνία, Σλοβενία, Σλοβακία και Φινλανδία. Σκοπός της παρούσας έκθεσης είναι να αξιολογηθεί η συμμόρφωση των κρατών μελών με τα κριτήρια της Συνθήκης για το έλλειμμα και το χρέος.
Η έκθεση διαπιστώνει ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρείται από το Βέλγιο, τη Βουλγαρία, την Τσεχία, τη Γερμανία, την Εσθονία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, τη Λετονία, την Ουγγαρία, τη Μάλτα, την Πολωνία, τη Σλοβενία και τη Σλοβακία.
Λαμβάνοντας υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες, η έκθεση διαπιστώνει ότι το κριτήριο του χρέους δεν πληρείται από τη Γαλλία, την Ιταλία και τη Φινλανδία. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι η συμμόρφωση με το κριτήριο μείωσης του χρέους δεν δικαιολογείται υπό τις επικρατούσες οικονομικές συνθήκες.
Η Επιτροπή θα προτείνει στο Συμβούλιο να κινήσει διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος με βάση το έλλειμμα την άνοιξη του 2024 με βάση τα στοιχεία του αποτελέσματος για το 2023.
Αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών
Η Επιτροπή αξιολόγησε την ύπαρξη μακροοικονομικών ανισορροπιών για τα 17 κράτη μέλη που επιλέχθηκαν για εμπεριστατωμένες επισκοπήσεις στην έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης για το 2023:
Η Κύπρος αντιμετωπίζει ανισορροπίες μετά την ύπαρξη υπερβολικών ανισορροπιών μέχρι το 2022, καθώς οι ευπάθειες που σχετίζονται με το ιδιωτικό, το δημόσιο και το εξωτερικό χρέος έχουν συνολικά μειωθεί, αλλά εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία.
Η Ουγγαρία διαπιστώνεται τώρα ότι παρουσιάζει ανισορροπίες. Οι κίνδυνοι κλίνουν προς τα κάτω και οι ανισορροπίες ενδέχεται να γίνουν υπερβολικές στο μέλλον, εάν δεν ληφθούν επειγόντως μέτρα πολιτικής. Η Γερμανία, η Ισπανία, η Γαλλία, οι Κάτω Χώρες, η Πορτογαλία, η Ρουμανία και η Σουηδία εξακολουθούν να παρουσιάζουν ανισορροπίες.
Μεταξύ των χωρών με ανισορροπίες, οι κίνδυνοι στη Ρουμανία κλίνουν προς τα κάτω και οι ανισορροπίες ενδέχεται να γίνουν υπερβολικές στο μέλλον, εάν δεν ληφθούν επειγόντως μέτρα πολιτικής. Από την άλλη πλευρά, τα τρωτά σημεία υποχωρούν στη Γερμανία, την Ισπανία, τη Γαλλία και την Πορτογαλία σε βαθμό που η συνέχιση αυτών των τάσεων το επόμενο έτος θα παρείχε έδαφος για την απόφαση μη ύπαρξης ανισορροπιών.
Η Ελλάδα και η Ιταλία εξακολουθούν να εμφανίζουν υπερβολικές ανισορροπίες
Η Ελλάδα και η Ιταλία εξακολουθούν να εμφανίζουν υπερβολικές ανισορροπίες, αλλά οι αδυναμίες τους φαίνεται να υποχωρούν, μεταξύ άλλων λόγω της προόδου της πολιτικής. Η Τσεχία, η Εσθονία, η Λετονία, η Λιθουανία, το Λουξεμβούργο και η Σλοβακία δεν διαπιστώθηκε ότι παρουσιάζουν ανισορροπίες, καθώς οι ευπάθειες φαίνεται ότι συνολικά περιορίζονται επί του παρόντος.
Η μεταπρογραμματική εποπτεία αξιολογεί την οικονομική, δημοσιονομική και χρηματοοικονομική κατάσταση των κρατών μελών που έχουν επωφεληθεί από προγράμματα χρηματοδοτικής συνδρομής με σκοπό την ικανότητα αποπληρωμής τους.
Οι εκθέσεις μεταπρογραμματικής εποπτείας για την Ιρλανδία, την Ελλάδα, την Ισπανία, την Κύπρο και την Πορτογαλία καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι και τα πέντε κράτη μέλη διατηρούν την ικανότητα αποπληρωμής του χρέους τους.
Κατευθυντήριες γραμμές απασχόλησης
Η Επιτροπή προτείνει κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών το 2023. Οι εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές θέτουν κοινές προτεραιότητες για τις εθνικές πολιτικές απασχόλησης και τις κοινωνικές πολιτικές, ώστε να γίνουν πιο δίκαιες και χωρίς αποκλεισμούς. Οι σημερινές κατευθυντήριες γραμμές, που εγκρίθηκαν τον Νοέμβριο του 2022, αντικατοπτρίζουν ήδη το περιβάλλον μετά την ΚΟΒΙΔ και τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή προτείνει τη μεταφορά των σημερινών κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση στο 2023.
Επιπλέον, οι κατευθυντήριες γραμμές κάνουν αναφορά σε πρόσφατες πρωτοβουλίες πολιτικής. Οι Κατευθυντήριες Γραμμές αναφέρονται επίσης στο Ευρωπαϊκό Έτος Δεξιοτήτων, το οποίο παρέχει νέα ώθηση για τη συμμετοχή εταίρων και την κινητοποίηση χρηματοδότησης για την αντιμετώπιση των ελλείψεων δεξιοτήτων και εργατικού δυναμικού.
Τέλος, η Επιτροπή υπογραμμίζει τη σημασία της παρακολούθησης της προόδου προς την επίτευξη των βασικών στόχων της ΕΕ για το 2030 και των εθνικών στόχων που συμβάλλουν, στον τομέα της απασχόλησης, των δεξιοτήτων και της μείωσης της φτώχειας.
Επόμενα βήματα
Η Επιτροπή καλεί την Ευρωομάδα και το Συμβούλιο να συζητήσουν τη δέσμη μέτρων και να εγκρίνουν τις κατευθύνσεις που προσφέρονται σήμερα. Προσβλέπει σε εποικοδομητικό διάλογο με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το περιεχόμενο της παρούσας δέσμης μέτρων και κάθε επόμενο βήμα στον κύκλο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.
Διαβάστε αναλυτικά την Έκθεση ΕΔΩ.
