Ειδικές ρυθμίσεις αναφορικά με την αναστολή κατασχέσεων και πλειστηριασμών ακινήτων που χαρακτηρίζονται ως κύρια κατοικία, για τους οικονομικά πληγέντες από τις δυσμενείς συνέπειες της πανδημίας, οι οποίοι έχουν ενταχθεί στα σχετικά έκτακτα μέτρα, προβλέπονται στο νέο πολυνομοσχέδιο που κατατέθηκε χθες στη Βουλή.
Συγκεκριμένα, αναστέλλεται, έως 31.5.2021, η διενέργεια κατασχέσεων, πλειστηριασμών και αναγκαστικής εκτέλεσης για την παράδοση ή απόδοση ακινήτου - κύριας κατοικίας, για φυσικά πρόσωπα που θεωρούνται, σύμφωνα με τις τιθέμενες προϋποθέσεις και κριτήρια, ως πληγέντες (κατά βάση όσοι έχουν λάβει οικονομική ενίσχυση λόγω μείωσης μισθού ή εσόδων, μειωμένο μίσθωμα, ενίσχυση με τη μορφή επιστρεπτέας προκαταβολής κ.λπ.).
Όπως είναι αναμενόμενο, προβλέπονται αντίστοιχες διατάξεις από τα αρμόδια υπουργεία και συγκεκριμένα
- Αναστέλλονται οι προθεσμίες άσκησης ενδίκων μέσων και βοηθημάτων που αφορούν στις ανωτέρω πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης.
- Εξειδικεύονται τα λοιπά κριτήρια επιλεξιμότητας φυσικών προσώπων (αξία κύριας κατοικίας έως 250.000 ευρώ, ύψος οικογενειακού εισοδήματος, ύψος ανεξόφλητου κεφαλαίου της οφειλής κ.λπ.).
- Προσδιορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή των ενδιαφερομένων στη ρύθμιση και καθορίζεται η σχετική διαδικασία (υποβολή αίτησης, χορήγηση βεβαίωσης κ.λπ.).
- Παρέχεται η εξουσιοδότηση για τη ρύθμιση, με κ.υ.α., ειδικότερων ζητημάτων σχετικά με τη διαδικασία αναστολής κατασχέσεων και πλειστηριασμών ακινήτων.
Αναλυτικά τι προβλέπει το άρθρο 79
Ρυθμίσεις για την αναστολή κατασχέσεων και πλειστηριασμών για τους οικονομικά πληγέντες από τις δυσμενείς συνέπειες της πανδημίας του κορωνοϊού COVID- 19
1. Σε φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν εμπράγματο δικαίωμα, αποκλειστικής ή κατ' ιδανικό μερίδιο, πλήρους ή ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας σε ακίνητο, το οποίο αποτελεί την κύρια κατοικία τους και βρίσκεται στην Ελλάδα και χαρακτηρίζονται ως πληγέντες κατά τα οριζόμενα στις παρ. 2 και 3, και επιπλέον πληρούν τις προϋποθέσεις της παρ. 4, αναστέλλεται, από τη δημοσίευση του παρόντος και έως την 31η.5.2021, η διενέργεια: (α) κατάσχεσης, (β) πλειστηριασμού, και (γ) αναγκαστικής εκτέλεσης για την παράδοση ή απόδοση ακινήτου με βάση την περίληψη κατακυρωτικής έκθεσης κατά το άρθρο 943 και την παρ. 2 του άρθρου 1005 ΚΠολΔ, επί της κύριας κατοικίας των ανωτέρω φυσικών προσώπων. Κατά το χρονικό διάστημα του πρώτου εδαφίου, αναστέλλονται οι προθεσμίες άσκησης ενδίκων μέσων και βοηθημάτων που αφορούν στις ανωτέρω πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης. Η ως άνω αναστολή δεν εμποδίζει την επιδίκαση απαιτήσεων, την έκδοση διαταγής πληρωμής, την επίδοση επιταγής προς εκτέλεση (άρθρο 924 ΚΠολΔ), καθώς και τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων.
2. Επιλέξιμα είναι φυσικά πρόσωπα, που έχουν, είτε τα ίδια, είτε ο/η σύζυγος, ή εξαρτώμενο μέλος αποδεδειγμένα πληγεί και για τον λόγο αυτό ενταχθεί στα έκτακτα μέτρα που έχουν ληφθεί για την προστασία της δημόσιας υγείας από τον κίνδυνο περαιτέρω διασποράς του κορωνοϊού COVID-19.
3. Ειδικότερα πληγέντες θεωρούνται:
α) εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα, στους οποίους παρασχέθηκε οικονομική ενίσχυση, σύμφωνα με σχετικές κανονιστικές πράξεις, ή των οποίων ο μέσος μικτός μηνιαίος μισθός, αφαιρουμένων πρόσθετων ή άλλων έκτακτων αποδοχών των μηνών Μαρτίου και Απριλίου του 2020, παρουσίασε μείωση, σε σχέση με τον αντίστοιχο των μηνών Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου του 2020, σύμφωνα με την ακόλουθη κλίμακα:
αα) για ποσά έως χίλια (1.000) ευρώ, μείωση ίση ή μεγαλύτερη του δέκα τοις εκατό (10%), αβ) για ποσά από χίλια και ένα λεπτό (1.000,01) του ευρώ και μέχρι δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ, μείωση ίση ή μεγαλύτερη του είκοσι τοις εκατό (20%),
αγ) για ποσά μεγαλύτερα των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ, μείωση ίση ή μεγαλύτερη του τριάντα τοις εκατό (30%), όπως οι αποδοχές των υποπερ. αα' ως αγ' δηλώνονται στους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης από τον εργοδότη.
β) ελεύθεροι επαγγελματίες ή φυσικά πρόσωπα που ασκούν ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα, στους οποίους παρασχέθηκε οικονομική ενίσχυση, σύμφωνα με σχετικές κανονιστικές πράξεις, ή των οποίων τα έσοδα του δευτέρου τριμήνου του 2020 παρουσίασαν μείωση ίση ή μεγαλύτερη του είκοσι τοις εκατό (20%), σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του έτους 2019, όπως αυτό προκύπτει από τις περιοδικές δηλώσεις Φ.Π.Α.
γ) άνεργοι ή μακροχρόνια άνεργοι, στους οποίους παρασχέθηκε οικονομική ενίσχυση, σύμφωνα με σχετικές κανονιστικές πράξεις.
δ) φυσικά πρόσωπα, ιδιοκτήτες ακινήτων, οι οποίοι έλαβαν μειωμένο μίσθωμα, σύμφωνα με σχετικές κανονιστικές πράξεις.
ε) εταίροι προσωπικών ή κεφαλαιουχικών εταιριών, των οποίων η λειτουργία έχει ανασταλεί υποχρεωτικά ή έχουν λάβει ενίσχυση, σύμφωνα με σχετικές κανονιστικές πράξεις, και σύμφωνα με τα τηρούμενα στοιχεία της Φορολογικής Διοίκησης.
στ) φυσικά πρόσωπα που έλαβαν ενίσχυση με τη μορφή της επιστρεπτέας προκαταβολής ή τον Μηχανισμό «Συνεργασία», σύμφωνα με σχετικές κανονιστικές πράξεις, και οι οποίοι αποδεδειγμένα έχουν παρουσιάσει μείωση εισοδημάτων λόγω των συνεπειών της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19.
4. Πέραν των προϋποθέσεων της παρ. 3, ο αιτών πρέπει σωρευτικά να πληροί και τα ακόλουθα πρόσθετα κριτήρια επιλεξιμότητας:
α) Η αξία της κύριας κατοικίας σύμφωνα με την παρ. 5 να μην υπερβαίνει τις διακόσιες πενήντα χιλιάδες (250.000) ευρώ.
β) Το οικογενειακό εισόδημα του φυσικού προσώπου, κατά το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχει δυνατότητα υποβολής φορολογικής δήλωσης, να μην υπερβαίνει τις δεκαεπτά χιλιάδες (17.000) ευρώ. Το ποσό του προηγούμενου εδαφίου προσαυξάνεται κατά δεκατρείς χιλιάδες (13.000) ευρώ για τον ή την σύζυγο ή συμβίο ή συμβία και κατά πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για κάθε εξαρτώμενο μέλος και μέχρι τρία (3) εξαρτώμενα μέλη.
γ) Οι καταθέσεις και τα επενδυτικά προϊόντα του φυσικού προσώπου, του/της συζύγου ή συμβίου ή συμβίας του και των εξαρτώμενων μελών στην ημεδαπή ή την αλλοδαπή, να έχουν συνολική αξία που δεν υπερβαίνει τις είκοσι πέντε χιλιάδες (25.000) ευρώ.
δ) Το σύνολο του ανεξόφλητου κεφαλαίου της οφειλής για την οποία επισπεύδεται αναγκαστική εκτέλεση, στο οποίο συνυπολογίζονται λογιστικοποιημένοι από τους πιστωτές τόκοι, να μην υπερβαίνει τις διακόσιες πενήντα χιλιάδες (250.000) ευρώ. Αν η οφειλή έχει συνομολογηθεί σε άλλο, πλην του ευρώ, νόμισμα, για τον καθορισμό του μέγιστου ορίου του προηγούμενου εδαφίου, λαμβάνεται υπόψη η ισοτιμία του αλλοδαπού νομίσματος με το ευρώ κατά την τελευταία εργάσιμη ημέρα του προηγούμενου μήνα από την έναρξη της αναστολής.
ε) Η ακίνητη περιουσία του αιτούντος, του ή της συζύγου ή συμβίου ή συμβίας και των εξαρτώμενων μελών, συμπεριλαμβανομένης της κύριας κατοικίας, να έχει συνολική αξία που δεν υπερβαίνει τις πεντακόσιες χιλιάδες (500.000) ευρώ.
στ) Τα μεταφορικά μέσα του αιτούντος, που αποκτήθηκαν εντός της τελευταίας τριετίας για ιδιωτική χρήση, να έχουν συνολική αξία που δεν υπερβαίνει τις ογδόντα χιλιάδες (80.000) ευρώ.
5. Για να κριθεί η επιλεξιμότητα του φυσικού προσώπου, ως αξία του ακινήτου που αποτελεί την κύρια κατοικία, καθώς και ως αξία της λοιπής περιουσίας, λαμβάνεται υπόψη η φορολογητέα αξία για τον υπολογισμό του συμπληρωματικού ενιαίου φόρου ιδιοκτησίας ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.), σύμφωνα με τον ν. 4223/2013 (Α' 287), όπως αυτή προκύπτει από την τελευταία πράξη προσδιορισμού φόρου. Αν το φυσικό πρόσωπο έχει κατ' ιδανικό μερίδιο πλήρη ή ψιλή κυριότητα ή επικαρπία στην κύρια κατοικία του, κρίσιμη για την επιλεξιμότητά του είναι η αξία της πλήρους και αποκλειστικής κυριότητας.
6. Στα φυσικά πρόσωπα που εμπίπτουν στην αναστολή του παρόντος, η πλήρωση των κριτηρίων πιστοποιείται δυνάμει σχετικής βεβαίωσης πληγέντος, η οποία χορηγείται μέσω ψηφιακής πλατφόρμας ηλεκτρονικής υποβολής και διαχείρισης αιτήσεων που αναπτύσσεται από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης (Γ.Γ.Π.Σ.Δ.Δ.), σε συνεργασία με την Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (Ε.Γ.Δ.Ι.Χ.). Στην πλατφόρμα παρέχεται πρόσβαση μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr-ΕΨΠ). Για την είσοδο στην πλατφόρμα απαιτείται η αυθεντικοποίηση του φυσικού προσώπου - χρήστη με τη χρήση των κωδικών - διαπιστευτηρίων της Γ.Γ.Π.Σ.Δ.Δ. (taxisnet). Η υποβολή της αίτησης συνεπάγεται άδεια του φυσικού προσώπου - δικαιούχου προς τους χρηματοδοτικούς φορείς και το Δημόσιο για πρόσβαση, επεξεργασία και διασταύρωση των δεδομένων που περιλαμβάνονται στην αίτηση, καθώς και άλλων δεδομένων που βρίσκονται στην κατοχή των χρηματοδοτικών φορέων, για τους σκοπούς του παρόντος. Επίσης συνεπάγεται αυτοδίκαια την άρση του απορρήτου των τραπεζικών καταθέσεων του άρθρου 1 του ν.δ. 1059/1971 (Α' 270) και του φορολογικού απορρήτου του άρθρου 17 του ν. 4174/2013 (Α' 170) για τον αιτούντα, τον/τη σύζυγο και τα εξαρτώμενα μέλη, προκειμένου να πραγματοποιηθεί ο έλεγχος της πλήρωσης των κριτηρίων επιλεξιμότητας. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζονται η διαδικασία υποβολής της αίτησης, καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο ζήτημα για την εφαρμογή του παρόντος.
7. Σε φυσικά πρόσωπα που είχαν υποβάλλει αίτηση στο πλαίσιο των άρθρων 71 έως 83 του ν. 4714/2020 (Α' 148) και είχαν κριθεί επιλέξιμα, η βεβαίωση της παρ. 6 εκδίδεται άμεσα από την ψηφιακή πλατφόρμα.
8. Σε περίπτωση επικείμενου πλειστηριασμού και προκειμένου να εφαρμοστεί η αναστολή της παρ. 1, η βεβαίωση της παρ. 6 πρέπει να κοινοποιηθεί από το φυσικό πρόσωπο προς τον επισπεύδοντα δανειστή το αργότερο την δέκατη πέμπτη (15η) ημέρα προ της ημερομηνίας διενέργειας του πλειστηριασμού. Σε κάθε περίπτωση, η προαναφερόμενη βεβαίωση γνωστοποιείται στα όργανα της εκτέλεσης βάσει του άρθρου 939 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.
9. Οι ρυθμίσεις του παρόντος, αναφορικά με το επιτρεπτό και τις προϋποθέσεις των πράξεων εκτέλεσης, είναι ειδικότερες σε σχέση με τις παρ. 11, 12 και 13 του άρθρου 76. Οι πλειστηριασμοί που ματαιώνονται δυνάμει του παρόντος άρθρου θεωρείται ότι δεν διενεργήθηκαν και συνεχίζονται κατά τις γενικές διατάξεις.
Σύμφωνα με κυβερνητικούς κύκλους, πριν την 7η Ιουλίου 2019, τη διετία 2017-2019, είχαν διενεργηθεί από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ πάνω από 25.000 πλειστηριασμοί. Ελλείψει οποιουδήποτε ελέγχου, στις ευεργετικές ρυθμίσεις είχαν παρεισφρήσει χιλιάδες στρατηγικοί κακοπληρωτές, οι οποίοι και υψηλά εισοδήματα απολάμβαναν και όλη την περιουσία τους –και όχι μόνο την α’ κατοικία τους– είχαν προστατευμένη.
Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης των συνεπειών της πανδημίας, η κυβέρνηση έθεσε τον τελευταίο χρόνο την πρώτη κατοικία των νοικοκυριών που πλήττονται σε προστασία, κάτι που αποτελεί πρώτο στόχο και του νέου νόμου για τη «δεύτερη ευκαιρία».
Άλλωστε, την προστασία της πρώτης κατοικίας η κυβέρνηση της ΝΔ, από την πρώτη μέρα, την έθεσε σε προτεραιότητα:
Θέσπισε τη "δεύτερη ευκαιρία" για ρύθμιση χρεών έως και σε 240 δόσεις (διπλάσιες από τις έως τότε προβλέψεις), με κρατική επιδότηση σε ευάλωτα νοικοκυριά και αποτροπή εξώσεων, με επαναμίσθωση ή επαναγορά.
Με το πρόγραμμα "Γέφυρα" επιδοτήθηκε το δάνειο της α’ κατοικίας σε νοικοκυριά που επλήγησαν από τις επιπτώσεις της πανδημίας. Έχουν ήδη καταβληθεί 47,9 εκ. ευρώ, που αντιστοιχεί στην επιδότηση 110.037 δανείων, σε 69.443 δικαιούχους.
Ζήτησε από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να προχωρήσουν σε διμερείς ρυθμίσεις για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, με αποτέλεσμα έως τον Δεκέμβριο του 2020 να ρυθμιστούν περίπου 397.000 μη εξυπηρετούμενα στεγαστικά, καταναλωτικά και επιχειρηματικά δάνεια ύψους 21,2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Με πρωτοβουλία της κυβέρνησης, εξαιτίας της πανδημίας "πάγωσαν" τον Μάρτιο του 2020, και με διαδοχικές παρατάσεις για ένα χρόνο, οι δόσεις των δανείων.
Στο ίδιο πλαίσιο, λόγω των έκτακτων συνθηκών στις δύο περιόδους "καραντίνας", "πάγωσαν" όλα τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης (εξώσεις, πλειστηριασμοί, κατασχέσεις, διαταγές πληρωμής).
Με βελτιώσεις στον νόμο για τα "κόκκινα δάνεια" περίπου 6.500 αιτήσεις έχουν υποβληθεί για τη διάσωση της πρώτης κατοικίας τους.
