Πλέον η τηλεργασία έχει εξελιχθεί σε βασική μορφή απασχόλησης για εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους στη χώρα με την κυβέρνηση να προωθεί σχετική διάταξη για τους βασικούς όρους και τις προϋποθέσεις της στο σχέδιο νόμου για τα εργασιακά, το οποίο αναμένεται να κατατεθεί τελικά στη Βουλή αμέσως μετά το Πάσχα.
Έτσι η τηλεργασία σύμφωνα με πληροφορίες θα παραμείνει υποχρεωτική και μετά το σταδιακό άνοιγμα της αγοράς τουλάχιστον για το 40% των απασχολούμενων στις επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα μέχρι το τέλος της πανδημίας.
Υπενθυμίζεται ότι σήμερα σε περιοχές πολύ αυξημένου κινδύνου η υποχρεωτική τηλεργασία ανέρχεται στο 60%. Όλες οι επιχειρήσεις προαναγγέλλουν στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ την τηλεργασία πριν την έναρξή της με το Έντυπο 4.1 «Δήλωση εξ αποστάσεως εργασίας – Έντυπο ειδικού σκοπού» για την δήλωση της εξ αποστάσεως εργασίας.
Όσοι δεν εφαρμόσουν το μέτρο κινδυνεύουν με πρόστιμο 3.000 ευρώ.
Οι εργοδότες μπορούν να εναλλάσσουν τους μισθωτούς σε υποχρεωτική τηλεργασία, π.χ. ανά εβδομάδα, ανά 15ήμερο κ.ο.κ.
Νέα διάταξη
Σύμφωνα με πληροφορίες, η διάταξη για την τηλεργασία θα προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι για την εφαρμογή της είναι απαραίτητη η συμφωνία εργοδότη και εργαζομένου.
Η εξ’ αποστάσεως εργασία μπορεί να παρέχεται κατά πλήρη, μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση, όπως επίσης αυτοτελώς ή ακόμη και σε συνδυασμό µε απασχόληση στις εγκαταστάσεις του εργοδότη.
Ο εργοδότης υποχρεούται να καλύπτει το κόστος του εξοπλισμού και τη συντήρησή του. Ακόμη θα έχει την υποχρέωση να τηρεί το ωράριο εργασίας και να σέβεται την ιδιωτική ζωή του τηλεργαζόμενου.
Στην περίπτωση που ο εργοδότης δεν προμηθεύσει τον εξοπλισμό στον τηλεργαζόμενο ή δεν καλύψει το κόστος χρήσης αυτού η συμφωνία περί τηλεργασίας καθίσταται ανίσχυρη.
Σύμφωνα με το την διάταξη, οι δέκα άξονες για την οριοθέτηση της τηλεργασίας είναι οι εξής:
Τηλεργασία είναι η συστηματική εξ αποστάσεως παροχή της εξαρτημένης εργασίας του εργαζόμενου και µε τη χρήση της τεχνολογίας, δυνάµει της σύβασης εργασίας πλήρους, μερικής, εκ περιτροπής ή άλλης µορφής απασχόλησης, η οποία θα μπορούσε να παρασχεθεί και από τις εγκαταστάσεις του εργοδότη.
Η τηλεργασία συμφωνείται μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου κατά την πρόσληψη ή µε μεταγενέστερη συμφωνία.
Κατ’ εξαίρεση για λόγους δημόσιας υγείας ή σε περίπτωση κινδύνου υγείας του εργαζόμενου, ο εργοδότης οφείλει να αποδεχθεί την πρόταση του εργαζόμενου για τηλεργασία, εκτός κι αν αδυνατεί για σπουδαίο και σοβαρό κατ’ αντικειμενική κρίση λόγο, τον οποίο οφείλει να εκθέσει εγγράφως προς τον εργαζόμενο.
Εντός 8 ημερών από την έναρξη της τηλεργασίας, ο εργοδότης υποχρεούται να γνωστοποιήσει εγγράφως προς τον εργαζόμενο το σύνολο των πληροφοριών που αναφέρονται στην εκτέλεση της εργασίας και τουλάχιστον:
α) Τα λεπτομερή καθήκοντα του τηλεργαζοµένου.
β) Το ωράριο εργασίας.
γ) Τον τρόπο υπολογισμού και την ανάλυση του πρόσθετου κόστους µε το οποίο επιβαρύνεται περιοδικώς ο τηλεργαζόµενος από την τηλεργασία, ιδίως το κόστος τηλεπικοινωνιών, τον εξοπλισμό και τη συντήρησή του. Το πρόσθετο αυτό κόστος, το οποίο μπορεί να συμφωνηθεί σε σταθερό ποσό που να υπερκαλύπτει το πραγματικό, καλύπτει ο εργοδότης σε μηνιαία βάση.
δ) Τον αναγκαίο για την παροχή τηλεργασίας εξοπλισμό, τον οποίο διαθέτει ο τηλεργαζόµενος ή του παρέχει ο εργοδότης και τις διαδικασίες τεχνικής υποστήριξης, συντήρησης και αποκατάστασης των βλαβών του εξοπλισμού αυτού, το κόστος των οποίων καλύπτει ο εργοδότης. Αν ο εξοπλισμός ανήκει στον εργαζόμενο, στη σύμβαση προσδιορίζεται και ο τρόπος αποκατάστασης του κόστους χρήσης του για την τηλεργασία. Αν ο εργοδότης δεν προμηθεύσει τον εξοπλισμό αυτό στον τηλεργαζόµενο ή δεν καλύψει το κόστος χρήσης αυτού και σε κάθε περίπτωση το κόστος συντήρησης και αποκατάστασης των βλαβών, είναι ανίσχυρη η συμφωνία περί τηλεργασίας και η εργασία παρέχεται στις εγκαταστάσεις του εργοδότη.
ε) Οποιουσδήποτε περιορισμούς στη χρήση του εξοπλισμού ή εργαλείων πληροφορικής, όπως το διαδίκτυο, και τις κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασής τους.
στ) Την ιεραρχική σύνδεση του τηλεργαζοµένου µε τους προϊσταμένους του στην επιχείρηση, τις διαδικασίες αναφοράς και αξιολόγησης του τηλεργαζοµένου.
ζ) Τυχόν συμφωνία περί τηλε-ετοιµότητας, τα χρονικά όρια αυτής και τις προθεσμίες ανταπόκρισης του τηλεργαζοµένου.
η) Τους όρους υγιεινής και ασφάλειας της τηλεργασίας και τις διαδικασίες αναγγελίας εργατικού ατυχήματος, που ο τηλεργαζόµενος οφείλει να τηρεί.
θ) Την προστασία των επαγγελματικών δεδομένων, καθώς και των προσωπικών δεδομένων του τηλεργαζοµένου.
ι) Τα στοιχεία επικοινωνίας των συνδικαλιστικών εκπροσώπων των εργαζομένων.
Η συμφωνία περί τηλεργασίας δεν θίγει το καθεστώς απασχόλησης και εν γένει τη σύμβαση εργασίας του τηλεργαζοµένου ως πλήρους, μερικής, εκ περιτροπής ή άλλης μορφής απασχόλησης, αλλά μεταβάλλει µόνο τον τρόπο µε τον οποίο εκτελείται η εργασία.
Η τηλεργασία μπορεί να παρέχεται κατά πλήρη, μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση, αυτοτελώς ή σε συνδυασμό µε απασχόληση στις εγκαταστάσεις του εργοδότη.
Με την επιφύλαξη των διαφοροποιήσεων που οφείλονται στη φύση της τηλεργασίας, οι τηλεργαζόµενοι έχουν τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις µε τους συγκρίσιμους εργαζόμενους εντός των εγκαταστάσεων της επιχείρησης, ιδίως σχετικώς µε τον όγκο εργασίας, τα κριτήρια και τις διαδικασίες αξιολόγησης, τις τυχόν επιβραβεύσεις, την πρόσβαση σε πληροφορίες που αφορούν στην επιχείρηση, την κατάρτιση και επαγγελματική τους εξέλιξη, τη συµµετοχή σε σωματεία, τη συνδικαλιστική τους δράση και την απρόσκοπτη και εμπιστευτική επικοινωνία τους µε τους συνδικαλιστικούς τους εκπροσώπους.
Ο εργοδότης υποχρεούται να τηρεί το ωράριο εργασίας και να σέβεται την ιδιωτική ζωή του τηλεργαζοµένου. Απαγορεύεται ρητά η χρήση της κάμερας (web cam) για τον έλεγχο του τηλεργαζοµένου.
Αν τεθεί σε λειτουργία οιοδήποτε σύστημα ελέγχου, αυτό πρέπει να σέβεται τη νομοθεσία περί δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και να περιορίζεται στο πλαίσιο του επιδιωκόμενου σκοπού.
Ο εργοδότης είναι υπεύθυνος για την προστασία της υγείας και της επαγγελματικής ασφάλειας του τηλεργαζοµένου, σύμφωνα µε τις ισχύουσες διατάξεις.
Ο εργοδότης πληροφορεί τον τηλεργαζόµενο για την πολιτική της επιχείρησης όσον αφορά την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, η οποία περιλαμβάνει ιδίως τις προδιαγραφές του χώρου τηλεργασίας, κανόνες χρήσης οθονών οπτικής απεικόνισης, διαλείμματα και κάθε άλλο αναγκαίο στοιχείο.
Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων πληροφορούνται και γνωμοδοτούν για την εισαγωγή της τηλεργασίας (μετατροπή εργασίας σε τηλεργασία, δικαίωμα στην αποσύνδεση κ.ά.).
Το ωράριο τηλεργασίας καθώς και η αναλογία τηλεργασίας και εργασίας στις εγκαταστάσεις του εργοδότη δηλώνονται στο σύστημα «Εργάνη».
Ο υπουργός Εργασίας θα καθορίσει τον τρόπο υπολογισμού του πρόσθετου κόστους µε το οποίο επιβαρύνεται περιοδικώς ο τηλεργαζόµενος από την τηλεργασία και το οποίο καλύπτει ο εργοδότης, αλλά και πως θα ελέγχεται από το ΣΕΠΕ.
