Όπως αποσαφηνίζεται, ακόμα και σε περιπτώσεις ασφαλισμένων, οι οποίοι θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης γήρατος με τη συμπλήρωση λιγότερων από 15 ετών ασφάλισης, θα χορηγείται εθνική σύνταξη 345,6 ευρώ. Πρόκειται για το κατώτατο όριο της εθνικής σύνταξης που ορίζει ο νόμος Κατρούγκαλου (ν.4387/2016 αρ. 7) και το οποίο αντιστοιχεί στα 15 έτη ασφάλισης. Άρα, ακόμα και με λιγότερα χρόνια ασφάλισης, το ποσό της εθνικής σύνταξης θα είναι ίδιο.
Στην ίδια εγκύκλιο προσδιορίζονται τα κριτήρια και τα δικαιολογητικά τα οποία προσδιορίζουν τη διάρκεια της μόνιμης διαμονής στην Ελλάδα, για τη χορήγηση της εθνικής σύνταξης. Στο πλαίσιο αυτό η εγκύκλιος επισημαίνει τα εξής:
α) Ο χρόνος ασφάλισης σε φορείς που εντάχθηκαν στον Ε.Φ.Κ.Α. δεν αποτελεί αμάχητο τεκμήριο μόνιμης διαμονής στη χώρα μας.
β) Το ποσό της Εθνικής Σύνταξης υπολογίζεται βάσει του χρόνου ασφάλισης, χωρίς να εξετάζεται η διάρκεια της μόνιμης διαμονής στην Ελλάδα, η οποία θα θεωρείται ότι αντιστοιχεί σε 40 έτη στις ακόλουθες περιπτώσεις ασφαλισμένων στους οποίους χορηγείται σύνταξη λόγω γήρατος από 13/5/2016 και εφεξής από τον ΕΦΚΑ :
i. Σύνταξης που αρχίζει να καταβάλλεται πριν από τη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας των ασφαλισμένων.
ii. Σύνταξης που χορηγείται με τις ειδικές διατάξεις των Ν.Δ. 4377/1964 και 4378/1964, όπως τροποποιήθηκαν με τις διατάξεις του αρ. 23 του N. 2079/1992, και ισχύουν. Αφορά τους Έλληνες που διαμένουν σε Αίγυπτο και σε Τουρκία.
iii. Συντάξεις που χορηγούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του N. 612/1977, όπως ισχύουν, καθώς και με τις διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτές, iv. με τις διατάξεις του τέταρτου εδαφίου της περ. α’ της παρ. 1 των άρθρων 1 και 26 του Π.Δ. 169/2007, είτε με βάση διατάξεις που παραπέμπουν σε αυτές, όπως ισχύουν, καθώς και όσων από τα πρόσωπα αυτά συνταξιοδοτούνται με τις διατάξεις του N. 2084/1992. Πρόκειται για συντάξεις που χορηγούνται σε τυφλούς και σε ειδικές κατηγορίες αναπήρων.
γ) Ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω δικαιολογητικά, που ενδεικτικά αναφέρονται στο έγγραφο του ΥΠΕΚΑΑ, συνεκτιμώνται με τα υπόλοιπα στοιχεία του συνταξιοδοτικού φακέλου προκειμένου να προσδιοριστεί η διάρκεια της μόνιμης διαμονής στη χώρα μας. Τα δικαιολογητικά αυτά είναι:
i. Τυχόν χρόνος ασφάλισης ή κατοικίας σε άλλο Κράτος.
ii. Βεβαίωση της αρμόδιας δημοτικής αρχής για τη μόνιμη κατοικία, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 279 του Ν. 3463/2006 (Α΄ 114), το άρθρο 4 παρ. 5 του Ν. 2647/1998 (Α΄ 237).
iii. Αντίγραφα των εντύπων Ε1 δήλωσης φορολογίας εισοδήματος ή των εκκαθαριστικών σημειωμάτων.
iv. Άδειες παραμονής όταν πρόκειται για πολίτες τρίτων χωρών (υποβάλλεται υποχρεωτικά).
v. Πιστοποιητικό μετοικεσίας.
vi. Αντίγραφο βιβλιαρίου υγείας.
vii. Μισθωτήριο συμβόλαιο, με μισθωτή τον/τη δικαιούχο ή τον/τη σύζυγό του, κατατεθειμένο στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. ή σε περίπτωση φιλοξενίας από συγγενείς α' ή β' βαθμού, αντίγραφο της αρχικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του φιλοξενούντος που να το αποδεικνύει (και όχι τροποποιητικής δήλωσης, στην οποία δηλώνεται η φιλοξενία εκ των υστέρων).
viii. Βεβαίωση από την Περιφερειακή Διεύθυνση του ΟΑΕΔ από την οποία να προκύπτει η ημερομηνία κατάθεσης δικαιολογητικών για την καταβολή εφάπαξ επιδόματος ομογενών ή επιδόματος ανεργίας.
ix. Λογαριασμοί ΔΕΚΟ (ΔΕΗ, σταθερής τηλεφωνίας, ύδρευσης κ.λπ). x. Οποιοδήποτε άλλο έγγραφο στοιχείο από το οποίο προκύπτει η μόνιμη διαμονή και εγκατάσταση στην Ελλάδα (π.χ. απολυτήριο Γυμνασίου/Λυκείου, στρατού, τίτλοι σπουδών, διαβατήρια κ.α.).
δ) Όσον αφορά το δικαιολογητικό i, στις περιπτώσεις που δηλώνεται χρόνος σε κράτος-μέλος της ΕΕ, χώρα του ΕΟΧ, την Ελβετία ή σε χώρα με την οποία έχει συναφθεί Διμερής Σύμβαση Κοινωνικής Ασφάλειας (ΔΣΚΑ), αναζητείται υποχρεωτικά από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΕΦΚΑ το σχετικό ευρωπαϊκό/διακρατικό έντυπο με τις περιόδους ασφάλισης ή/και κατοικίας στο άλλο κράτος.
ε) Μέχρι την ενσωμάτωση των σχετικών με τη μόνιμη διαμονή πληροφοριών στην αίτηση συνταξιοδότησης του ΕΦΚΑ, θα πρέπει να ζητείται από τους ασφαλισμένους η συμπλήρωση του συνημμένου υποδείγματος υπεύθυνης δήλωσης.
στ) Σε ό,τι αφορά τους πολίτες κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκτός από τα ενδεικτικά προαναφερθέντα δικαιολογητικά, με τα οποία προσδιορίζεται η διάρκεια μόνιμης διαμονής στη χώρα μας, ο ΕΦΚΑ παρέχει τις εξής οδηγίες:
Σύμφωνα με τις διατάξεις του Π.Δ. 106/2007 (Α' 135), όπως ισχύει με τις διατάξεις των Νόμων 4055/2012 και 4071/2012, που ενσωματώνει την υπ' αριθμ. 2004/38/ΕΚ Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών-μελών, ανάλογα με το χρονικό διάστημα διαμονής τους στην ελληνική επικράτεια, οφείλουν να είναι εφοδιασμένοι και να κατέχουν κατά τις συναλλαγές τους με τις υπηρεσίες του Δημοσίου:
Ισχύον δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο, για την χρονική περίοδο τριών μηνών από την είσοδό τους στη χώρα.
Βεβαίωση εγγραφής πολίτη κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης», εφόσον διαμένουν στη χώρα μας χρονικό διάστημα πέραν των τριών μηνών από την είσοδό τους.
Έγγραφο πιστοποίησης μόνιμης διαμονής πολίτη κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης», το οποίο στις περισσότερες περιπτώσεις χορηγείται μετά από πενταετή συνεχόμενη μόνιμη παραμονή τους στη χώρα μας από την αρχική σχετική καταγραφή. Επομένως, τα εν λόγω i, ii, iii πιστοποιητικά επικουρικά μπορούν να αξιοποιηθούν παράλληλα με τα υπόλοιπα δικαιολογητικά και στοιχεία του φακέλου για την πιστοποίηση της διάρκειας μόνιμης διαμονής στη χώρα μας των πολιτών κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους.
Σχετικά με το κριτήριο της νόμιμης διαμονής στην Ελλάδα για τους πολίτες τρίτων χωρών η εγκύκλιος του ΕΦΚΑ υπογραμμίζει ότι για να προσδιοριστεί το ποσό της εθνικής σύνταξης, θα πρέπει να ζητείται από τους υποψήφιους συνταξιούχους, πολίτες τρίτων χωρών, να προσκομίσουν βεβαίωση νόμιμης διαμονής από την αρμόδια Διεύθυνση Αλλοδαπών και Μετανάστευσης του Υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης.
Υπενθυμίζεται ότι τα όσα αναφέρει η εγκύκλιος για τον προσδιορισμό της μόνιμης και νόμιμης διαμονής ισχύουν και στις περιπτώσεις αιτημάτων για χορήγηση προσυνταξιοδοτικών βεβαιώσεων ή των ειδικών εντύπων για την ΕΕ (Ε205/Ρ5000) και τις Διμερείς Συμβάσεις Κοινωνικής Ασφάλισης (ΔΣΚΑ), με τα οποία βεβαιώνονται οι χρόνοι ασφάλισης και/ή κατοικίας στο κάθε κράτος πριν από τη συνταξιοδότηση.
Επισημαίνεται ότι σε κάθε περίπτωση ο προσδιορισμός περιόδων μόνιμης κατοικίας στην Ελλάδα από τον ΕΦΚΑ προϋποθέτει την ύπαρξη ασφάλισης στον ΕΦΚΑ ή στους εντασσόμενους σε αυτόν τ. ΦΚΑ, δηλαδή χρόνο ασφαλιστέας απασχόλησης ή ιδιότητας.
Στην εγκύκλιο τονίζεται ότι στο εξής τέτοιες περιπτώσεις χορήγησης σύνταξης όπου απαιτείται ο προσδιορισμός της διάρκειας της μόνιμης και νόμιμης διαμονής, οι αποφάσεις συνταξιοδότησης μέσω ΟΠΣ-ΕΦΚΑ θα εκδίδονται πλέον χωρίς επιφύλαξη ως προς τον καθορισμό του ποσού της εθνικής σύνταξης. Για όσες περιπτώσεις είχε διατυπωθεί σχετική επιφύλαξη στο σώμα της απόφασης, καθ’ υπόδειξη της εγκυκλίου 24/2017, θα πρέπει, είτε να επαληθευτεί το ύψος του ποσού της εθνικής σύνταξης και να αρθεί η επιφύλαξη αυτή, είτε να αναθεωρηθεί η απόφαση ως προς το ζήτημα αυτό.
