Τα ίδια έλεγαν οι ίδιοι (άνθρωποι, ΜΜΕ, κόμματα) πέρσι, με αφορμή την εισαγωγή του προγράμματος «Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης»: επειδή οι θεσμοί και η παραπληροφόρηση επέμεναν ότι για να εφαρμοστεί το ΚΕΑ χρειάζονταν «οπωσδήποτε» 900 εκατομμύρια ευρώ, η «μόνη λύση» ήταν να τα πάρουμε από τα επιδόματα των ΑμεΑ και τα οικογενειακά. Όταν, μετά λόγου γνώσεως, εγγράψαμε 760 εκατομμύρια ευρώ στον Προϋπολογισμό του 2017 και ξεκινήσαμε το πρόγραμμα (σε 30 Δήμους από τον Ιούλιο 2016 και σε όλη τη χώρα τον Φεβρουάριο 2017), δεν αγγίξαμε οποιοδήποτε επίδομα και δεν αφήσαμε χωρίς προστασία ούτε έναν/μία από τους ευάλωτους και ακραία φτωχούς συμπολίτες μας. Βέβαια, ουδείς σκέφτηκε να ανασκευάσει όσα τρομερά και επίτηδες τρομακτικά έγραφε, έλεγε ή προφήτευε.
Με την υλοποίηση του ΚΕΑ, του πιο επιτυχημένου μέχρι σήμερα προγράμματος στη χώρα για την αντιμετώπιση της ακραίας φτώχειας, πάλι οι ίδιοι έβρισκαν κάθε πιθανή ή απίθανη παρωνυχίδα προβλήματος για να μιλήσουν για «καταστροφή», «αναλγησία», «κακό σχεδιασμό». Δεν ρώτησαν καν όχι εμάς, αλλά τους δικαιούχους που σήμερα αγγίζουν τις 500.000 ανθρώπους.
Σήμερα που στη συμφωνία με τους θεσμούς υπάρχουν όσα είχαμε ήδη σχεδιάσει και αναγγείλει (σε συνέντευξη τύπου!) από το Νοέμβριο του 2016, για μεταφορά πιστώσεων στο ΚΕΑ από τέσσερα επιδόματα, των οποίων οι δικαιούχοι βρίσκονται εντός των κριτηρίων για το ΚΕΑ και απλώς χρειάζονται να υποβάλουν τη σχετική αίτηση (εάν δεν την έχουν ήδη υποβάλει), πάλι κάποια «τεράστια μείωση» ετοιμάζεται λόγω «ανάλγητης πολιτικής». Εννοώντας, τη μεταφορά κονδυλίων ύψους 10 εκατομμυρίων ευρώ το 2017 και 12 εκατομμυρίων ευρώ το 2018 στα κονδύλια του ΚΕΑ για την κάλυψη των ίδιων ανθρώπων? Πάλι ουδείς ρώτησε. Διότι θα μάθαινε ότι, για παράδειγμα, το λεγόμενο απροστάτευτο παιδί που λάμβανε 44,02 ευρώ το μήνα, με ειδική μέριμνά μας λόγω των ακραίων συνθηκών ζωής του, στο ΚΕΑ λαμβάνει 100,00 ευρώ το μήνα.
Όσο για τις υπόλοιπες «βόμβες» με τα πολλά εκατομμύρια περικοπών; Κατ' αρχάς, ένα μεγάλο κομμάτι δεν έχει σχέση με προνοιακά επιδόματα. Κατά δεύτερο, απαιτείται μια στάλα ορθοκρισίας για να καταλάβεις ότι:
Εμείς σχεδιάσαμε τον τρόπο ενεργοποίησης των υπόλοιπων υπηρεσιών του ΚΕΑ, πέραν της οικονομικής ενίσχυσης για την οποία έχουμε πει ότι επιδιώκουμε μεσοπρόθεσμα την αύξησή της. Δηλαδή, απευθείας ένταξη σε κοινωνικά τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος και νερού, στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα υλικής συνδρομής για απόρους (ΤΕΒΑ), πρόσβαση των ανασφάλιστων στο σύστημα Υγείας, στόχευση των σχολικών γευμάτων στους θύλακες φτώχειας και ανεργίας όπου ζουν οι δικαιούχοι του ΚΕΑ, παροχή υπηρεσιών επανεκπαίδευσης και κατάρτισης ανέργων, εξεύρεση θέσης απασχόλησης. Παραδείγματα; Πέρσι για πρώτη φορά δικαιούχοι ΚΕΑ κάλυψαν 47.000 από τις 92.000 θέσεις στους βρεφονηπιακούς σταθμούς. Φέτος θα είναι περισσότεροι καθώς πάμε για συνολικά πάνω από 100.000 θέσεις. Και υπάρχουν κι άλλες τέτοιες παροχές που με τα αντίμετρα του 2019 θα διευρυνθούν. Ό,τι έχουμε πει για αυτά, σπάνια εμφανίζεται σε κάποιο μονόστηλο. Και με απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς, όπως «συσσίτια της UNRRA». Ουδείς πήγε στο Πέραμα, στα Τρίκαλα, στη Καβάλα, τη Δυτική Θεσσαλονίκη να δει τι είδους φαγητό και με ποιο τρόπο το τρώνε τα παιδιά.
Εμείς σχεδιάσαμε και ενεργοποιούμε τον Εθνικό Μηχανισμό για την κοινωνική ένταξη και κοινωνική συνοχή. Ένα μηχανισμό ο οποίος θα φέρει τα πάνω-κάτω όχι μόνο στον τρόπο που παρακολουθείται η αποτελεσματικότητα οποιασδήποτε κοινωνικής πολιτικής αλλά, κυρίως, στον τρόπο εξυπηρέτησης των πολιτών. Ας μας ρωτήσουν αν πραγματικά ενδιαφέρονται.
Εμείς συλλάβαμε την ιδέα και σχεδιάζουμε την Ενιαία Αρχή Απονομής και Πληρωμής για όλα τα επιδόματα κοινωνικής πρόνοιας, ώστε να πάψει η αγωνία των δικαιούχων για το πότε πληρώνονται, πόσα θα παίρνουν και από ποιόν. Λίγο ακόμη και όλοι/ες θα ξέρουν για ποιο πράγμα εργαζόμαστε.
Εμείς ξέρουμε τι σημαίνει επίδομα αναπηρίας. Για αυτό και επί δυο χρόνια σταθερά αρνούμαστε τα «υπογράψτε όπως-όπως». Γιατί στο «όπως-όπως», μπορεί και να περάσει η σταθερή προσπάθεια κάποιου εκ των θεσμών για μείωση των αναπηρικών επιδομάτων.
Εμείς θέλουμε να διορθώσουμε τον «ανορθολογισμό» (προς αδικία φέρνει) σε βάρος των οικογενειών με ένα και δύο παιδιά που έγινε το 2013, με τις ευλογίες της τότε κυβέρνησης και της τρόικας. Αντιλαμβανόμαστε τις πιθανές παγίδες αλλά έχουμε σχέδιο να τις αποφύγουμε. Και δεν έχουμε θίξει τα επιδόματα των παιδιών, παρά την ανηλεή πίεση, εντός και εκτός χώρας.
Και επαναλαμβάνουμε: στήνουμε στα πόδια του ένα ανύπαρκτο μέχρι σήμερα κοινωνικό κράτος, που βασιζόταν στο πελατειακό επίδομα και το ιδιωτικό ίδρυμα της «φιλανθρωπίας» των εχόντων. Και το προσπαθούμε σήμερα, σε συνθήκες πολέμου, σε συνθήκες δημοσιονομικού στραγγαλισμού, σε συνθήκες Εφιαλτικών παρεμβάσεων.
Ήδη οι δικές μας παρεμβάσεις αποδίδουν. Έχουμε εμπιστοσύνη ότι η μεγάλη πλειοψηφία των «αόρατων» ανθρώπων, των χωρίς φωνή, το βλέπει και το νοιώθει. Γιατί επιτέλους καταλαβαίνει ότι, για πρώτη φορά, μια κοινωνική πολιτική νοιάζεται για την αξιοπρέπειά τους κι όχι για την ψήφο τους.
*Ο Δημήτρης Καρέλλας είναι Γενικός Γραμματέας Πρόνοιας του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης & Κοινωνικής Αλληλεγγύης.
