Συγκεκριμένα μετά απο πλήθος ερωτημάτων προς την Γενική Γραμματεία Εμπορίου σχετικά την ερμηνεία των διατάξεων που εφαρμόζονται κατά τη διαδικασία μετατροπής εταιρίας άλλης μορφής σε ΙΚΕ και αφού ελήφθησαν υπόψη οι απόψεις του Εποπτικού Συμβουλίου του ΓΕΜΗ η γραμματεία με την εγκύκλιο που παρουσίαζει το dikaiologitika.gr κάνει γνωστά τα κάτωθι:
Μετατροπή άλλης εταιρικής μορφής σε ΙΚΕ
1. Εταιρεία άλλης μορφής μπορεί να μετατραπεί σε ΙΚΕ με απόφαση των εταίρων ή των μετόχων, που λαμβάνεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από το νόμο για την περίπτωση λύσης της συγκεκριμένης εταιρικής μορφής. Σε κάθε περίπτωση, εάν εταίροι της εταιρείας πρόκειται να λάβουν μερίδια που αντιστοιχούν σε εξωκεφαλαιακές ή εγγυητικές εισφορές, απαιτείται η συναίνεση τούτων.
2. Για τη μετατροπή ισχύουν αναλόγως οι διατάξεις για τη σύσταση της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας. Η καταχώρηση της μετατροπής στο Γ.Ε.ΜΗ. γίνεται από την Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ., σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ν. 3419/2005.
3. Η απόφαση για μετατροπή με το καταστατικό της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας καταχωρίζονται στο Γ.Ε.ΜΗ, τα αποτελέσματα όμως της μετατροπής δεν επέρχονται, αν μέσα σε προθεσμία ενός (1) μήνα από την καταχώριση δανειστής ή δανειστές της εταιρείας προβάλουν έγγραφες αντιρρήσεις για τη μετατροπή.
Με τις αντιρρήσεις αυτές οι δανειστές μπορούν να ζητήσουν επαρκείς εγγυήσεις, εφόσον η οικονομική κατάσταση της μετατρεπόμενης εταιρείας καθιστά απαραίτητη την προστασία αυτή.
Αν δεν προβληθούν αντιρρήσεις, τούτο σημειώνεται στο Γ.Ε.ΜΗ. με αίτηση της εταιρείας και η μετατροπή
συντελείται από το χρόνο καταχώρισης της σημείωσης αυτής. Σε περίπτωση που προβληθούν αντιρρήσεις το δικαστήριο μπορεί, ύστερα από αίτηση της εταιρείας, ναεπιτρέψει τη μετατροπή εάν κρίνει ότι η οικονομική κατάσταση της εταιρείας ή οι εγγυήσεις που έχουν λάβει οι δανειστές αυτοί ή οι εγγυήσεις που τους προσφέρονται δεν δικαιολογούν τις αντιρρήσεις τους.
Η αίτηση κοινοποιείται στους δανειστές που έχουν προβάλει τις αντιρρήσεις. Η απόφαση του δικαστηρίου υπόκειται μόνο σε ανακοπή
ερημοδικίας. Στην περίπτωση αυτή, η μετατροπή συντελείται με την καταχώριση στο Γ.Ε.ΜΗ. της απόφασης που απορρίπτει τις αντιρρήσεις ή που απορρίπτει την ανακοπή ερημοδικίας.
4. Με τη συντέλεση της μετατροπής η μετατρεπόμενη εταιρεία συνεχίζεται με τη μορφή της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας. Η νομική προσωπικότητα συνεχίζεται και οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται στο όνομα της εταιρείας υπό τη νέα της μορφή, χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης. Οι διοικητικές άδειες που είχαν εκδοθεί υπέρ της μετατρεπόμενης εταιρείας συνεχίζουν να υφίστανται.
5. Οι ομόρρυθμοι εταίροι της ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας, η οποία μετατράπηκε σε ΙΚΕ, εξακολουθούν να ευθύνονται επί πέντε (5) έτη μετά τη μετατροπή εις ολόκληρον και απεριόριστα για τις εταιρικές υποχρεώσεις που γεννήθηκαν μέχρι την καταχώριση της μετατροπής στο Γ.Ε.ΜΗ., εκτός αν οι δανειστές της εταιρείας συγκατατέθηκαν εγγράφως στη μετατροπή της εταιρείας.
Α) Αναλογική εφαρμογή των διατάξεων για τη σύσταση ΙΚΕ κατά τη μετατροπή άλλης εταιρικής μορφής σε ΙΚΕ – Εφαρμογή άρθρων 107 παρ. 2 και 77 παρ. 2 του ν. 4072/2012 όπως ισχύει
Σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 107 του ν. 4072/2012 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει: «2. Για τη μετατροπή ισχύουν αναλόγως οι διατάξεις για τη σύσταση της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας. Η καταχώρηση της μετατροπής στο Γ.Ε.ΜΗ. γίνεται από την Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ., σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ν. 3419/2005»
(2) Για τη μετατροπή ακολουθείται κατά τα λοιπά η διαδικασία που απαιτείται για τη σύσταση της νέας εταιρικής μορφής. Από την καταχώριση στο Γ.Ε.ΜΗ. της απόφασης μετατροπής και του νέου καταστατικού, η μετατρεπόμενη ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία συνεχίζεται υπό τη νέα εταιρική μορφή. Η νομική προσωπικότητα συνεχίζεται και οι εκκρεμείς δίκες συνεχίζονται στο όνομα της εταιρείας υπό τη νέα της μορφή, χωρίς να επέρχεται διακοπή της δίκης. Οι διοικητικές άδειες που είχαν εκδοθεί υπέρ της μετατρεπόμενης εταιρείας συνεχίζουν να υφίστανται.
Αν η μετατροπή γίνεται προς άλλη κεφαλαιουχική εταιρεία, απαιτείται προηγούμενη εκτίμηση του ενεργητικού και παθητικού της μετατρεπόμενης ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας, σύμφωνα με το άρθρο 9 του κ.ν. 2190/1920. Στην περίπτωση αυτή, αν το εταιρικό κεφάλαιο της εταιρείας που προκύπτει υπολείπεται του ελαχίστου ορίου κεφαλαίου που προβλέπεται από το νόμο για την εταιρεία αυτή, η διαφορά καλύπτεται με νέες εισφορές.
Η καταχώριση της μετατροπής στο Γ.Ε.ΜΗ. γίνεται από την Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ., σύμφωνα με τα οριζόμενα στο ν. 3419/2005.»
Άποψη της Υπηρεσίας είναι ότι, δεδομένου ότι ο νομοθέτης όρισε ρητά με τη διάταξη του άρθρου 11 του ν. 4155/20131 ότι αποτίμηση απαιτείται μόνο στις περιπτώσεις μετατροπής Ι.Κ.Ε. σε ΑΕ ή ΕΠΕ, και ως εκ τούτου δεν εφαρμόζονται αναλόγως και οι διατάξεις τις παραγράφου 2 του άρθρου 77 του ιδίου νόμου κατά τη διαδικασία μετατροπής άλλης εταιρικής μορφής σε Ι.Κ.Ε., δεν απαιτείται εκτίμηση της μετατρεπόμενης εταιρείας από την επιτροπή του άρθρου 9.
Αν όμως η διαδικασία μετατροπής γίνεται σύμφωνα και με τις διατάξεις αναπτυξιακού νόμου (ενδεικτικά ν.δ. 1297/1972, ν. 2166/1993), εφαρμόζονται όσον αφορά την αποτίμηση της αξίας ή τη διαπίστωση της λογιστικής αξίας της μετατρεπόμενης σε Ι.Κ.Ε. επιχείρησης οι ειδικές διατάξεις αυτών των νόμων.
Β) Μετατροπή άλλης εταιρικής μορφής σε ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρία (άρθρο 107 παρ. 3 του ν. 4072/2012 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει).
Διαδικασία καταχωρίσεων
Αναφορικά με τη διαδικασία καταχώρισης μετατροπής άλλης εταιρικής μορφής σε Ι.Κ.Ε., και προκειμένου να συντελεστεί αυτή, απαιτούνται δύο καταχωρίσεις στο Γ.Ε.ΜΗ..
Σε πρώτη φάση καταχωρίζονται η απόφαση των εταίρων ή των μετόχων της παραγράφου 1 του άρθρου 107 του ν. 4072/2012 καθώς και το καταστατικό της Ι.Κ.Ε.. Εφόσον η μετατρεπόμενη εταιρία είναι Ε.Π.Ε. ή Α.Ε. απαιτείται, πέραν της δημοσίευσης σχετικής ανακοίνωσης περί της καταχώρισης στο Γ.Ε.ΜΗ. και η αποστολή σχετικής ανακοίνωσης στο Εθνικό Τυπογραφείο από την Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ. (βλ. άρθρα 16 και 13 παρ. 2β του ν. 3419/2005).
Σε δεύτερη φάση, διακρίνουμε δύο περιπτώσεις:
1) Μετά την παρέλευση ενός μηνός τουλάχιστον από τη σχετική καταχώριση και εφόσον δεν προβληθούν έγγραφες αντιρρήσεις από δανειστή ή δανειστές της, η μετατρεπόμενη εταιρία οφείλει να αιτηθεί τη σημείωση του σχετικού γεγονότος στο Γ.Ε.ΜΗ. Η μετατροπή της σε Ι.Κ.Ε. συντελείται με την καταχώριση της σχετικής σημείωσης στη μερίδα της. Η αρμόδια υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ. μεταβάλλει τη νομική μορφή στο πληροφοριακό σύστημα, δημοσιεύοντας ταυτόχρονα και σχετική ανακοίνωση στο Γ.Ε.ΜΗ
.Εφόσον η μετατρεπόμενη εταιρία είναι Ε.Π.Ε. ή Α.Ε. απαιτείται, πέραν της δημοσίευσης σχετικής ανακοίνωσης περί της καταχώρισης
στο Γ.Ε.ΜΗ. και η αποστολή σχετικής ανακοίνωσης στο Εθνικό Τυπογραφείο από την Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ. (βλ. άρθρα 16 και 13 παρ. 2β του ν. 3419/2005).
2) Εάν προβληθούν σχετικές αντιρρήσεις από τους δανειστές και η μετατρεπόμενη εταιρία ασκήσει το δικαίωμα που της δίνει ο νόμος (εδάφια 4ο και επόμενα του άρθρου 107 να αιτηθεί την έκδοση δικαστικής απόφασης που να απορρίπτει τις αντιρρήσεις ή την ανακοπή ερημοδικίας, η μετατροπή της σε Ι.Κ.Ε. συντελείται με την καταχώριση της δικαστικής απόφασης που απορρίπτει τις αντιρρήσεις ή την ανακοπή ερημοδικίας. Η αρμόδια υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ μεταβάλλει τη νομική μορφή στο πληροφοριακό σύστημα, δημοσιεύοντας ταυτόχρονα και σχετική ανακοίνωση στο Γ.Ε.ΜΗ.Εφόσον η μετατρεπόμενη εταιρία είναι Ε.Π.Ε. ή Α.Ε. απαιτείται, πέραν της δημοσίευσης σχετικής ανακοίνωσης περί της καταχώρισης στο Γ.Ε.ΜΗ. και η αποστολή σχετικής ανακοίνωσης στο Εθνικό Τυπογραφείο από την Υπηρεσία Γ.Ε.ΜΗ. (βλ. άρθρα 16 και 13 παρ. 2β του ν. 3419/2005)..
Τέλος, αν ο νομικός τύπος της μετατρεπόμενης σε Ι.Κ.Ε. εταιρίας είναι αυτός της ανωνύμου εταιρίας, δεν απαιτείται η έκδοση εγκριτικής διοικητικής πράξης. Και αυτό για δύο λόγους:
Α) Αφενός γιατί στις διατάξεις περί λύσης ανωνύμου εταιρίας (άρθρα 47 επ. του κ.ν. 2190/1920) δεν προβλέπεται η σύμπραξη της Διοίκησης (δεν απαιτείται δηλαδή να εγκριθεί η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης) και,
Β) Αφετέρου, διότι στα περί μετατροπών άρθρα, ο νομοθέτης προβλέπει την έκδοση εγκριτικής διοικητικής πράξης μόνο όταν μετατρέπεται εταιρία άλλης νομικής μορφής σε α.ε. και όχι όταν ανώνυμη εταιρία μετατρέπεται σε ομόρρυθμη ή ετερόρρυθμη ή εταιρία περιορισμένης ευθύνης 2, όπου απαιτεί μόνο την τήρηση των διατυπώσεων δημοσιότητας.
Εξυπακούεται ωστόσο ότι, εάν ανώνυμη εταιρία αποφασίζει τη μετατροπή της σε ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρία, οι αρμόδιες Υπηρεσίες Γ.Ε.ΜΗ. θα διαβιβάσουν σε κάθε περίπτωση τα σχετικά δικαιολογητικά της ανωνύμου στην αρμόδια Υπηρεσία της Περιφερειακής Ενότητας,
προκειμένου να γίνει ο έλεγχος σύμφωνα με τις διατάξεις του κ.ν. 2190/1920.
Γ) Μετατροπή ΕΠΕ σε Ι.Κ.Ε. (άρθρο 107 ν. 4072/2012) – Απαιτούμενος τύπος Αναφορικά με τον απαιτούμενο τύπο σε περίπτωση μετατροπής ΕΠΕ σε Ι.Κ.Ε., στις περιπτώσεις που η μετατρεπόμενη εταιρία έχει το νομικό τύπο της Ε.Π.Ε. θα πρέπει να τηρηθεί ο τύπος του συμβολαιογραφικού εγγράφου, διότι η μετατροπή επί της ουσία αποτελεί τροποποίηση του καταστατικού της Ε.Π.Ε. στο σύνολό του, πράξη για την οποία
ο ν. 3190/1955 απαιτεί την τήρηση του τύπου του συμβολαιογραφικού εγγράφου.
Επίσης, αν δεν απαιτείται από διάταξη άλλου νόμου η τήρηση του τύπου του συμβολαιογραφικού εγγράφου για τη σύσταση της Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρίας ή για τη σύσταση των προσωπικών εταιριών (ο.ε. ή ε.ε.), οι τροποποιήσεις του καταστατικού των προσωπικών εταιριών ή των ιδιωτικών κεφαλαιουχικών εταιριών που προέρχονται από μετατροπή εταιρίας περιορισμένης ευθύνης μπορούν να γίνονται με ιδιωτικό έγγραφο
(βλ. άρθρο 164 Α.Κ.).
Δ) Σύσταση Ι.Κ.Ε. όπου το κεφάλαιο σχηματίζεται με εισφορά σε είδος (άρθρο 77 παρ. 2 του ν. 4072/2012 όπως ισχύει) - Έλεγχος εισφορών από ΔΟΥ στην περίπτωση σύστασης μέσω Υπηρεσιών Μίας Στάσης
Δε δημιουργείται πρόβλημα στη σύσταση μέσω Υπηρεσιών Μίας Στάσης μίας Ι.Κ.Ε. όπου το κεφάλαιο σχηματίζεται σε είδος, διότι έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του ν. 1676/1986.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 273 του ως άνω νόμου ο αρμόδιος οικονομικός έφορος μπορεί να προβαίνει σε όλες τις ενέργειες που προβλέπονται από το νόμο προκειμένου να προσδιοριστεί η πραγματική αξία των εισφορών σε είδος και να καταβληθεί ο προκύπτων φόρος συγκέντρωσης κεφαλαίου.
Συνεπώς, η σύσταση Ι.Κ.Ε. γίνεται κανονικά μέσω ΥΜΣ και στις περιπτώσεις όπου οι εισφορές σε είδος δεν ξεπερνούν το ποσό των 5.000€, αρκεί η εκτιμώμενη αξία των εισφορών που αναφέρεται στην πράξη σύστασης και να τεκμηριώνεται επαρκώς. Ο φόρος συγκέντρωσης κεφαλαίου καταβάλλεται στην ΥΜΣ βάσει των προβλεπομένων στο καταστατικό της Ι.Κ.Ε. και ο έφορος διατηρεί το δικαίωμα εκ των υστέρων (και εντός τριμήνου από τη σύσταση)
να προχωρήσει σε προσωρινό προσδιορισμό της αξίας των φορολογητέων εισφορών και στις λοιπές ενέργειες κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 27 του ν. 1676/1986.
