Σε... αντάλλαγμα αυτών των δραματικών υποχωρήσεών της έλαβε αόριστες υποσχέσεις από την πλευρά των "θεσμών" ότι από το 2020 - αν και εφόσον η Ελλάδα έχει επιτύχει στο τέλος του 2019, πρωτογενές πλεόνασμα ίσο ή μεγαλύτερο του 3,5% του ΑΕΠ - θα της δοθεί το δικαίωμα να εφαρμόσει ορισμένα "αντισταθμιστικά" μέτρα που θα προβλέπουν φορολογικές ελαφρύνσεις για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις. Άν και κυβερνητικές πηγές μιλούν για επίτευξη συμφωνίας "win win", όταν λίγο μετά την Καθαρά Δευτέρα επιστρέψουν στην Αθήνα τα κλιμάκια των επιθεωρητών των δανειστών, είναι δεδομένο ότι θα ασκηθούν νέες αφόρητες εκβιαστικές πιέσεις για την άμεση νομοθέτηση νέων επαχθών δημοσιονομικών μέτρων ύψους τουλάχιστον 3% του ΑΕΠ, τα οποία θα εφαρμοστούν από το 2019!
Κι όλα αυτά θα συμβούν χωρίς να έχουν δεσμευτεί οι "θεσμοί" για το πότε θα ολοκληρωθεί η αξιολόγηση, πότε θα ενταχθούν τα ελληνικά ομόλογα στην λεγόμενη "ποσοτική χαλάρωση" της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ώστε να πάρει σημαντική ανάσα ρευστότητας η ελληνική οικονομία) και πότε θα εφαρμοστούν τα μεσομακροπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους.
Ουσιαστικά η ελληνική κυβέρνηση αποδέχθηκε την αύξηση της φορολογίας για τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τους αγρότες με χαμηλά εισοδήματα, νέο άνοιγμα του ασφαλιστικού με περαιτέρω περικοπές συντάξεων και απελευθέρωση ομαδικών απολύσεων, χωρίς οι "θεσμοί" από την πλευρά τους να δεσμευτούν ρητά για συγκεκριμένα μέτρα που θα αντισταθμίσουν τις επιπτώσεις της εφαρμογής των προαναφερθέντων ώστε το τελικό αποτέλεσμα να είναι "ουδέτερο" δημοσιονομικά αλλά και ... βατό για τους Έλληνες πολίτες.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο επικεφαλής του Eurogroup Γ. Ντάισελμπλουμ άφησε ουσιαστικά να εννοηθεί ότι η διαδικασία της δεύτερης αξιολόγησης μπορεί να διαρκέσει ακόμη αρκετό χρονικό διάστημα, καθώς όχι μόνο δεν δεσμεύτηκε για το χρόνο ολοκλήρωσής της αλλά ανέφερε χαρακτηριστικά ότι η Ελλάδα δεν έχει τους επόμενους μήνες σημαντικές υποχρεώσεις χρέους, αφήνοντας να εννοηθεί ότι υπάρχει ακόμη αρκετός χρόνος μέχρι να συζητηθούν όλα τα εκκρεμή ζητήματα και να επέλθει η τελική συμφωνία! Διευκρίνισε δε ότι τα θέματα που παραμένουν ανοικτά στην ατζέντα της αξιολόγησης είναι τα τρία καυτά θέματα του φορολογικού, του ασφαλιστικού και της αγοράς εργασίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, όσον αφορά το φορολογικό, η ελληνική πλευρά δεσμεύτηκε να προχωρήσει στη ... "διεύρυνση της φορολογικής βάσης", περίπου όπως την είχαν ζητήσει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα, δηλαδή με τη σημαντική μείωση των αφορολογήτων ορίων εισοδήματος για τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες από τα επίπεδα των 8.636-9.545 ευρώ που κυμαίνονται σήμερα, στα επίπεδα των 6.000-7.000 ευρώ.
Στο ασφαλιστικό η κυβέρνηση συναίνεσε στην αυτόματη μείωση της λεγόμενης "προσωπικής διαφοράς" των παλαιών συντάξεων, ενώ στο εργασιακό δεσμεύτηκε να προχωρήσει σε ριζική αλλαγή του καθεστώτος για τις ομαδικές απολύσεις. Ως αντίβαρο στην αλλαγή αυτή συμφωνήθηκε η επαναφορά του μέτρου των συλλογικών διαπραγματεύσεων σε κλαδικό επίπεδο, η οποία όμως είναι άνευ ουσίας αφού ήδη στην αγορά εργασίας έχουν επικρατήσει σε πολύ μεγάλο ποσοστό πλέον οι ατομικές συμβάσεις και πολλές άλλες εντελώς ανελαστικές έως και απάνθρωπες μορφές απασχόλησης με υπερεργασία έναντι πενιχρότατων αμοιβών!
Αντισταθμιστικά μέτρα από το 2020 ως το 2025
Σε μια άτυπη σύσκεψη που συγκάλεσε ο κ. Νταϊσλεμπλούμ πριν από το Eurogroup συμφωνήθηκε πάντως να νομοθετηθούν και κάποια άλλα "αντισταθμιστικά" μέτρα. Ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος και ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Γιώργος Χουλαράκης φέρονται να περιέγραψαν συγκεκριμένα μέτρα, όμως αυτά δεν συζητήθηκαν καν στο Eurogroup που ακολούθησε. Σύμφωνα με ισχυρισμούς κυβερνητικών παραγόντων στα "αντισταθμιστικά" μέτρα που θα επιδιωχθεί να περιληφθούν στη συμφωνία περιλαμβάνονται:
* Η μείωση του ΕΝ.Φ.Ι.Α. κατα 35% – 40% και ο συνολικός επανασχεδιασμός του φόρου με επαναφορά του Φ.Μ.Α.Π. ώστε η μείωση να στοχεύει στα χαμηλά εισοδήματα.
* Η μείωση του ΦΠΑ στην ενέργεια κατά 7 ποσοστιαίες μονάδες από το 13% στο 6%.
• Η μείωση του ΦΠΑ σε μεταφορές δημόσιες και ιδιωτικές ( Τρένα, λεωφορεία, αεροπλάνα, βαπόρια) κατα 11 μονάδες, από το 24% στο 13%.
• Η μείωση του ΦΠΑ των βασικών συσκευασμένων και μεταποιημένων ειδών διατροφής κατά 11 μονάδες, από το 24% στο 13%.
• Η επανεξέταση των ασφαλιστικών εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών.
• Σε περίπτωση που εξεταστεί μείωση δαπανών για κοινωνική ασφάλιση αντίστοιχα αύξηση δαπανών στοχευμένων για την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και της κοινωνικής προστασίας.
Τα μέτρα αυτά, ωστόσο, είναι απλώς προτεινόμενα από την ελληνική πλευρά, δεν έχουν γίνει ακόμη αποδεκτά από τους δανειστές αλλά θα πρέπει πρώτα να υποβληθούν στα τεχνικά κλιμάκια των "θεσμών", να ελεγχθούν για να εγκριθούν και να συμφωνηθούν! Θα εφαρμοστούν δε - αν τελικά εγκριθούν - από το 2020 και μετά, μόνο εφόσον η Ελλάδα πετύχει να ξεπεράσει το 2019 τον στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ!
Κυβερνητικές πηγές διαβεβαίωναν ότι τόσο τα επαχθή μέτρα, τα λεγόμενα και "προληπτικά", όσο και τα "αντισταθμιστικά" θα νομοθετηθούν ταυτόχρονα!
Κατά την λογική των θεσμών όμως, στις αρχές του 2020 εφόσον πιστοποιηθεί η υπέρβαση του στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα άνω του 3,5% του ΑΕΠ το 2019 τότε τα "αντισταθμιστικά" μέτρα θα εφαρμοστούν σταδιακά από το 2020 ως το 2025!
Ούτε κουβέντα για χρέος και πλεονάσματα
Αξίζει να σημειωθεί ότι στις δηλώσεις τους μετά το τέλος του Eurogroup ούτε ο επικεφαλής του Eurogroup Γ. Νταϊσελμπλούμ ούτε ο Eπίτροπος Π. Μοσχοβισί έδωσαν σαφείς απαντήσεις για δύο πολύ σημαντικές εκκρεμότητες του ελληνικού προγράμματος: την οριστική λύση για την αναδιάρθρωση του χρέους και το χρονοδιάγραμμα για τα πρωτογενή πλεονάσματα.
Στο θέμα του χρέους ο κ. Ντάισελμπλουμ αναφέρθηκε ακροθιγώς τονίζοντας ότι μόλις έχουμε την συμφωνία για τα μέτρα το ΔΝΤ θα επανεξετάσει την πορεία της οικονομίας και θα γνωμοδοτήσει αν το χρέος της Ελλάδας είναι βιώσιμο για να τελειώσει την φράση του λέγοντας «αλλά η λύση για το χρέος θα δοθεί το 2018».
Σε ότι αφορά τα πρωτογενή πλεονάσματα και ειδικότερα τα χρόνια στα οποία η Ελλάδα θα υποχρεωθεί να πετυχαίνει πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ ο κ. Ντάισελμπλουμ τόνισε ότι δεν θα είναι καν στην ατζέντα της αξιολόγησης των "θεσμών" κατά την επιστροφή τους στην Αθήνα!
Επιφυλάξεις από το ΔΝΤ
Το ΔΝΤ υποδέχθηκε την απόφαση του Eurogroup με μια μάλλον επιφυλακτική ανακοίνωση στην οποία χαιρέτισε την συμφωνία για την ελληνική δέσμευση σε συγκεκριμένα μέτρα, που αφορούν "βασικούς τομείς " αλλά ανέφερε ότι είναι πολύ νωρίς για εκτιμήσεις σχετικά με το πότε θα επιτευχθεί συμφωνία. Στην ανακοίνωση του Ταμείο τονίζεται συγκεκριμένα: "Έχουμε συμφωνήσει να στείλουμε πίσω - στην Αθήνα - την αποστολή μας. Χρειάζεται μεγαλύτερη πρόοδος για να γεφυρωθούν οι διαφορές, όσον αφορά σε άλλα σημαντικά ζητήματα, και είναι πολύ νωρίς για εικασίες σχετικά με την προοπτική επίτευξης συμφωνίας σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων (staff level agreement) στη διάρκεια αυτής της αποστολής".
