Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην επιδείνωση των ισοζυγίων πρωτογενών και δευτερογενών εισοδημάτων και στη μικρή αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών σε σύγκριση με τα μεγέθη του Οκτωβρίου του 2015. Αντίθετα, το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών σημείωσε άνοδο. Το συνολικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών βελτιώθηκε, καθώς οι συνολικές εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών αυξήθηκαν ταχύτερα (7,8%) από τις αντίστοιχες εισαγωγές (5,9%).
Το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών παρουσίασε μικρή αύξηση, καθώς η βελτίωση του ισοζυγίου χωρίς καύσιμα αντισταθμίστηκε από τις αυξημένες καθαρές εισαγωγές καυσίμων. Οι εξαγωγές χωρίς καύσιμα παρουσίασαν άνοδο σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του 2015, κατά 2% και 3,8% σε τρέχουσες και σταθερές τιμές αντίστοιχα. Επίσης, σημειώνεται ότι τον Οκτώβριο οι εισπράξεις από πωλήσεις πλοίων σημείωσαν μεγάλη άνοδο σε σχέση με τις αντίστοιχες του 2015.
Το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών παρουσίασε άνοδο κατά 75 εκατ. ευρώ, λόγω της βελτίωσης του ταξιδιωτικού ισοζυγίου. Ειδικότερα, τον Οκτώβριο οι αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών αυξήθηκαν κατά 17,3% και οι σχετικές εισπράξεις κατά 14,2%.
Τον Οκτώβριο του 2016, τα ισοζύγια πρωτογενών και δευτερογενών εισοδημάτων επιδεινώθηκαν σε σύγκριση με εκείνα του ίδιου μήνα του 2015. Η μείωση του πλεονάσματος του ισοζυγίου πρωτογενών εισοδημάτων οφείλεται κυρίως στην πτώση των καθαρών εισπράξεων στην κατηγορία των λοιπών εισοδημάτων, τα οποία περιλαμβάνουν φόρους και επιδοτήσεις επί των προϊόντων και της παραγωγής, ενώ η επιδείνωση του ισοζυγίου δευτερογενών εισοδημάτων οφείλεται κυρίως στην αύξηση των καθαρών πληρωμών του τομέα της γενικής κυβέρνησης.
Την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2016, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε πλεόνασμα 1,2 δισεκ. ευρώ, μικρότερο κατά 919 εκατ. ευρώ από εκείνο της ίδιας περιόδου του 2015. Ειδικότερα, η μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών δεν αντιστάθμισε την πτώση του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών, με αποτέλεσμα το συνολικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών να επιδεινωθεί. Το ισοζύγιο πρωτογενών εισοδημάτων επίσης επιδεινώθηκε, ενώ βελτιώθηκε το ισοζύγιο των δευτερογενών εισοδημάτων.
Το ισοζύγιο αγαθών παρουσίασε βελτίωση κατά 729 εκατ. ευρώ, η οποία αντανακλά τη βελτίωση του ισοζυγίου καυσίμων και τον περιορισμό των καθαρών πληρωμών για αγορές πλοίων. Αντίθετα, το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών χωρίς καύσιμα και πλοία αυξήθηκε, κυρίως λόγω της αύξησης της αξίας των εισαγωγών, ενώ η αξία των αντίστοιχων εξαγωγών παρέμεινε σχεδόν στάσιμη. Σημειώνεται ότι, σε σταθερές τιμές, οι συνολικές εξαγωγές αγαθών παρουσίασαν άνοδο κατά 7,2%, η οποία αντανακλά κυρίως την άνοδο του όγκου των εξαγωγών καυσίμων, ενώ και οι εξαγωγές αγαθών χωρίς τα καύσιμα αυξήθηκαν κατά 3%.
Το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών παρουσίασε πτώση κατά 1,7 δισεκ. ευρώ σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2015, κυρίως λόγω της σημαντικής μείωσης των καθαρών εισπράξεων από μεταφορές, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στους περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων. Επιπλέον, μειώθηκαν και οι καθαρές εισπράξεις από ταξιδιωτικές υπηρεσίες. Οι συνολικές αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών αυξήθηκαν κατά 4,7%, ενώ οι αντίστοιχες εισπράξεις περιορίστηκαν κατά 4,2%. Οι εξελίξεις αυτές αντισταθμίστηκαν σε μικρό βαθμό από τη βελτίωση του ισοζυγίου λοιπών υπηρεσιών.
Το ισοζύγιο πρωτογενών εισοδημάτων παρουσίασε πλεόνασμα ύψους 541 εκατ. ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2016, κατά 87 εκατ. ευρώ μικρότερο από εκείνο του ίδιου διαστήματος του 2015, λόγω της ανόδου των καθαρών πληρωμών για τόκους, μερίσματα και κέρδη και της πτώσης των καθαρών εισπράξεων στην κατηγορία των λοιπών εισοδημάτων. Τέλος, το έλλειμμα του ισοζυγίου δευτερογενών εισοδημάτων περιορίστηκε κατά 134 εκατ. ευρώ, λόγω της πτώσης των καθαρών πληρωμών του τομέα της γενικής κυβέρνησης και κυρίως της ανόδου των καθαρών εισπράξεων των λοιπών τομέων.
Ισοζύγιο κεφαλαίων
Τον Οκτώβριο του 2016, το ισοζύγιο κεφαλαίων παρουσίασε πλεόνασμα 27 εκατ. ευρώ, κατά πολύ μικρότερο εκείνου του ίδιου μήνα του 2015, ενώ την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2016 εμφάνισε πλεόνασμα 639 εκατ. ευρώ, μικρότερο κατά 1,0 δισεκ. ευρώ από εκείνο του αντίστοιχου διαστήματος του 2015.
Συνολικό Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών και Κεφαλαίων
Τον Οκτώβριο του 2016, το συνολικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και κεφαλαίων (το οποίο αντιστοιχεί στις ανάγκες της οικονομίας για χρηματοδότηση από το εξωτερικό) εμφάνισε έλλειμμα 172 εκατ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 1,4 δισεκ. ευρώ τον ίδιο μήνα του 2015. Την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2016 εμφανίστηκε πλεόνασμα ύψους 1,9 δισεκ. ευρώ, μειωμένο κατά το ήμισυ σε σχέση με εκείνο της ίδιας περιόδου του 2015.
Ισοζύγιο Χρηματοοικονομικών Συναλλαγών
Τον Οκτώβριο του 2016, στην κατηγορία των άμεσων επενδύσεων οι απαιτήσεις των κατοίκων στο εξωτερικό σημείωσαν μείωση 80 εκατ. ευρώ. Η σημαντικότερη συναλλαγή αντιπροσωπεύει αποεπένδυση και αφορά την ολοκλήρωση της μεταβίβασης του 100% της συμμετοχής της Εθνικής Τράπεζας στα Κεφάλαια Επιχειρηματικών Συμμετοχών (ΚΕΣ), τα οποία διαχειριζόταν η NBGI Private Equity Limited (Ηνωμένο Βασίλειο), σε κεφάλαια επενδυτικών συμμετοχών, τα οποία διαχειρίζεται η Deutsche Bank Private Equity και η Goldman Sachs Asset Management PLC.
Οι υποχρεώσεις των κατοίκων στο εξωτερικό (άμεσες επενδύσεις μη κατοίκων στην Ελλάδα) κατέγραψαν αύξηση 536 εκατ. ευρώ. Η σημαντικότερη συναλλαγή αφορά την πώληση του 88,5% των μετοχών της Αστήρ Παλάς Βουλιαγμένης Α.Ξ.Ε. στην Apollo Investment Holdco SARL (Λουξεμβούργο). Στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου, η άνοδος των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού κατά 784 εκατ. ευρώ οφείλεται κυρίως στην άνοδο των τοποθετήσεων κατοίκων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια εξωτερικού, η οποία αντισταθμίστηκε μερικώς από τη μείωση των τοποθετήσεών τους σε μετοχές αλλοδαπών επιχειρήσεων. Η αύξηση των υποχρεώσεων κατά 280 εκατ. ευρώ αντανακλά κυρίως τη μείωση των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου.
Στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων, η μείωση των απαιτήσεων των κατοίκων κατά 1,4 δισεκ. ευρώ αντανακλά τη στατιστική προσαρμογή που συνδέεται με τη διακράτηση τραπεζογραμματίων (μείωση 653 εκατ. ευρώ) και τη μείωση των τοποθετήσεων κατοίκων (πιστωτικών ιδρυμάτων και θεσμικών επενδυτών) σε καταθέσεις και repos στο εξωτερικό (κατά 775 εκατ. ευρώ). Στην ίδια κατηγορία, οι υποχρεώσεις επίσης παρουσίασαν μείωση κατά 1,3 δισεκ. ευρώ. Ειδικότερα, η μείωση κατά 3,4 δισεκ. ευρώ των καταθέσεων και repos των μη κατοίκων στην Ελλάδα (συμπεριλαμβάνεται και ο λογαριασμός ΤARGET) και η μείωση κατά 723 εκατ. ευρώ λόγω της στατιστικής προσαρμογής, που συνδέεται με τη διακράτηση τραπεζογραμματίων, αντισταθμίστηκαν σε σημαντικό βαθμό από την αύξηση των δανειακών υποχρεώσεων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα προς μη κατοίκους (πρωτίστως αφορά το νέο δάνειο του Ελληνικού Δημοσίου από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας ύψους 2,8 δισεκ. ευρώ).
Την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2016, οι απαιτήσεις των κατοίκων από άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό μειώθηκαν κατά 889 εκατ. ευρώ, ενώ οι αντίστοιχες υποχρεώσεις, οι οποίες αντιπροσωπεύουν άμεσες επενδύσεις μη κατοίκων στην Ελλάδα, παρουσίασαν άνοδο κατά 2,3 δισεκ. ευρώ, έναντι ανόδου 703 εκατ. ευρώ την ίδια περίοδο του 2015.
Στην κατηγορία των επενδύσεων χαρτοφυλακίου, οι απαιτήσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού σημείωσαν αύξηση κατά 6,1 δισεκ. ευρώ, οφειλόμενη κυρίως στην άνοδο κατά 8,3 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια έκδοσης μη κατοίκων, η οποία αντισταθμίστηκε εν μέρει από τη μείωση κατά 2,3 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων κατοίκων σε μετοχές επιχειρήσεων του εξωτερικού. Οι υποχρεώσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού μειώθηκαν κατά 2,2 δισεκ. ευρώ, κυρίως λόγω της μείωσης των τοποθετήσεων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου.
Στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων, η μείωση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού κατά 12,7 δισεκ. ευρώ αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τη μείωση κατά 8,0 δισεκ. ευρώ των τοποθετήσεων των εγχώριων πιστωτικών ιδρυμάτων και θεσμικών επενδυτών σε καταθέσεις και repos στο εξωτερικό και τη μείωση λόγω της στατιστικής προσαρμογής που συνδέεται με τη διακράτηση τραπεζογραμματίων (4,5 δισεκ. ευρώ). Στην πλευρά των υποχρεώσεων καταγράφηκε μείωση κατά 8,0 δισεκ. ευρώ, η οποία οφείλεται τόσο στη μείωση κατά 9,7 δισεκ. ευρώ των καταθέσεων και repos μη κατοίκων στην Ελλάδα (συμπεριλαμβάνεται ο λογαριασμός TARGET) όσο και στο αποτέλεσμα της στατιστικής προσαρμογής (μείωση κατά 5,1 δισεκ. ευρώ). Οι κινήσεις αυτές αντισταθμίστηκαν εν μέρει από την αύξηση των δανειακών υποχρεώσεων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα προς μη κατοίκους (ύψους 6,7 δισεκ. ευρώ).
Στο τέλος Οκτωβρίου 2016, τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας διαμορφώθηκαν σε 6,7 δισεκ. ευρώ, έναντι 5,4 δισεκ. ευρώ τον Οκτώβριο του 2015.
