Η Lachlan Brown περιγράφει πως η τρίχρονη κόρη της βιώνει μια παιδική ηλικία που δεν μοιάζει καθόλου με τη δική της. Η μικρή έχει πρόγραμμα, ρουτίνα, οργανωμένο παιχνίδι, εποπτευόμενες δραστηριότητες και δύο γονείς που σχεδόν πάντα βρίσκονται κοντά της. Σύμφωνα με τα κριτήρια της εποχής, λαμβάνει την προσεκτική φροντίδα που συνιστούν οι ειδικοί.
Κι όμως η Brown σημειώνει ότι η αντίθεση με τη δική της παιδική ηλικία στην Αυστραλία είναι τόσο έντονη που μοιάζει με διαφορετικό είδος μεγάλωματος.
Στη δική της εποχή, κανείς δεν την επιτηρούσε ούτε οργάνωνε το παιχνίδι της· οι γονείς της ήταν απασχολημένοι με τη δουλειά ή άλλες υποχρεώσεις. Σύμφωνα με έρευνες που επικαλείται, αυτή η απουσία μπορεί να ήταν από τα πιο σημαντικά «δώρα» που της δόθηκαν.
Η γενιά που μεγάλωνε μόνη της
Η Lachlan Brown αναφέρει ότι όσοι μεγάλωσαν τη δεκαετία του 1960 ή του 1970 είχαν μια παιδική ηλικία κατά την οποία διαχειρίζονταν μόνοι τις μέρες τους: έφευγαν το πρωί, επέστρεφαν όταν νύχτωνε και μαθαίνανε να τα καταφέρνουν μόνοι τους, λύνοντας διαφορές, αντιμετωπίζοντας τη βαρεμάρα και μαθαίνοντας μέσω της εμπειρίας.
Οι γονείς εκείνης της εποχής δεν ήταν αμελείς· απλώς δρούσαν με διαφορετικές παραδοχές: τα παιδιά ήταν ανθεκτικά, η γειτονιά ασφαλής και η συνεχής επίβλεψη δεν θεωρούνταν απαραίτητο συστατικό της καλής ανατροφής.
Ο ψυχολόγος Peter Gray έχει περιγράψει ότι από τη δεκαετία του 1960 και μετά μειώθηκαν σημαντικά οι ευκαιρίες των παιδιών για ανεξάρτητο παιχνίδι, ενώ παράλληλα αυξήθηκαν τα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης στους νέους.
Το ανεξάρτητο παιχνίδι, επισημαίνει η Brown επικαλούμενη τη δουλειά του Gray, χαρίζει στα παιδά την πεποίθηση ότι μπορούν να επηρεάσουν ό,τι τους συμβαίνει, κάτι που είναι βασικό για την ψυχική τους υγεία.
Τα οφέλη του ελεύθερου παιχνιδιού
Το 2023 ο Gray και οι συνεργάτες του δημοσίευσαν στο Journal of Pediatrics μια μελέτη με τίτλο «Μείωση της Ανεξάρτητης Δραστηριότητας ως Αιτία Μείωσης της Ψυχικής Ευεξίας των Παιδιών». Η μελέτη αυτή καταδεικνύει πως η αφαίρεση του ελεύθερου παιχνιδιού συνέβαλε άμεσα στην κρίση ψυχικής υγείας των νέων.
Τα παιδιά που παίζουν ανεξάρτητα μαθαίνουν να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους και την κοινωνική ιεραρχία, αλλά και να αντέχουν τις μικρές αποτυχίες. Η υπερπροστασία των γονιών, όσο καλή και αν είναι η πρόθεση, στερεί από τα παιδιά την ανεξαρτησία που χρειάζονται για να αντιμετωπίσουν τον πραγματικό κόσμο.
Η βαρεμάρα ως πεδίο μάθησης
Η Brown τονίζει ότι η ικανότητα να αντέχει κανείς τη βαρεμάρα είναι δεξιότητα που αναπτύσσεται μέσω της πρακτικής. Στα παιδιά των δεκαετιών 1960-70 η βαρεμάρα ήταν συνεχής κι έτσι αυτά αναγκάζονταν να δημιουργήσουν τη δική τους ψυχαγωγία.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία μάθαιναν να ηρεμούν τον εαυτό τους και να είναι ανεξάρτητα.
Ο Gray υπογραμμίζει ότι η κρίση ψυχικής υγείας των νέων δεν ξεκίνησε με το COVID ή το διαδίκτυο, αλλά από τότε που οι ενήλικες άρχισαν να αντικαθιστούν τον ελεύθερο χρόνο με δομημένες δραστηριότητες.
Η αμφιλεγόμενη «καλή» γονική μέριμνα
Η Lachlan Brown διευκρινίζει ότι η παραμέληση δεν είναι σε καμία περίπτωση κάτι θετικό· υπάρχει όμως ένα φάσμα μεταξύ της παραμέλησης και της υπερπροστατευτικής ανατροφής. Στη δεκαετία του 1960-70 η «χρυσή τομή» βρισκόταν στην ισορροπία: επαρκής παρουσία για ασφάλεια, επαρκής απουσία για ανεξαρτησία.
Σύμφωνα με το Florida Atlantic University, οι σύγχρονοι γονείς εστιάζουν περισσότερο στους κινδύνους και τις επιδόσεις, αλλά δεν λαμβάνουν τα μηνύματα για τη σημασία της ανεξαρτησίας των παιδιών, της εμπιστοσύνης και της υπευθυνότητας, που είναι απαραίτητα για τη σωστή ανάπτυξή τους.
Το παράδοξο είναι ότι η σύγχρονη ανατροφή οδηγεί σε παιδιά περισσότερο ασφαλή αλλά λιγότερο ικανά να αντιμετωπίσουν τον κόσμο, ενώ η γενιά που μεγάλωσε με γονείς απασχολημένους απέκτησε ψυχολογικά εργαλεία που κανείς δεν προγραμμάτισε να τους δώσει.
Πηγή: siliconcanals.com
