Μια έντονη αντιπαράθεση για τη θρησκευτική ελευθερία, τις παραδόσεις των ιθαγενών και τα όρια της φυλετικής κυριαρχίας βρίσκεται σε εξέλιξη στο Wind River Reservation του Ουαϊόμινγκ, όπου μια χριστιανική εκκλησία βρίσκεται αντιμέτωπη με την αντίδραση της φυλής Αράπαχο.
Κάθε Κυριακή, οι πιστοί συγκεντρώνονται στην εκκλησία Foundations for Nations για τη λειτουργία, ενώ έξω από το κτίριο πραγματοποιούνται διαμαρτυρίες. Η σύγκρουση ξεκίνησε μετά από κήρυγμα της πάστορα Σάρα Λούκας, η οποία χαρακτήρισε «ειδωλολατρία» ορισμένες από τις παραδοσιακές τελετές των Αράπαχο, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στην κοινότητα.
Στο επίκεντρο βρέθηκε το Sundance, μία από τις σημαντικότερες πνευματικές τελετές των Αράπαχο. Σε βίντεο που κυκλοφόρησε τον Ιούλιο, η Λούκας υποστήριξε ότι οι πιστοί θα πρέπει να προσεύχονται αποκλειστικά στον Ιησού, επικαλούμενη την ερμηνεία της Βίβλου.
Η πάστορας, η οποία δεν είναι ιθαγενής Αμερικανίδα, δήλωσε ότι μετανιώνει για τον τρόπο με τον οποίο εκφράστηκε στο συγκεκριμένο κήρυγμα, όχι όμως και για το περιεχόμενό του. Όπως υποστηρίζει, εδώ και χρόνια προτρέπει τους ιθαγενείς πιστούς της εκκλησίας να εγκαταλείψουν πρακτικές όπως το Sundance, τα sweat lodges και το κάψιμο κέδρου κατά την προσευχή.
«Η Βίβλος καθιστά σαφές ότι πρέπει να λατρεύουμε μόνο έναν Θεό», υποστηρίζει η Λούκας, θεωρώντας ότι οι απόψεις της καλύπτονται από τη συνταγματικά κατοχυρωμένη θρησκευτική ελευθερία.
«Άγγιξε κάτι που είναι κομμάτι της ταυτότητάς μας»
Για πολλούς Αράπαχο, ωστόσο, το ζήτημα δεν αφορά απλώς μια θεία διαφωνία. Θεωρούν ότι η επίθεση σε μια κεντρική τελετουργική πρακτική τους ξυπνά μνήμες από την περίοδο κατά την οποία οι θρησκευτικές και εκπαιδευτικές πολιτικές των ΗΠΑ στόχευαν στην αφομοίωση των ιθαγενών πληθυσμών.
Ο πρόεδρος των Αράπαχο, Κίναν Γκρόσμπεκ, έχει δηλώσει ότι η κοινότητα έστειλε σαφές μήνυμα στη Λούκας πως δεν είναι πλέον ευπρόσδεκτη στην περιοχή.
Στις διαμαρτυρίες συμμετέχουν κάτοικοι της περιοχής, πνευματικοί ηγέτες και ακτιβιστές, μεταξύ άλλων από το American Indian Movement. Οι συγκεντρώσεις πραγματοποιούνται έξω από την εκκλησία την ώρα που διεξάγεται η κυριακάτικη λειτουργία.
Οι αντιδράσεις συνδέονται και με το γεγονός ότι, σύμφωνα με μέλη της φυλής, η Λούκας αναφέρθηκε δημόσια σε λεπτομέρειες τελετουργιών που θεωρούνται ιδιαίτερα προσωπικές και δεν προορίζονται για δημόσια συζήτηση.
Χριστιανισμός και παραδοσιακές πρακτικές συνυπάρχουν στην περιοχή
Η αντιπαράθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περιοχή όπου ο Χριστιανισμός και οι παραδοσιακές πνευματικές πρακτικές των ιθαγενών έχουν συνυπάρξει για γενιές.
Ορισμένοι κάτοικοι δηλώνουν ότι δεν θεωρούν απαραίτητο να επιλέξουν ανάμεσα στις δύο παραδόσεις. Άλλοι, όπως ο 28χρονος DJ Gardner, ο οποίος μεγάλωσε με τη χριστιανική πίστη αλλά και με στοιχεία της παραδοσιακής κουλτούρας των Αράπαχο, αισθάνθηκαν ότι η στάση της εκκλησίας τους έφερε αντιμέτωπους με ένα δίλημμα που δεν περίμεναν.
Ο Gardner αποχώρησε από το Foundations for Nations και επέστρεψε στην καθολική εκκλησία όπου πήγαινε όταν ήταν παιδί. Εκεί, όπως αναφέρει, στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς των Αράπαχο είναι ενσωματωμένα στον χώρο λατρείας .
Ακαδημαϊκοί που μελετούν τη θρησκευτική ζωή των ιθαγενών επισημαίνουν ότι πολλές κοινότητες έχουν προσαρμόσει τον Χριστιανισμό στις δικές τους πολιτιστικές αξίες. Στην περιοχή Wind River, μάλιστα, ορισμένες καθολικές και επισκοπικές εκκλησίες έχουν ενσωματώσει παραδοσιακά στοιχεία στις πρακτικές τους.
Η Λούκας, από την πλευρά της, απορρίπτει αυτή την προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι οι δύο θρησκευτικές παραδόσεις δεν μπορούν να συνδυαστούν.
Η εκκλησία είχε δημιουργήσει δεσμούς με την κοινότητα
Το Foundations for Nations ιδρύθηκε πριν από περίπου εννέα χρόνια και, σύμφωνα με κατοίκους, ανέπτυξε σημαντική παρουσία στην τοπική κοινωνία μέσα από προγράμματα κοινωνικής βοήθειας.
Η εκκλησία λειτουργούσε τράπεζα τροφίμων, διέθετε ρούχα και διοργάνωνε δραστηριότητες για παιδιά. Παράλληλα, επισκέπτες που συνεργάζονταν με την εκκλησία βοηθούσαν οικογένειες με πρακτικές ανάγκες, όπως καύσιμα και επισκευές κατοικιών.
Κάποιοι πρώην πιστοί εξακολουθούν να αναγνωρίζουν αυτή την προσφορά, αν και δηλώνουν ότι το επίμαχο κήρυγμα άλλαξε την άποψή τους για την εκκλησία.
Η ίδια η Λούκας υποστηρίζει ότι η προσέλευση στις κυριακάτικες λειτουργίες έχει μειωθεί περίπου στο μισό, από περίπου 150 άτομα, ενώ ορισμένες Κυριακές οι διαδηλωτές είναι σχεδόν όσοι και οι πιστοί.
Στο επίκεντρο και η ιδιοκτησία της γης
Παράλληλα με τη θρησκευτική διαμάχη, εξελίσσεται και μια περίπλοκη νομική αντιπαράθεση σχετικά με τη δικαιοδοσία της φυλής.
Η εκκλησία βρίσκεται σε ιδιωτική γη εντός του Wind River Reservation. Η Λούκας είχε επιλέξει να δημιουργήσει την εκκλησία σε ιδιωτική ιδιοκτησία, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο δεν θα υπαγόταν στην ίδια δικαιοδοσία που θα ίσχυε σε φυλετική γη.
Τον Ιούλιο, τα συμβούλια των Αράπαχο και των Eastern Shoshone ενέκριναν διατάγματα που απαιτούν από θρησκευτικές οργανώσεις να λαμβάνουν έγκριση πριν δραστηριοποιηθούν στο Wind River.
Η εξέλιξη αυτή επηρέασε άμεσα το Foundations for Nations, το οποίο ανέστειλε ορισμένα προγράμματα για παιδιά και νέους, καθώς δεν μπορούσε πλέον να πραγματοποιεί την παραλαβή και επιστροφή παιδιών στον καταυλισμό με τον ίδιο τρόπο.
Ωστόσο, σε υπόμνημα της 31ης Αυγούστου, το συμβούλιο των Αράπαχο αναγνώρισε ότι υπάρχουν σημαντικά ζητήματα σχετικά με τα όρια της φυλετικής δικαιοδοσίας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για δραστηριότητες σε ιδιωτική γη.
Μια αντιπαράθεση με ανοιχτό τέλος
Η Λούκας και οι δικηγόροι της από τη συντηρητική χριστιανική νομική οργάνωση Liberty Counsel υποστηρίζουν ότι η ιδιοκτησία της γης προστατεύει την εκκλησία από το ενδεχόμενο απομάκρυνσής της.
Από την άλλη πλευρά, η ηγεσία των Αράπαχο επιμένει ότι έχει δικαίωμα να προστατεύει την πολιτιστική και πνευματική ζωή της κοινότητας και να καθορίζει τους κανόνες που διέπουν τη δραστηριότητα στην περιοχή.
Στο μεταξύ, το μεγάλο κτίριο των Foundations for Nations, που περιλαμβάνει χώρους της εκκλησίας, εγκαταστάσεις για την κοινότητα και εσωτερική παιδική χαρά, παραμένει πιο ήσυχο από ό,τι στο παρελθόν, ενώ οι εργασίες για ένα γειτονικό κέντρο νεότητας συνεχίζονται.
Η Λούκας δηλώνει αποφασισμένη να παραμείνει.
Η αντιπαράθεση πλέον ξεπερνά τα όρια μιας διαφωνίας μεταξύ μιας πάστορα και μιας φυλής. Αγγίζει ζητήματα θρησκευτικής ελευθερίας, πολιτιστικής ταυτότητας, ιστορικής αφομοίωσης και του εύρους της κυριαρχίας των φυλετικών εθνών στις Ηνωμένες Πολιτείες, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα για το πώς μπορούν να συνυπάρξουν διαφορετικές θρησκευτικές πεποιθήσεις σε μια κοινότητα με τόσο σύνθετη ιστορική κληρονομιά.
