Οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να ανακοινώσουν σήμερα Δευτέρα ένα νέο, ιδιαίτερα εκτεταμένο πακέτο οικονομικών μέτρων κατά του Ιράν, την ώρα που η Τεχεράνη ανεβάζει τους τόνους και προειδοποιεί ακόμη και με κατασχέσεις πλοίων που δεν θα συμμορφώνονται με τους κανόνες διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ.
Ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ χαρακτήρισε τα επικείμενα μέτρα ως «τη μεγαλύτερη οικονομική επίθεση που έχει γίνει ποτέ» εναντίον του Ιράν, σηματοδοτώντας νέα κλιμάκωση της πίεσης της Ουάσιγκτον προς την Τεχεράνη. Σε ανάρτησή του το βράδυ της Κυριακής έκανε λόγο για μια «οικονομική D-Day» που αρχίζει τα ξημερώματα, παρουσιάζοντας την πρωτοβουλία ως την τελική φάση της αμερικανικής εκστρατείας οικονομικής απομόνωσης του Ιράν.
Η κίνηση έρχεται μετά την παρέλευση της προθεσμίας των 60 ημερών κατά την οποία οι δύο πλευρές δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία, με αποτέλεσμα να κλείσει το επίσημο παράθυρο εκεχειρίας που είχε δημιουργηθεί με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος βρίσκεται πλέον στον έκτο μήνα.
Τα νέα αμερικανικά μέτρα αναμένεται να προστεθούν στο ήδη εκτεταμένο καθεστώς κυρώσεων κατά της ιρανικής οικονομίας, το οποίο καλύπτει μεταξύ άλλων τον τραπεζικό και ενεργειακό τομέα, τις αερομεταφορές και τα κρυπτονομίσματα. Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι η οικονομία του Ιράν βρίσκεται υπό ασφυκτική πίεση, αντιμέτωπη με υψηλό πληθωρισμό και σημαντική υποχώρηση του εθνικού νομίσματος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η προειδοποίηση του Μπέσεντ προς τρίτες χώρες που εξακολουθούν να πραγματοποιούν συναλλαγές με την Τεχεράνη. Όπως ανέφερε, οποιοδήποτε κράτος λειτουργεί ως «οικονομική αρτηρία» για το ιρανικό καθεστώς θα πρέπει να αναμένει ότι θα βρεθεί αντιμέτωπο με αντίστοιχη απομόνωση. Η διατύπωση ενισχύει τις προσδοκίες για διεύρυνση των δευτερογενών κυρώσεων σε κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και άλλες οντότητες που συνεχίζουν τις οικονομικές σχέσεις με το Ιράν.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, απαντά με προειδοποιήσεις προς τις χώρες του Κόλπου να μην συμμετάσχουν στην αμερικανική προσπάθεια οικονομικής απομόνωσής της, ενώ παράλληλα εντείνει την πίεση στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα στον κόσμο.
Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, ο οποίος ανέλαβε πρόσφατα καθήκοντα γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, προειδοποίησε ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να στραφεί κατά των συμφερόντων πετρελαιοπαραγωγών γειτονικών χωρών εφόσον αυτές συμμετάσχουν στα αμερικανικά μέτρα. Όπως δήλωσε στην κρατική ιρανική τηλεόραση, οποιαδήποτε χώρα συνεργαστεί για την επιβολή οικονομικών περιορισμών στο Ιράν θα αντιμετωπίζεται από την Τεχεράνη ως εχθρική.
Παράλληλα, η κρατικά ελεγχόμενη Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου προειδοποίησε ότι πλοία που παραβιάζουν τους ιρανικούς κανόνες διέλευσης από το Ορμούζ ενδέχεται να αντιμετωπίσουν πρόστιμα, κατάσχεση ή ακόμη και δήμευση σε μελλοντικές διελεύσεις τους.
Στο ίδιο πλαίσιο, το ιρανικό κοινοβούλιο ενέκρινε την Κυριακή διάταξη σύμφωνα με την οποία τα πλοία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ θα καταβάλλουν τέλη για υπηρεσίες που παρέχει η Τεχεράνη. Για να τεθεί σε εφαρμογή, πάντως, η σχετική νομοθεσία θα πρέπει να λάβει την τελική κοινοβουλευτική έγκριση.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί απέρριψε τις απειλές για νέο κύμα αμερικανικών οικονομικών κυρώσεων, χαρακτηρίζοντάς τες κίνηση «απελπισίας» και υποστηρίζοντας ότι η πολιτική οικονομικής και εμπορικής πίεσης της Ουάσιγκτον είναι καταδικασμένη να αποτύχει.
Μέσα στο ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Σαγίντ Μπαντρ Αλμπουσαΐντι, αναμένεται να μεταβεί την Τρίτη στην Τεχεράνη για συνομιλίες με τον Αραγτσί. Σύμφωνα με ιρανικές αναφορές, στο επίκεντρο των επαφών θα βρεθούν οι εξελίξεις και οι διευθετήσεις που αφορούν τα Στενά του Ορμούζ.
Οι αγορές πετρελαίου, πάντως, κινούνται σήμερα πτωτικά παρά τον αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο. Τα συμβόλαια του αμερικανικού αργού υποχωρούν περίπου 1,3%, στα 85,93 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Μπρεντ σημειώνει αντίστοιχη πτώση, στα 93,22 δολάρια.
