Ένα μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στον Κόλπο θα μπορούσε να υπογραφεί ακόμη και την Κυριακή, δήλωσε στο Reuters την Παρασκευή δυτική πηγή, με τη Γενεύη να προβάλλεται ως ο επικρατέστερος τόπος διεξαγωγής της κρίσιμης συνάντησης.
Η πηγή ανέφερε ότι οι τελικές διατυπώσεις στο μνημόνιο βρίσκονται ακόμη υπό οριστικοποίηση και ότι το Ιράν εμμένει στη θέση του πως η συμφωνία πρέπει επίσης να τερματίζει τις εχθροπραξίες στον Λίβανο.
Ο στόχος ήταν να οριστικοποιηθεί η διατύπωση μέχρι το Σάββατο, ώστε η συμφωνία να υπογραφεί από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι ντι Βανς, και τον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου του Ιράν, Μοχάμαντ Μπακέρ Καλιμπάφ. Δεν έχει οριστεί ακόμα συγκεκριμένη τοποθεσία, αλλά η Γενεύη φαντάζει ως η πιθανότερη επιλογή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι ακυρώνει τα νέα πλήγματα κατά του Ιράν επειδή η συμφωνία είναι πλέον έτοιμη: «Μόλις πετύχαμε μια σπουδαία διευθέτηση του πολέμου με το Ιράν», σημειώσε χαρακτηριστικά.
Οι όροι της συμφωνίας, ωστόσο, όπως τουλάχιστον περιγράφηκαν την Παρασκευή από ιρανούς αξιωματούχους, φαίνεται να προσφέρουν στην Τεχεράνη πολλά από όσα απαιτούσε, ενώ ο Τραμπ κερδίζει ελάχιστα, πέρα από το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Μια ανώτερη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters την Παρασκευή ότι το προσχέδιο προέβλεπε άρση των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο, αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα κεφάλαιά του και παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Τα πυρηνικά ζητήματα θα παραμεριστούν για μεταγενέστερες συνομιλίες. Η Ουάσιγκτον θέλει μια συμφωνία που θα διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αναπτύξει ποτέ πυρηνικό όπλο, ενώ το Ιράν υποστηρίζει ότι δεν επιδιώκει κάτι τέτοιο.
Η άρση των κυρώσεων, η αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και η παύση των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο αποτελούν βασικές ιρανικές απαιτήσεις. Η πηγή δεν έκανε καμία αναφορά στο τι θα μπορούσε να προσφέρει το Ιράν ως αντάλλαγμα, ενώ δεν υπήρξε άμεση αντίδραση από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών.
Mehr: Τα 14 σημεία του προσχεδίου
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr μετέδωσε νωρίτερα ότι οι όροι περιλαμβάνουν επίσης άλλες σημαντικές παραχωρήσεις των ΗΠΑ, όπως η δέσμευση για απόσυρση των δυνάμεών τους γύρω από το Ιράν και η παρουσίαση ενός σχεδίου για την ανοικοδόμηση της πληγείσας ιρανικής οικονομίας.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους πρέπει να υποβάλουν σχέδια για την ανοικοδόμηση του Ιράν, ύψους τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων», ανέφερε το δημοσίευμα του Mehr.
Πιο αναλυτικά το δημοσίευμα έκανε λόγο για 14 σημεία:
-
Μόνιμη και άμεση παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
-
Δέσμευση των ΗΠΑ για «μη ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν» και σεβασμό της κυριαρχίας του.
-
Άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ εντός 30 ημερών.
-
Απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή γύρω από το Ιράν.
-
Εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών «υπό ιρανική διαχείριση».
-
Αναστολή των αμερικανικών κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο.
-
Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα καταρτίσουν σχέδια ανοικοδόμησης για το Ιράν «αξίας τουλάχιστον 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων».
-
Διαπραγματεύσεις διάρκειας 60 ημερών για την επίτευξη τελικής συμφωνίας «με βάση τα πυρηνικά ζητήματα και την πλήρη άρση» των κυρώσεων.
-
Επαναδιατύπωση της δέσμευσης του Ιράν να μην παράγει πυρηνικά όπλα.
-
Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, οι ΗΠΑ δεν θα αυξήσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή ούτε θα επιβάλουν νέες κυρώσεις.
-
Αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια.
-
Θέσπιση μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή της συμφωνίας.
-
Η τελική συμφωνία να εγκριθεί με ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
-
Οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν θα ξεκινήσουν πριν από την αποδέσμευση των μισών παγωμένων κεφαλαίων του Ιράν, την αναστολή των κυρώσεων στο πετρέλαιο και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού.
Καθησυχασμένες οι αγορές για την αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή
Η ανακοίνωση του Τραμπ για τη συμφωνία - λίγες ώρες αφότου απείλησε ξανά το βράδυ της Πέμπτης ότι θα πλήξει το Ιράν «πολύ σκληρά» - ώθησε τις παγκόσμιες μετοχές σε άνοδο και τις τιμές του πετρελαίου σε υποχώρηση την Παρασκευή. Οι τιμές του αργού τύπου Brent σημείωσαν πτώση άνω του 2% στις πρωινές ευρωπαϊκές συναλλαγές.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν, ο Τραμπ έχει προβεί σε παρόμοιες δηλώσεις ότι η συμφωνία ήταν προ των πυλών, χωρίς όμως τελικά να προκύψει αποτέλεσμα.
Ωστόσο, οι αγορές καθησυχάστηκαν από το γεγονός ότι τα τελευταία του λόγια σηματοδότησαν το τέλος μερικών ιδιαίτερα τεταμένων ημερών κλιμάκωσης. Αυτή είχε ξεκινήσει με το Ιράν και το Ισραήλ να ανταλλάσσουν πυρά για πρώτη φορά μετά την εκεχειρία του Απριλίου, και συνεχίστηκε με δύο ημέρες αμερικανικών πληγμάτων στο Ιράν και ιρανικών αντιποίνων κατά αμερικανικών βάσεων στην περιοχή.
«Τα στενά θα ανοίξουν και επίσημα μόλις υπογράψουμε, κάτι που θα μπορούσε να γίνει σύντομα, πολύ σύντομα, ίσως μέσα στο Σαββατοκύριακο στην Ευρώπη», δήλωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι ο Βανς θα παραστεί στην υπογραφή της συμφωνίας, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Όταν ρωτήθηκε αν ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, έχει εγκρίνει τη συμφωνία, ο Τραμπ απάντησε: «Απ' όσα καταλαβαίνω, η απάντηση είναι ναι».
