Σε αυτό το ακριβό, καταπράσινο προάστιο της Γουαδαλαχάρα, όπου χιλιάδες φίλαθλοι θα συρρεύσουν σήμερα για έναν από του πρώτους αγώνες του Μουντιάλ 2026, έχουν βρεθεί το περασμένο χρόνο 89 σακούλες με ανθρώπινα υπολείμματα - πεταμένες σε χαράδρες ή θαμμένες σε ομαδικούς τάφους.
Τέσσερις μήνες μετά το τελευταίο ξέσπασμα βίας των καρτέλ που παρέλυσε τη Γουαδαλαχάρα και τη γύρω πολιτεία του Χαλίσκο, οι μεξικανικές αρχές οργανώνουν ένα δίχτυ ασφαλείας πολλών εκατομμυρίων δολαρίων για να πείσουν τον κόσμο ότι η διοργάνωση είναι ασφαλής.
Η Γουαδαλαχάρα είναι μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή, καθώς βρίσκεται στην ομώνυμη πολιτεία του Καρτέλ Νέα Γενιά του Χαλίσκο (CJNG) - μιας από τις μεγαλύτερες και πιο βίαιες οργανώσεις οργανωμένου εγκλήματος στη χώρα.
Το Στάδιο Άκρον έχει μετατραπεί σε φρούριο: Στον αέρα, ένα ελικόπτερο Black Hawk που μεταφέρει ελεύθερους σκοπευτές θα περιπολεί τους αιθέρες, ενώ ένας στόλος από Tesla Cybertrucks θα βοηθήσει στη δημιουργία μιας ηλεκτρονικής αντι-drone ασπίδας πάνω από το στάδιο.
Περίπου 100.000 άτομα θα αναπτυχθούν ως προσωπικό ασφαλείας στις πόλεις που φιλοξενούν τους αγώνες στη χώρα, συμπεριλαμβανομένης της Πόλης του Μεξικού και του Μοντερέι.
Το διακύβευμα είναι υψηλό τόσο για τη μεξικανική κυβέρνηση όσο και για τις παράνομες οικονομίες που λειτουργούν παράλληλα με αυτήν. Αναλυτές ασφαλείας αναφέρουν ότι οι εγκληματικές οργανώσεις του Μεξικού - με κυριότερη το καρτέλ του Χαλίσκο, το οποίο έχει ισχυρό προπύργιο στη Γουαδαλαχάρα - είναι εξαιρετικά πιθανό να επιβάλουν μια τακτική εκεχειρία κατά τη διάρκεια του τουρνουά, επιλέγοντας να επωφεληθούν από την ευκαιρία να πουλήσουν ναρκωτικά και άλλες παράνομες υπηρεσίες στα πλήθη των οπαδών που καταφθάνουν στη χώρα.
«Θέλουμε ο κόσμος να μάθει τι συμβαίνει στο Μεξικό»
Ωστόσο, ομάδες ακτιβιστών εργάζονται για να διασφαλίσουν ότι οι τουρίστες δεν θα αποφύγουν μια ματιά στη βία που διαμορφώνει τη ζωή γύρω από τη Γουαδαλαχάρα και σε μεγάλο μέρος της χώρας.
Περισσότεροι από 130.000 άνθρωποι είναι αγνοούμενοι σε όλο το Μεξικό - οι περισσότεροι από αυτούς έχουν απαχθεί ή δολοφονηθεί από καρτέλ, μερικές φορές σε συνεργασία με τις αρχές επιβολής του νόμου. Οι συγγενείς τους κολλάνε αφίσες με τις φωτογραφίες τους έξω από τις εγκαταστάσεις του Παγκοσμίου Κυπέλλου και θα συμμετάσχουν σε διαδηλώσεις που απειλούν να διακόψουν την πρόσβαση στο Στάδιο Αζτέκα στην Πόλη του Μεξικού για τον εναρκτήριο αγώνα της Πέμπτης.
«Θέλουμε ο κόσμος να μάθει τι συμβαίνει στο Μεξικό», δήλωσε ο Έκτορ Φλόρες, συνιδρυτής της οργάνωσης «Φως της Ελπίδας», οι εθελοντές της οποίας ανακάλυψαν ένα ανθρώπινο κρανίο σε μια χαράδρα του Σαπόπαν την περασμένη εβδομάδα. «Άνθρωποι εξαφανίζονται στο Μεξικό κάθε μέρα, και φαίνεται ότι κανείς δεν νοιάζεται εκτός από τις οικογένειες».
Στις διαδηλώσεις συμμετέχουν και άλλοι: Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, μια μαχητική φράξια του εθνικού συνδικάτου εκπαιδευτικών απέκλεισε μεγάλες οδικές αρτηρίες, γκρέμισε αγάλματα παικτών του Παγκοσμίου Κυπέλλου και βανδάλισε διαφημίσεις με αντικυβερνητικά γκράφιτι. Άλλες ακροαριστερές πολιτικές οργανώσεις κινητοποιούνται για τις συγκεντρώσεις της Πέμπτης.
Η Πρόεδρος του Μεξικού Κλαούντια Σέινμπαουμ προσπάθησε να προβάλει μια εικόνα σταθερότητας, υποσχόμενη ότι η κυβέρνησή της δεν θα καταστείλει τις διαδηλώσεις. Έκλεισε σχολεία και έδωσε εντολή στους ομοσπονδιακούς υπαλλήλους να εργαστούν από το σπίτι την Πέμπτη, ώστε να ελαχιστοποιηθεί το ενδεχόμενο χάους στην Πόλη του Μεξικού.
«Θα διασφαλίσουμε ταυτόχρονα ότι ο εορτασμός της έναρξης του Παγκοσμίου Κυπέλλου θα κυλήσει ομαλά, ειρηνικά και ήρεμα», δήλωσε η Σέινμπαουμ τη Δευτέρα.
Η ανησυχία γύρω από τη διοργάνωση κορυφώθηκε τον Φεβρουάριο, όταν οι μεξικανικές δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν τον ηγέτη του καρτέλ του Χαλίσκο, Νεμέσιο «Ελ Μέντσο» Οσεγκέρα, σε μια αιματηρή ανταλλαγή πυρών. Το καρτέλ απάντησε καταλαμβάνοντας και καίγοντας λεωφορεία για να αποκλείσει δρόμους σε όλη την πολιτεία, πυρπολώντας παντοπωλεία και σκοτώνοντας περισσότερα από είκοσι μέλη της Εθνοφρουράς.
Η Γκαμπριέλα Κουέβας, εκπρόσωπος του Μεξικού για το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA, απέρριψε τις ανησυχίες ότι θα μπορούσε να συμβεί ένα παρόμοιο ξέσπασμα κατά τη διάρκεια των αγώνων, σημειώνοντας ότι η κατάσταση στην πολιτεία «εξομαλύνθηκε πλήρως» εντός 72 ωρών από τις συγκρούσεις του Φεβρουαρίου. Επέστησε την προσοχή στη μακρά ιστορία του Μεξικού στη φιλοξενία μεγάλων διοργανώσεων, συμπεριλαμβανομένης μιας επίσημης παρουσίασης του τροπαίου της FIFA στη Γουαδαλαχάρα λίγες ημέρες μετά τις ταραχές του Φεβρουαρίου. Το Μεξικό παραμένει ένας από τους κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, βασιζόμενο στην παγκόσμια απήχηση των πολιτιστικών εξαγωγών του Χαλίσκο, όπως η τεκίλα και η μουσική μαριάτσι.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προειδοποίησε πρόσφατα τους φιλάθλους που θα παρακολουθήσουν τους αγώνες στο Μεξικό να είναι σε εγρήγορση για πορτοφολάδες και απάτες, ενώ τους κάλεσε να αποφεύγουν να σταματούν ταξί στον δρόμο. Παρόλα αυτά, οι οπαδοί δεν αποθαρρύνονται από το να επισκεφθούν την περιοχή: η Γουαδαλαχάρα, μαζί με το Βανκούβερ, παρουσιάζει το υψηλότερο ποσοστό πληρότητας ξενοδοχείων μεταξύ όλων των πόλεων που φιλοξενούν το τουρνουά.
Πρώην αξιωματούχοι ασφαλείας του Μεξικού και των ΗΠΑ σημειώνουν ότι, ενώ οι αναμετρήσεις του Φεβρουαρίου αποκάλυψαν πόσο λίγο έλεγχο ασκεί η κυβέρνηση σε τμήματα του Χαλίσκο, τα καρτέλ κατανοούν τα οικονομικά οφέλη της παρούσας στιγμής. Οποιαδήποτε άμεση επίθεση σε ξένους τουρίστες ή διακοπή της διοργάνωσης των πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων θα προκαλούσε μια πρωτοφανή ομοσπονδιακή καταστολή, η οποία πιθανότατα θα προσέλκυε βοήθεια σε επίπεδο πληροφοριών και επιβολής του νόμου από τις ΗΠΑ - ένα αποτέλεσμα που τα καρτέλ θέλουν να αποφύγουν.
Αντίθετα, ο κόσμος του εγκλήματος βλέπει το τουρνουά ως μια πιθανή απροσδόκητη πηγή εσόδων. Μια κοινή μελέτη υπό την ηγεσία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και της FIFA προβλέπει ότι οι οπαδοί θα ξοδεύουν περισσότερα από $400 την ημέρα ο καθένας, δημιουργώντας άκρως κερδοφόρες, προσωρινές ροές εσόδων.
«Το οργανωμένο έγκλημα πρόκειται να εξαργυρώσει το Παγκόσμιο Κύπελλο προσφέροντας κάθε είδους πράγματα», δήλωσε ο Εδουάρδο Γκερέρο, αναλυτής ασφαλείας με έδρα την Πόλη του Μεξικού. «Ναρκωτικά, πορνεία, παράνομες μεταφορές. Οι παράνομες αγορές πρόκειται να επεκταθούν ραγδαία λόγω της τεράστιας αύξησης της ζήτησης».
Αντιμέτωπες με τη διπλή πρόκληση της διαχείρισης των διαδηλώσεων και του περιορισμού των δικτύων των καρτέλ, οι περιφερειακές αρχές επιλέγουν την αποτροπή αντί της αντιπαράθεσης. Ο Χουάν Πάμπλο Ερνάντες, επικεφαλής ασφαλείας της πολιτείας του Χαλίσκο, επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση θα αποφύγει τις επιθετικές επιδρομές κατά των καρτέλ κατά τη διάρκεια του κύκλου του τουρνουά.
«Δεν είναι βιώσιμο να διεξάγουμε δυναμικές επιχειρήσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν συγκρούσεις και να θέσουν σε κίνδυνο τον πληθυσμό, συμπεριλαμβανομένων των τουριστών», δήλωσε ο Ερνάντες. «Αντίθετα, η στρατηγική μας είναι μια συντριπτική, ορατή επίδειξη ισχύος για τη διατήρηση της ειρήνης».
«Τα εκατομμύρια που δαπανήθηκαν για τις ασπίδες υψηλής τεχνολογίας των σταδίων αποτελούν προσβολή»
Την περασμένη εβδομάδα, ο Ερνάντες παρουσίασε τα μέσα που θα έχει στη διάθεσή της η πολιτεία κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου, με μια παράταξη έξω από την αστυνομική ακαδημία που περιλάμβανε μοτοσικλέτες, ρομποτικούς σκύλους που εξουδετερώνουν βόμβες, cybertrucks, drones επιτήρησης, παρεμβολείς αντι-drone (jammers), θωρακισμένα οχήματα, πολυβόλα και ειδικούς στα εκρηκτικά.
Συνολικά, η πολιτεία του Χαλίσκο έχει δαπανήσει περίπου 11 εκατομμύρια δολάρια σε εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας.
Για τις οικογένειες των αγνοουμένων του Μεξικού, τα εκατομμύρια που δαπανήθηκαν για τις ασπίδες υψηλής τεχνολογίας των σταδίων αποτελούν προσβολή. Οι εξαφανίσεις έχουν υπερδιπλασιαστεί κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, σύμφωνα με τη δεξαμενή σκέψης México Evalúa. Η πολιτεία του Χαλίσκο προηγείται στη χώρα με περισσότερες από 16.000 ανεξιχνίαστες υποθέσεις.
Οι ακτιβιστές υποστηρίζουν ότι οι κυβερνητικές υπηρεσίες που βοηθούν στον εντοπισμό αγνοουμένων έχουν τόσο μεγάλες ελλείψεις σε προσωπικό και πόρους, που οι έρευνες συχνά καθυστερούν για μήνες.
Για να αναγκάσουν τους διεθνείς επισκέπτες να έρθουν αντιμέτωποι με αυτή την πραγματικότητα, ομάδες ακτιβιστών στοχεύουν το οπτικό αποτύπωμα του τουρνουά. Έξω από την επίσημη ζώνη φιλάθλων της FIFA στη Γουαδαλαχάρα, η συλλογικότητα «Φως της Ελπίδας» έχει γεμίσει τους τοίχους με φωτογραφίες αγνοουμένων συγγενών, οι οποίες έχουν τροποποιηθεί ψηφιακά ώστε να μοιάζουν με τα επίσημα συλλεκτικά αυτοκόλλητα παικτών του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA.
«Υπάρχει έλλειψη πόρων και θέλησης», δήλωσε ο Χάιμε Αγκιλάρ, εθελοντής στην οργάνωση «Πολεμιστές Αναζήτησης του Χαλίσκο», η οποία αναζητά κρυφούς τάφους σε όλη την πολιτεία. «Οι πόροι υπάρχουν. Με το Παγκόσμιο Κύπελλο, βλέπουμε τόση σπατάλη χρημάτων απλώς και μόνο για να ικανοποιηθούν οι κατευθυντήριες γραμμές της FIFA».
Πηγή: Wall Street Journal
