Ισχυρούς κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη –ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη χρήση της σε συγκρούσεις– ζητά ο πάπας Λέων στην πρώτη Εγκύκλιό του, όπως και εκείνοι που αναπτύσσουν το ΑΙ να εργαστούν για το κοινό καλό, αντί για το κέρδος.
«Μagnifica Humanitas» («Θαυμαστή Ανθρωπότητα») είναι ο τίτλος του σαρωτικού «μανιφέστου» του ποντίφικα για την προστασία της ανθρωπότητας, την ώρα που η τεχνολογία επηρεάζει τα πάντα, από την εργασία έως τον πόλεμο.
Στην Εγκύκλιο τονίζει ότι ο έλεγχος του ΑΙ δεν πρέπει να παραμείνει στα χέρια λίγων, προειδοποιεί ότι η τεχνολογία τροφοδοτεί παγκόσμιες συγκρούσεις και ζητά να μπουν οι πιο αυστηροί περιορισμοί στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στον πόλεμο. «Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, κατά την οποία η ανθρώπινη αξιοπρέπεια κινδυνεύει να εξαλειφθεί από νέες μορφές, με απάνθρωπα χαρακτηριστικά, έχουμε το επείγον χρέος να παραμείνουμε βαθιά ανθρώπινοι», υπογραμμίζει.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το κείμενο αυτό αναμενόταν από τη στιγμή που, λίγες ημέρες μετά την εκλογή του, ο πάπας Λέων είχε χαρακτηρίσει το ΑΙ τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει σήμερα η ανθρωπότητα. Η εγκύκλιος πιθανόν ανοίγει άλλο ένα πεδίο σύγκρουσης του προκαθήμενου της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας με τον Ντόναλντ Τραμπ, η κυβέρνηση του οποίου έχει εργαστεί εντατικά για την απελευθέρωση της ανάπτυξης του AI.
«Δεν είναι επιτρεπτό να εμπιστευόμαστε μη αναστρέψιμες, θανατηφόρες αποφάσεις σε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης»
Ο πάπας Λέων καταγγέλλει την «κουλτούρα της εξουσίας» που οδηγεί την «κούρσα» της τεχνητής νοημοσύνης, ιδιαίτερα στην ανάπτυξη ολοένα πιο εξελιγμένων μεθόδων διεξαγωγής πολέμου. Υπογραμμίζει πως «δεν είναι επιτρεπτό» να εμπιστευόμαστε μη αναστρέψιμες, θανατηφόρες αποφάσεις σε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
«Η τεχνητή νοημοσύνη απαιτεί τώρα να αφοπλιστεί, να απελευθερωθεί από λογικές που τη μετατρέπουν σε όργανο κυριαρχίας, αποκλεισμού και θανάτου», γράφει. Ειδικοί της βιομηχανίας της τεχνολογίας και του ακαδημαϊκού χώρου εκτιμούν πως το έγγραφο αυτό πιθανότατα θα αποτελέσει σημείο αναφοράς στη συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη για εκείνους που παίρνουν αποφάσεις, ερευνητές και τον απλό κόσμο.
«Δεν υπάρχει αλγόριθμος ο οποίος να μπορεί να μετατρέψει τον πόλεμο σε κάτι το ηθικά αποδεκτό, και η τεχνολογία δεν αφαιρεί από την κάθε σύρραξη τον απάνθρωπο χαρακτήρα της, μπορεί μόνον να επιταχύνει τους ρυθμούς της και να την κάνει πιο απρόσωπη», αναφέρει ακόμα. «Η προαγωγή του κοινού μας καλού δεν μπορεί ποτέ να διαχωριστεί από τον σεβασμό του δικαιώματος στην ύπαρξη του κάθε λαού, με την προστασία της ταυτότητάς του και της ιδιαιτερότητάς του, μέσα στην οικογένεια των εθνών», γράφει. Κάτι που σημαίνει ότι «κάθε προσπάθεια ή σχέδιο αφανισμού ή υποδούλωσης ενός έθνους είναι κάτι το βαριά ανήθικο και, κατά συνέπεια, απαράδεκτο», τονίζει.
«Μια πιο ηθική τεχνητή νοημοσύνη δεν αρκεί, αν αυτή η ηθική καθορίζεται από λίγους»
Ο ποντίφικας καταγγέλλει επανειλημμένα ως επικίνδυνη τη συγκέντρωση εξουσίας και δεδομένων στα χέρια τόσο λίγων ανθρώπων στον ιδιωτικό τομέα, ιδιαίτερα για τα παιδιά και τους πιο ευάλωτους, και ζητά να υπάρχει εξωτερική ρύθμιση της δουλειάς τους. «Δεν αρκεί να επικαλούμαστε αφηρημένα την ηθική. Απαιτούνται ισχυρά νομικά πλαίσια, ανεξάρτητη εποπτεία, ενημερωμένοι χρήστες και ένα πολιτικό σύστημα που δεν αποποιείται την ευθύνη», τονίζει. «Μια πιο ηθική τεχνητή νοημοσύνη δεν αρκεί, αν αυτή η ηθική καθορίζεται από λίγους», προειδοποιεί.
«Η επιδίωξη μεγαλύτερων κερδών δεν μπορεί να δικαιολογήσει επιλογές που συστηματικά θυσιάζουν θέσεις εργασίας, επειδή το ανθρώπινο πρόσωπο είναι σκοπός, όχι μέσο και η οικονομική τάξη πρέπει να παραμείνει κάτω από την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και το κοινό καλό», αναφέρει ακόμα.
Εξάλλου, ζητά να εφαρμοστεί σειρά αρχών στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, ανάμεσά τους η πιο δίκαιη κατανομή πόρων, η αξιοπρέπεια του ανθρώπου, η κοινωνική δικαιοσύνη και η φροντίδα για το περιβάλλον. Με το ΑΙ, η ανθρωπότητα ρισκάρει να χτίσει έναν «Πύργο της Βαβέλ», αναφέρει χαρακτηριστικά. Η ιστορία αυτή αποτελεί προειδοποίηση ενάντια σε ένα σχέδιο που «κυριαρχεί και τελικά αποκτηνώνει», σημειώνει και επιμένει ότι αντί για αυτό, διαφορετικές απόψεις και ομάδες θα πρέπει να συμβάλλουν στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Ο πάπας Λέων επικεντρώνεται στο ΑΙ, αλλά στο κείμενο δεν μένει στα τεχνολογικά ζητήματα και «αγγίζει» τις κρίσεις που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα. Η θεωρία του «δίκαιου πολέμου» είναι τώρα «ξεπερασμένη», υπογραμμίζει και προσθέτει ότι η στρατιωτική δύναμη μπορεί να χρησιμοποιηθεί «μόνο για αυτοάμυνα, με την αυστηρότερη έννοια».
Προειδοποιεί πως η ισχύς, η βία και τα όπλα έχουν τελικά «καταστροφικές συνέπειες για τον άμαχο πληθυσμό». «Η κατασκευή ενός κόσμου σε κατάσταση διαρκούς σύγκρουσης είναι ένα κακό και πρέπει να ονομαστεί έτσι. Η ανθρωπότητα διαθέτει πολύ πιο αποτελεσματικά και ικανά εργαλεία για την προώθηση της ανθρώπινης ζωής και την επίλυση των συγκρούσεων, όπως ο διάλογος, η διπλωματία και η συγχώρεση», συμπληρώνει.
Ακόμα, υπογραμμίζει πως η λυδία λίθος για την κοινωνική δικαιοσύνη είναι η αντιμετώπιση των μεταναστών και προσφύγων και απολογείται για τη νομιμοποίηση της δουλείας από την εκκλησία, όπως και για την καθυστερημένη καταγγελία αυτής της μάστιγας.
