Η πλειονότητα του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν πιθανότατα εξακολουθεί να βρίσκεται στο πυρηνικό συγκρότημα στο Ισφαχάν, το οποίο βομβαρδίστηκε από αεροπορικές επιδρομές πέρυσι το καλοκαίρι, δήλωσε ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), Ραφαέλ Γκρόσι στο Associated Press.
Ο Γκρόσι δήλωσε σε συνέντευξή του την Τρίτη ότι ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας έχει δορυφορικές εικόνες που δείχνουν τις επιπτώσεις των τελευταίων αεροπορικών επιδρομών ΗΠΑ - Ισραήλ εναντίον του Ιράν και ότι «συνεχίζουμε να λαμβάνουμε πληροφορίες». Οι επιθεωρήσεις του Οργανισμού έληξαν στο Ισφαχάν όταν το Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο ξεκίνησε τον πόλεμο των 12 ημερών, με τις ΗΠΑ να βομβαρδίζουν τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Τότε ο Ντόναλντ Τραμπ διαμήνυε ότι είχε καταστρέψει σχεδόν το σύνολο της πυρηνικής δυνατότητας του Ιράν.
Η πυρηνική αρχή του ΔΟΑΕ πιστεύει ότι ένα μεγάλο ποσοστό του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν «αποθηκεύτηκε εκεί τον Ιούνιο του 2025, όταν ξέσπασε ο 12ήμερος πόλεμος, και έκτοτε βρίσκεται εκεί», δήλωσε ο Γκρόσι. «Δεν έχουμε καταφέρει να επιθεωρήσουμε ή να απορρίψουμε ότι το υλικό βρίσκεται εκεί και ότι οι σφραγίδες - οι σφραγίδες του ΔΟΑΕ - παραμένουν εκεί», είπε. «Ελπίζω ότι θα μπορέσουμε να το κάνουμε αυτό, οπότε αυτό που σας λέω είναι η καλύτερη δυνατή εκτίμησή μας».
Εικόνες από έναν δορυφόρο της Airbus δείχνουν ένα φορτηγό φορτωμένο με 18 μπλε εμπορευματοκιβώτια να μπαίνει σε μια σήραγγα στο Κέντρο Πυρηνικής Τεχνολογίας του Ισφαχάν στις 9 Ιουνίου 2025, λίγο πριν από την έναρξη του πολέμου. Αυτά τα εμπορευματοκιβώτια, που πιστεύεται ότι περιέχουν εμπλουτισμένο ουράνιο, πιθανότατα παραμένουν εκεί.
Εκτός από το Ισφαχάν, ο ΔΟΑΕ θέλει επίσης να επιθεωρήσει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν στο Νατάνζ και το Φόρντο, όπου υπάρχει επίσης κάποιο πυρηνικό υλικό, πρόσθεσε ο Γκρόσι.
Το Ιράν είναι συμβαλλόμενο μέρος της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων, η πενταετής αναθεώρηση της οποίας βρίσκεται σε εξέλιξη στην έδρα του ΟΗΕ. Σύμφωνα με τις διατάξεις της, το Ιράν υποχρεούται να ανοίξει τις πυρηνικές του εγκαταστάσεις για επιθεώρηση από τον ΔΟΑΕ, δήλωσε ο Γκρόσι.
Το Ιράν έχει 440,9 κιλά ουρανίου που είναι εμπλουτισμένο σε καθαρότητα έως 60%, ένα σύντομο, τεχνικό βήμα από τα επίπεδα ποιότητας πυρηνικών όπλων του 90%, σύμφωνα με τον οργανισμό. Ο Γκρόσι δήλωσε ότι ο ΔΟΑΕ θεωρεί ότι περίπου 200 κιλά αποθηκεύονται σε σήραγγες στις εγκαταστάσεις του Ισφαχάν. Το ιρανικό απόθεμα θα μπορούσε να επιτρέψει στη χώρα να κατασκευάσει έως και 10 πυρηνικές βόμβες, σε περίπτωση που αποφασίσει να μετατρέψει το πρόγραμμά της σε όπλο, δήλωσε ο Γκρόσι στο AP πέρυσι, σε περίπτωση που το Ιράν επιλέξει να βιαστεί να αποκτήσει τη βόμβα.
Η Τεχεράνη επιμένει εδώ και καιρό ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα είναι ειρηνικό. Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους οι ΗΠΑ πήγαν στον πόλεμο ήταν για να αφαιρέσουν από το Ιράν την ικανότητα να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, παρόλο που επέμεινε ότι οι επιθέσεις του περασμένου Ιουνίου «εξαφάνισαν» το ατομικό πρόγραμμα της χώρας.
ΔΟΑΕ και Ρωσία για την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου
Ο Γκρόσι δήλωσε ότι ο ΔΟΑΕ έχει συζητήσει με τη Ρωσία και άλλες χώρες την πιθανότητα αποστολής του ουρανίου του Ιράν εκτός χώρας, μια σύνθετη επιχείρηση που θα απαιτούσε είτε πολιτική συμφωνία είτε μια μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ σε εχθρικό έδαφος. «Αυτό που είναι σημαντικό είναι αυτό το υλικό να φύγει από το Ιράν» ή να αναμειχθεί για να μειωθεί ο εμπλουτισμός του, είπε.
Ο Γκρόσι δήλωσε ότι η ΔΟΑΕ συμμετείχε στον τελευταίο κύκλο συνομιλιών ΗΠΑ - Ιράν για τα πυρηνικά τον Φεβρουάριο, αλλά δεν συμμετείχε στις πρόσφατες διαπραγματεύσεις για κατάπαυση του πυρός με τη μεσολάβηση του Πακιστάν. Πρόσθεσε, ότι η υπηρεσία έχει συζητήσει ξεχωριστά με τις ΗΠΑ και ανεπίσημα με το Ιράν.
Η τελευταία πρόταση από το Ιράν είναι αναβάλει τις συζητήσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα, αλλά να τερματίσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ εάν οι ΗΠΑ άρουν τον αποκλεισμό τους και τερματίσουν τον πόλεμο.
Ο Γκρόσι το περιέγραψε αυτό ως ένδειξη ότι το Ιράν θέλει να ακολουθήσει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τους στόχους που έχουν θέσει οι ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του περιορισμού του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων του και της αντιμετώπισης των συμμάχων της, της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, της Χαμάς στη Γάζα και των Χούθι στην Υεμένη. «Αυτό που είναι απαραίτητο είναι να το αντιμετωπίσουμε», δήλωσε ο γενικός διευθυντής της ΔΟΑΕ για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
«Πολιτική βούληση»
Αυτό θα απαιτήσει «πολιτική βούληση» από την Τεχεράνη, είπε, τονίζοντας ότι «το Ιράν πρέπει να πειστεί ότι είναι σημαντικό να διαπραγματευτεί». Οι ηγέτες του Ιράν δηλώνουν πρόθυμοι να διαπραγματευτούν, όπως και ο Ντόναλντ Τραμπ, είπε ο Γκρόσι, αλλά «εκεί που ξεκινά η απογοήτευση, προφανώς και για τους δύο, είναι ότι δεν φαίνεται να καταλήγουν σε συμφωνία ή να βρίσκονται σε κοινή θέση για το τι πρέπει να γίνει πρώτα ή για το πώς». Αποκαλώντας τον εαυτό του διαπραγματευτή που του αρέσει να βλέπει μια «ακτίνα ελπίδας», ο Γκρόσι σημείωσε ότι «ένα σημαντικό πράγμα είναι ότι προφανώς υπάρχει ενδιαφέρον και από τις δύο πλευρές να καταλήξουν σε συμφωνία».
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε στο Fox News Channel αυτή την εβδομάδα ότι η αποτροπή του Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα «παραμένει το βασικό ζήτημα» που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Ερωτηθείς αν πιστεύει ότι οι Ιρανοί ενδιαφέρονται σοβαρά για τη σύναψη συμφωνίας, ο Ρούμπιο είπε ότι είναι επιδέξιοι διαπραγματευτές που θέλουν να κερδίσουν χρόνο και ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να είναι «μια συμφωνία που τους εμποδίζει οριστικά να σπεύσουν προς ένα πυρηνικό όπλο σε οποιοδήποτε σημείο».
Ο Γκρόσι σημείωσε από την πλευρά του, ότι σε οποιαδήποτε πολιτική συμφωνία, πρέπει να πραγματοποιηθούν επιθεωρήσεις της ΔΟΑΕ για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν στις εγκαταστάσεις του.
Με πληροφορίες του Associated Press
