«Δεν θέλω να έχω καμία σχέση με την Ισπανία», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ο Ντόναλντ Τραμπ με το γνωστό… τραμπικό τρόπο. Προσέθεσε ότι έδωσε εντολή να διακοπούν οι εμπορικές σχέσεις με τη Μαδρίτη. Εννοείται ότι δεν διευκρίνισε τι ακριβώς σημαίνει πρακτικά η διακοπή των εμπορικών σχέσεων στην οποία αναφέρθηκε. Άλλωστε ο Τραμπ έχει τη συνήθεια να εκτοξεύει επικοινωνιακά πυροτεχνήματα τα οποία δεν έχουν έρεισμα στην πραγματικότητα.
Σε κάθε περίπτωση, οι δηλώσεις Τραμπ εκφράζουν την οργή του Λευκού Οίκου για τη στάση της κυβέρνησης Σάντσεθ απέναντι στον πόλεμο που εξαπέλυσαν ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν.
Η απάντηση Σάντεθ
Στις δηλώσεις Τραμπ απάντησε με διάγγελμα ο Πέδρο Σάντσεθ, καθιστώντας σαφές ότι δεν πρόκειται να υποκύψει στους εκβιασμούς Τραμπ. «Με αυτό τον τρόπο ξεκινούν οι μεγάλες καταστροφές της ανθρωπότητας. Δεν μπορείς να παίζεις ρώσικη ρουλέτα με την τύχη εκατομμύριων», ανέφερε ο Ισπανός πρωθυπουργός. Υπογράμμισε δε ότι «η θέση της ισπανικής κυβέρνησης μπορεί να συνοψισθεί σε τρεις λέξεις: Όχι στον πόλεμο». Προσέθεσε ότι «δεν θα είμαστε συνένοχοι σε κάτι που είναι κακό για τον κόσμο ή αντίθετο στις αξίες και τα συμφέροντά μας απλά και μόνο για να αποφύγουμε τα αντίποινα από κάποιον».
Πρέπει να σημειωθεί ότι Σάντσεθ είναι ο μόνος επικεφαλής ευρωπαϊκής κυβέρνησης που εξέφρασε με κατηγορηματικό τρόπο την αντίθεσή του στον πόλεμο, ήδη από την έναρξη του. Στη δήλωσή του το Σάββατο ο Ισπανός πρωθυπουργός είχε αναφέρει: «Απορρίπτουμε την μονομερή στρατιωτική δράση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, η οποία αντιπροσωπεύει μια κλιμάκωση και συμβάλλει σε μια πιο αβέβαιη και εχθρική διεθνή τάξη. Δεν μπορούμε να αντέξουμε έναν ακόμη παρατεταμένο και καταστροφικό πόλεμο στη Μέση Ανατολή».
Ο Σάντσεθ έχει επισημαίνει ότι «μπορείς να είσαι κατά ενός μισητού καθεστώτος (όπως το ισλαμικό καθεστώς του Ιράν) και ταυτόχρονα κατά μιας αδικαιολόγητης, επικίνδυνης στρατιωτικής επέμβασης που βρίσκεται εκτός διεθνούς δικαίου».
Οι βάσεις
Η ισπανική κυβέρνηση δεν έμεινε στις δηλώσεις, αλλά προχώρησε σε μια κίνηση με πρακτική σημασία: Απαγόρεψε τη χρησιμοποίηση στον πόλεμο των αμερικανικών βάσεων που βρίσκονται στην Ισπανία. Ο υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες δήλωσε ότι «οι ισπανικές βάσεις δεν χρησιμοποιούνται γι' αυτήν την επιχείρηση και δεν θα χρησιμοποιηθούν για οτιδήποτε δεν συμπεριλαμβάνεται σε συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή για οτιδήποτε που δεν συμβαδίζει με τον Καταστατικό Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».
Μετά την απόφαση της ισπανικής κυβέρνησης, τουλάχιστον 15 αμερικανικά στρατιωτικά αεροπλάνα εγκατέλειψαν τις βάσεις Ρότα και Μορόν για να μεταφερθούν σε άλλες στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ στην Ευρώπη.
Σεβασμός στο διεθνές δίκαιο
Την ώρα που το διεθνές δίκαιο καταλύεται, η κυβέρνηση Σάντσεθ θέτει το σεβασμό στο Χάρτη του ΟΗΕ ως βασική προϋπόθεση της διεθνούς πολιτικής. «Θέλουμε στρατιωτικές ενέργειες πάντα στο πλαίσιο του χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στο πλαίσιο συλλογικής προσπάθειας», δήλωσε ο Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες στο Bloomberg. Ο Ισπανός ΥΠΕΞ έστειλε επίσης σαφές μήνυμα στους Ευρωπαίους εταίρους: «Η Ισπανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρώπη πρέπει να έχουν μία φωνή που να δημιουργεί ισορροπία, να μιλάει για αποκλιμάκωση, να μιλάει για την υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου. Ένας κόσμος που βασίζεται σε προβλέψιμους κανόνες είναι καλύτερος από έναν κόσμο στον οποίο η βία είναι ο μόνος κανόνας».
Η (χαμένη) τιμή της Ευρώπης
Δεν είναι λίγοι όσοι θεωρούν ότι ο Σάντσεθ σώζει τη (χαμένη) τιμή της Ευρώπης. Σε μια συγκυρία όπου οι Ευρωπαίοι ηγέτες είτε συντάσσονται με τον Τραμπ είτε σιωπούν για να αποφύγουν την κόντρα μαζί του, ο Σάντσεθ υπερασπίζεται αυτό που συνιστά τον πυρήνα μιας δημοκρατικής αντίληψης για τις διακρατικές σχέσεις: Το σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.
Υπενθυμίζει επίσης αυτό που (θα έπρεπε) να είναι το αυτονόητο, δηλαδή ότι η ειρήνη αποτελεί το μέγιστο αγαθό καθώς και ότι ο πόλεμος δεν είναι ένα μια πολιτική επιλογή όπως οι άλλες, αλλά η απόλυτη καταστροφή για τον άνθρωπο και τον πολιτισμό.
Τέλος, ο Σάντσεθ υποστηρίζει μια ΕΕ ανεξάρτητη από τις ΗΠΑ, μια ΕΕ που υπερασπίζεται την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο.
Με δυο λόγια, ο Σάντσεθ πράττει αυτό πουν θα έπρεπε να πράξουν όλοι οι Ευρωπαίοι ηγέτες. Μόνο που δεν μπορεί να σώσει την τιμή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γιατί ο Σάντσεθ είναι η εξαίρεση. Η υποταγή στον Τραμπ και η συμμόρφωση με τη λογική του πολέμου συνιστούν τον ευρωπαϊκό κανόνα.
