Μια συντονισμένη στρατιωτική επιχείρηση που πραγματοποιήθηκε στην Τεχεράνη το πρωί του Σαββάτου, με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, οδήγησε στη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, καθώς και πολλών κορυφαίων αξιωματούχων του ιρανικού καθεστώτος. Πυρήνας της επιχείρησης ήταν η εκτεταμένη παρακολούθηση και ενημέρωση που είχε πραγματοποιήσει η Central Intelligence Agency (CIA) επί μήνες, συλλέγοντας κρίσιμες πληροφορίες για τις κινήσεις του Ιρανού ηγέτη και της ηγεσίας του.
Μακρά παρακολούθηση και συλλογή πληροφοριών
Για εβδομάδες η CIA παρακολουθούσε με μεγάλη λεπτομέρεια τον Χαμενεΐ - διαβάζοντας τις συνήθειες, τα ταξίδια και τις προγραμματισμένες εμφανίσεις του. Οι πληροφορίες από αυτή την παρακολούθηση επέτρεψαν στις αμερικανικές υπηρεσίες να εντοπίσουν μια κρίσιμη σύσκεψη υψηλόβαθμων ιρανικών πολιτικών και στρατιωτικών αξιωματούχων σε ένα κυβερνητικό συγκρότημα στην καρδιά της Τεχεράνης, όπου αναμενόταν να βρίσκεται και ο Χαμενεΐ.
Αρχικά, η επίθεση είχε προγραμματιστεί να γίνει τη νύχτα, όμως όταν οι αξιωματικοί πληροφοριών διαπίστωσαν ότι η συνάντηση θα λάμβανε χώρα με το φως της ημέρας, το χρονοδιάγραμμα αναπροσαρμόστηκε. Αυτή η αλλαγή επέτρεψε την εκτέλεση της επίθεσης σε μια στιγμή που ο στόχος ήταν συγκεντρωμένος με άλλους υψηλόβαθμους αξιωματούχους, αυξάνοντας έτσι την αποτελεσματικότητα του πλήγματος.
Η επιχείρηση και οι καταστροφικές επιπτώσεις
Την ημέρα της επιχείρησης, ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη έριξαν περίπου 30 βόμβες σε πολυσύχναστο κυβερνητικό συγκρότημα, στο οποίο βρίσκονταν ο Χαμενεΐ και δεκάδες ανώτεροι αξιωματούχοι. Η επίθεση προκάλεσε σοβαρές καταστροφές στα κτίρια γύρω από τον τόπο της συνάντησης και οδήγησε στο θάνατο του Χαμενεΐ, του διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, στρατηγού Μοχάμαντ Πακπούρ, του υπουργού Άμυνας Αμίρ Νασιρζαντέχ, καθώς και άλλων κορυφαίων μελών της ιρανικής ηγεσίας.
Το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι 40 ανώτεροι στρατιωτικοί και πολιτικοί αξιωματούχοι σκοτώθηκαν στα πλήγματα. Το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA επιβεβαίωσε τον θάνατο του Αλί Σαμχανί, επικεφαλής του στρατιωτικού συμβουλίου και ανώτερου συμβούλου ασφαλείας του Χαμενεΐ, του στρατηγού Μοχάμαντ Πακπούρ, διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, καθώς και του Ιρανού υπουργού Άμυνας Αμίρ Νασιρζαντέχ.
Στο στόχαστρο βρέθηκαν επίσης ο Σαγέντ Μουσαβί, διοικητής των αεροδιαστημικών δυνάμεων του IRGC, ο Μοχάμεντ Σιραζί, αναπληρωτής υπουργός πληροφοριών, και άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι.
Ισραηλινός στρατιωτικός αξιωματούχος δήλωσε: «Οι Ισραηλινοί έκαναν κοινή επίθεση με τις ΗΠΑ: Το χτύπημα πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα σε διάφορες τοποθεσίες στην Τεχεράνη, σε μία από τις οποίες ήταν συγκεντρωμένοι ανώτεροι Ιρανοί πολιτικοί αξιωματούχοι και αξιωματούχοι ασφαλείας».
Ο ίδιος τόνισε ότι το Ισραήλ κατάφερε να επιτύχει «τακτικό αιφνιδιασμό» παρά τις προετοιμασίες του Ιράν για πόλεμο, με κορυφαίους αξιωματούχους ασφαλείας συγκεντρωμένους σε ένα κτίριο και τον Χαμενεΐ σε ένα άλλο κτίριο σε κοντινή απόσταση.
Διεθνείς αντιδράσεις και συγκρούσεις
Οι επιθέσεις προκάλεσαν άμεση και έντονη αντίδραση από την Τεχεράνη. Ο πρέσβης του Ιράν στον ΟΗΕ χαρακτήρισε την ενέργεια ως παραβίαση του Χάρτη του ΟΗΕ και «ανοιχτή ένοπλη επίθεση» κατά της χώρας. Οι ιρανικές αρχές υποσχέθηκαν σθεναρή απάντηση στην κοινή στρατιωτική δράση των ΗΠΑ και του Ισραήλ, καθώς η δολοφονία του ηγέτη «ένωσε ακόμα περισσότερο τον λαό».
Η διεθνής κοινότητα εμφανίστηκε διχασμένη: ορισμένες χώρες καταδίκασαν την επιχείρηση ως επικίνδυνη κλιμάκωση που ενισχύει την αστάθεια στη Μέση Ανατολή, ενώ άλλοι ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του Ντόναλντ Τραμπ, περιέγραψαν τη δράση ως σημαντικό βήμα προς μια πιθανή διπλωματική λύση και μια ευκαιρία για αλλαγή στο καθεστώς του Ιράν.
