Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδωσε στο Ιράν προθεσμία 10 ημερών να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ή να αντιμετωπίσει συνέπειες.
Όπως αναφέρει το FoxNews, η κίνηση αυτή ακολουθεί προηγούμενες απειλές και δηλώσεις, δείχνοντας την επιμονή του Τραμπ σε ένα σκληρό, χρονικά περιορισμένο πλάνο. Παράλληλα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι συνομιλίες μπορεί να λειτουργούν ως εργαλείο για το Ιράν να κερδίσει χρόνο, χωρίς ουσιαστικά να αλλάξει τις βασικές του θέσεις. Η προθεσμία, άλλωστε, αποτελεί μοχλό πίεσης, αλλά και σήμα αποφασιστικότητας από τον Λευκό Οίκο.
Οι «κόκκινες γραμμές» του Τραμπ είναι ξεκάθαρες: μηδενικός εμπλουτισμός ουρανίου, διάλυση ή περιορισμός της πυρηνικής υποδομής, τερματισμός των πυραυλικών προγραμμάτων του Ιράν και παύση της υποστήριξης σε τρομοκρατικές οργανώσεις. Οι αναλυτές υπογραμμίζουν ότι οι ΗΠΑ δεν προτίθενται να κάνουν παραχωρήσεις πέρα από αυτά τα ζητήματα και ότι οποιαδήποτε διπλωματική πρόταση που δεν καλύπτει αυτές τις απαιτήσεις θα θεωρηθεί ανεπαρκής.
«Η παραχώρηση ισοδυναμεί με ήττα», υποστηρίζει ο Αλί Χαμενεΐ
Η Τεχεράνη, υπό την ηγεσία του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, δεν πρόκειται να αποδεχτεί περιορισμούς στο πυραυλικό της πρόγραμμα, τονίζοντας ότι η παραχώρηση θα ισοδυναμούσε με «ήττα». Οι Ιρανοί διαπραγματευτές έχουν σαφείς οδηγίες να μην ξεπεράσουν αυτά τα όρια. Παράλληλα, η Ισλαμική Δημοκρατία φαίνεται να χρησιμοποιεί τις διαπραγματεύσεις για να κερδίσει χρόνο, να προστατεύσει την εσωτερική της σταθερότητα απέναντι στους αντιφρονούντες και να εξασφαλίσει οικονομική ανακούφιση μέσω πιθανής άρσης κυρώσεων.
Σύμφωνα με ειδικούς όπως ο Τζέισον Μπρόντσκι της United Against Nuclear Iran, η διπλωματία μπορεί να εξυπηρετεί διπλό σκοπό: η Τεχεράνη χρησιμοποιεί «λάμψεις» και αντιπερισπασμούς για να δημιουργήσει ψευδή αίσθηση προόδου, ενώ η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή διατηρεί την πίεση. Ο Μπέχναμ Ταλεμπλού από το Foundation for Defense of Democracies προειδοποιεί ότι οι Ιρανοί μπορεί να προτείνουν συμφωνίες που απλώς «μεταφέρουν την τρέχουσα πραγματικότητα σε χαρτί», χωρίς ουσιαστικές παραχωρήσεις.
Οι στρατηγικοί στόχοι του Ιράν είναι τρεις: αποτροπή επίθεσης, αποδυνάμωση των αντιφρονούντων και επίτευξη οικονομικής σταθερότητας. Από την πλευρά των ΗΠΑ, η στρατηγική αβεβαιότητα και η ισχυρή στρατιωτική παρουσία σηματοδοτούν ότι ο Τραμπ είναι έτοιμος να χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε μέσο—διπλωματικό ή στρατιωτικό—για να εξασφαλίσει τις κόκκινες γραμμές του. Το Ιράν κατανοεί τον κίνδυνο πολέμου, αλλά παραμένει αμετακίνητο σε βασικά ζητήματα. Η προθεσμία των 10–15 ημερών λειτουργεί, λοιπόν, τόσο ως προειδοποίηση όσο και ως μέσο πίεσης, με τον χρόνο να μετρά αντίστροφα για την Τεχεράνη.
Στοχευμένες επιθέσεις σε πρόσωπα
Τα σενάρια που εξετάζουν οι ΗΠΑ περιλαμβάνουν στοχευμένες επιθέσεις σε συγκεκριμένα πρόσωπα, αλλά και επιδίωξη αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters, υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Από την πλευρά του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί ανέφερε πως μέσα στις επόμενες 2-3 μέρες η Τεχεράνη θα παρουσιάσει προσχέδιο συμφωνίας για τα πυρηνικά, που θα αποστείλει στην Ουάσινγκτον.
Όπως και να ΄χει, ο αμερικανικός στρατός φέρεται να προετοιμάζεται για μια παρατεταμένη επιχείρηση, η οποία θα μπορούσε να διαρκέσει εβδομάδες, περιλαμβάνοντας πλήγματα, τόσο σε ιρανικές εγκαταστάσεις ασφαλείας, όσο και σε πυρηνικές υποδομές.
Οι αξιωματούχοι δεν διευκρίνισαν πάντως ποια πρόσωπα θα μπορούσαν να βρεθούν στο στόχαστρο, αλλά ούτε και πώς θα μπορούσε να επιτευχθεί αλλαγή καθεστώτος χωρίς μια μεγάλη χερσαία επιχείρηση.
Κάτι που θα ακύρωνε τις προεκλογικές δεσμεύσεις Τραμπ, ο οποίος είχε επικρίνει τις στρατιωτικές επεμβάσεις σε χώρες όπως το Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή
Ο Τραμπ έχει ήδη συγκεντρώσει πάντως ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή με πολεμικά πλοία και μαχητικά αεροσκάφη, ενώ βομβαρδιστικά που επιχειρούν από τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να υποστηρίξουν μια εκτεταμένη αεροπορική επιχείρηση.
Το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο του κόσμου, το Τζέραλντ Φορντ, πλέει στα νερά της Μεσογείου και κατευθύνεται στη Μέση Ανατολή, όπου έχουν σταλεί πάνω από 50 αμερικανικά μαχητικά F-22, F-5 και F-16. Σύμφωνα με την εφημερίδα Wall Street Journal πρόκειται για τη μεγαλύτερη αεροπορική δύναμη πυρός που έχει σταλεί στη Μέση Ανατολή από την εισβολή στο Ιράκ το 2003 και περιλαμβάνει το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, τρία πολεμικά πλοία εξοπλισμένα με πυραύλους Τόμαχοκ μεγάλου βεληνεκούς, μαχητικά αεροσκάφη F-35 stealth, αόρατα στα ραντάρ, και υπερηχητικά F/A-18.
Οι αεροπορικές δυνάμεις των ΗΠΑ στάλθηκαν κυρίως στη βάση Muwaffaq Salti στην Ιορδανία, σύμφωνα με ανάλυση των New York Times. Τουλάχιστον τριάντα πολεμικά αεροσκάφη έφτασαν τον τελευταίο μήνα, εκτός από αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου και μη επανδρωμένα αεροσκάφη MQ-9 Reaper που χρησιμοποιούνται για επιχειρήσεις επιτήρησης και επίθεσης.
Εν τω μεταξύ, τα συστήματα αεράμυνας στις βάσεις της Ουάσινγκτον στην περιοχή, όπου υπηρετούν περίπου 40.000 Αμερικανοί στρατιώτες, ενισχύθηκαν με περισσότερους πυραύλους Patriot και THAAD.
