Τα αφεντικά των βρετανικών τραπεζών θα πραγματοποιήσουν την πρώτη τους συνάντηση για τη δημιουργία μιας εθνικής εναλλακτικής των Visa και Mastercard, εν μέσω αυξανόμενων φόβων σχετικά με την ικανότητα του Ντόναλντ Τραμπ να απενεργοποιήσει συστήματα πληρωμών που ανήκουν σε αμερικανικές εταιρείες.
Η συνάντηση, υπό την προεδρία του διευθύνοντος συμβούλου της Barclays για το Ηνωμένο Βασίλειο, θα πραγματοποιηθεί αυτή την Πέμπτη και θα συγκεντρώσει μια ομάδα χρηματοδοτών του City που θα αναλάβουν το κόστος μιας νέας εταιρείας πληρωμών, προκειμένου να διασφαλιστεί η λειτουργία της βρετανικής οικονομίας σε περίπτωση που προκύψουν «προβλήματα».
Η πρωτοβουλία, χρηματοδοτούμενη από το City αλλά και κυβερνητικά υποστηριζόμενη, συζητείται εδώ και χρόνια.
Ωστόσο, οι πρόσφατες απειλές του Τραμπ κατά συμμάχων του ΝΑΤΟ σχετικά με τη Γροιλανδία έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες ότι η υπερβολική εξάρτηση από αμερικανικές εταιρείες θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις πληρωμές στο Ηνωμένο Βασίλειο - και την ευρύτερη οικονομία.
Περίπου το 95% των συναλλαγών με κάρτα στο Ηνωμένο Βασίλειο πραγματοποιείται μέσω συστημάτων πληρωμών που ανήκουν στη Mastercard και τη Visa, σύμφωνα με έκθεση του 2025 της Payment Systems Regulator. Η κυριαρχία αυτή έχει αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη σημασία καθώς η χρήση μετρητών σε ολόκληρη τη χώρα συνεχίζει να μειώνεται.
«Αν η Mastercard και η Visa απενεργοποιούνταν, θα μας γύριζε πίσω στη δεκαετία του 1950», πριν οι κάρτες κυριαρχήσουν στη βρετανική οικονομία και οι επιχειρήσεις βασίζονταν εξ ολοκλήρου στα μετρητά, δήλωσε στον Guardian ένα στέλεχος που γνωρίζει το έργο. «Φυσικά, χρειαζόμαστε ένα κυρίαρχο σύστημα πληρωμών».
Το παράδειγμα της Ρωσίας
Η ενδεχόμενη διαταραχή θα μπορούσε να είναι τεράστια.
Στη Ρωσία, όπου οι επιχειρήσεις βασίζονται στη Visa και τη Mastercard για το 60% των πληρωμών, οι αμερικανικές κυρώσεις που ανάγκασαν τις εταιρείες να απενεργοποιήσουν τις υπηρεσίες τους άφησαν απλούς πολίτες αποκλεισμένους χωρίς πρόσβαση σε κεφάλαια και ανίκανους να αγοράσουν αγαθά.
Παρόμοιες ανησυχίες διατυπώνονται στην ΕΕ, όπου πολιτικοί έχουν υιοθετήσει έντονη στάση υπέρ της δημιουργίας τοπικά ιδιόκτητων δικτύων που δεν θα μπορούσαν να απενεργοποιηθούν αυθαίρετα από ξένες δυνάμεις. Η πρόεδρος της επιτροπής οικονομικών και νομισματικών υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Aurore Lalucq, εξέδωσε τον περασμένο μήνα μια αυστηρή προειδοποίηση που έγινε viral σχετικά με την εξάρτηση από αμερικανικές εταιρείες για μια τόσο ουσιώδη υπηρεσία.
«Visa, Mastercard … το επείγον ζήτημα είναι το σύστημα πληρωμών μας. Ο Τραμπ μπορεί να τα κόψει όλα», δήλωσε η Lalucq.
Visa και Mastercard μεταξύ των χρηματοδοτών στη Μεγάλη Βρετανία
Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο ακολουθεί λιγότερο επιθετική στάση, με τη Visa και τη Mastercard να συνεργάζονται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας.
Και οι δύο εταιρείες αποτελούν μέρος της νέας ομάδας χρηματοδοτών, αποκτώντας συμμετοχή και λόγο μαζί με μεγάλο αριθμό τραπεζών και εταιρειών πληρωμών, συμπεριλαμβανομένων των Santander UK, NatWest, Nationwide, Lloyds Banking Group, του φορέα δικτύου ΑΤΜ Link και της Coventry Building Society.
Ενώ Βρετανοί αξιωματούχοι έχουν τονίσει την ανάγκη ύπαρξης εφεδρικού συστήματος, έχουν αποφύγει να κατονομάσουν ρητά τις αμερικανικές απειλές ως πηγή της ανησυχίας τους.
Η υποδιοικήτρια της Bank of England, Sarah Breeden, δήλωσε επίσης σε πρόσφατη ομιλία: «Στο πλαίσιο ενός απαιτητικού και μεταβαλλόμενου περιβάλλοντος κυβερνοκινδύνων και λειτουργικών κινδύνων, θα μπορούσε να προσφέρει έναν βαθμό επιπλέον ανθεκτικότητας στο τοπίο πληρωμών του Ηνωμένου Βασιλείου, ως πρόσθετη γραμμή πληρωμών στη σπάνια περίπτωση λειτουργικής διαταραχής των υφιστάμενων γραμμών».
Ο Joe Garner, πρώην διευθύνων σύμβουλος της Nationwide, ο οποίος ηγήθηκε ανεξάρτητης ανασκόπησης για τις πληρωμές το 2023, δήλωσε στον Guardian: «Ανεξαρτήτως οποιωνδήποτε πολιτικών εξελίξεων, το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να το κάνει αυτό. Έπρεπε να το κάνουμε και πριν, πρέπει να το κάνουμε και τώρα… δεν νομίζω ότι αυτό έχει αλλάξει από τα πρόσφατα γεγονότα».
