Η Αρμενία και οι Ηνωμένες Πολιτείες συμφώνησαν να αναπτύξουν συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας για πολιτικούς σκοπούς.
Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη στρατηγική της Ουάσιγκτον να ενισχύσει τη σχέση της με το Γερεβάν, μια χώρα που επί δεκαετίες διατηρούσε στενούς δεσμούς με τη Μόσχα, λίγους μήνες μετά τη συμβολή των ΗΠΑ στη διαδικασία ειρήνευσης στον Νότιο Καύκασο.
Η σχετική δήλωση υπεγράφη από τον πρωθυπουργό της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν και τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, στο πλαίσιο διήμερης επίσκεψης του τελευταίου στη χώρα. Οι δύο πλευρές ανακοίνωσαν ότι ολοκληρώθηκαν οι συνομιλίες για τη λεγόμενη Συμφωνία 123, ένα νομικό πλαίσιο που επιτρέπει στις Ηνωμένες Πολιτείες να εξάγουν πυρηνική τεχνολογία και σχετικό εξοπλισμό σε τρίτες χώρες.
{https://x.com/news_az/status/2020933703489421766}
Σύμφωνα με τον Βανς, η συμφωνία αυτή δημιουργεί προϋποθέσεις για αρχικές αμερικανικές εξαγωγές ύψους έως 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Αρμενία, ενώ προβλέπονται και μακροπρόθεσμα συμβόλαια καυσίμων και συντήρησης που μπορεί να φτάσουν τα 4 δισεκατομμύρια δολάρια. «Αυτή η συμφωνία θα ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στην ολοένα και βαθύτερη ενεργειακή συνεργασία μεταξύ της Αρμενίας και των ΗΠΑ», είπε ο Πασινιάν κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου.
Ενεργειακές ισορροπίες και γεωπολιτικές προεκτάσεις
Παρότι η Αρμενία βασιζόταν για χρόνια κυρίως στη Ρωσία και το Ιράν για την κάλυψη των ενεργειακών της αναγκών, αυτή την περίοδο εξετάζει προτάσεις από εταιρείες των ΗΠΑ, της Ρωσίας, της Κίνας, της Γαλλίας και της Νότιας Κορέας για την κατασκευή νέου πυρηνικού αντιδραστήρα. Ο νέος σταθμός θα αντικαταστήσει τη μονάδα Metsamor, η οποία είναι ρωσικής κατασκευής.
Δεν έχει ακόμη ληφθεί οριστική απόφαση, ωστόσο οι πρόσφατες εξελίξεις διευκολύνουν την επιλογή αμερικανικής τεχνολογίας. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να περιορίσει περαιτέρω τη ρωσική επιρροή στον Νότιο Καύκασο, σε μια περίοδο που η Μόσχα έχει αποδυναμωθεί στην περιοχή λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
{https://x.com/vermedianetwork/status/2020913554765836450}
Η επίσκεψη του Βανς πραγματοποιείται έξι μήνες μετά την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν στον Λευκό Οίκο, η οποία χαρακτηρίστηκε ως το πρώτο ουσιαστικό βήμα προς την ειρήνη έπειτα από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες συγκρούσεων.
Παράλληλα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ προωθεί τη λεγόμενη «Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία (TRIPP)», έναν διάδρομο μήκους 43 χιλιομέτρων που θα διασχίζει τη νότια Αρμενία και θα παρέχει στο Αζερμπαϊτζάν απευθείας πρόσβαση στον θύλακα του Ναχιτσεβάν.
Το έργο στοχεύει στη βελτίωση της σύνδεσης Ασίας και Ευρώπης, παρακάμπτοντας – στοιχείο κομβικής σημασίας για την Ουάσιγκτον – τη Ρωσία και το Ιράν, σε μια συγκυρία όπου οι δυτικές χώρες επιδιώκουν εναλλακτικές εμπορικές και ενεργειακές διαδρομές.
«Δεν κάνουμε απλά ειρήνη για την Αρμενία», υπογράμμισε ο Βανς. «Δημιουργούμε πραγματική ευημερία για την Αρμενία και τις ΗΠΑ μαζί». Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος αναμένεται να συνεχίσει την περιοδεία του με επίσκεψη στο Αζερμπαϊτζάν την Τετάρτη και την Πέμπτη, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.
