Η ιδέα ότι μία χώρα του ΝΑΤΟ θα μπορούσε να επιτεθεί σε άλλο μέλος της Συμμαχίας - για παράδειγμα, να εισβάλλουν οι ΗΠΑ στη Γροιλανδία - είναι τόσο αλλόκοτη που το πιο γνωστό άρθρο της ιδρυτικής συνθήκης του ΝΑΤΟ δεν διευκρινίζει με σαφήνεια τι θα συνέβαινε αν δύο από τα μέλη του βρίσκονταν σε πόλεμο μεταξύ τους.
Το Άρθρο 5, ο ακρογωνιαίος λίθος της συλλογικής άμυνας, ορίζει ότι «μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός ή περισσοτέρων» στην Ευρώπη ή τη Βόρεια Αμερική θεωρείται «επίθεση εναντίον όλων». Αυτό είναι αρκετά απλό όταν η στρατιωτική απειλή προέρχεται από τη Ρωσία, αλλά πολύ πιο περίπλοκο όταν προέρχεται από το ισχυρότερο μέλος της συμμαχίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Αν οι ΗΠΑ επιλέξουν να επιτεθούν σε άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, τα πάντα θα σταματήσουν», δήλωσε τη Δευτέρα η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν. Η στρατιωτική συμμαχία μπορεί να συνεχίσει να υφίσταται, αλλά η αποτελεσματικότητά της θα τεθεί υπό θεμελιώδη αμφισβήτηση. Ο προφανής ωφελούμενος θα είναι μια ήδη επιθετική Μόσχα.
Ήδη έχουν προηγηθεί αρκετοί μήνες διατλαντικής αβεβαιότητας σχετικά με το Ουκρανικό, έπειτα από δύο αποτυχημένες αμερικανικές προσπάθειες να εξαναγκαστεί το Κίεβο – μετά τη σύνοδο της Αλάσκας και εκ νέου με την υιοθέτηση του ρωσικού σχεδίου των 28 σημείων - να παραχωρήσει περισσότερα εδάφη ως προϋπόθεση το Κρεμλίνο να εξετάσει την εκεχειρία.
Η αμερικανική Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας που παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο προκάλεσε ανησυχία στην Ευρώπη, με την εξαιρετικά σκληρή προειδοποίηση ότι η ήπειρος κινδυνεύει με «πολιτισμική εξαφάνιση», εν μέρει επειδή, μέσα σε λίγες δεκαετίες, «ορισμένα μέλη του ΝΑΤΟ θα γίνουν στην πλειονότητά τους μη ευρωπαϊκά». Σε αυτή την ακραία βάση, η Στρατηγική αμφισβητεί κατά πόσο αυτές οι... ανώνυμες χώρες θα έβλεπαν τη συμμαχία τους με τις ΗΠΑ «με τον ίδιο τρόπο» όπως οι 12 που ίδρυσαν το ΝΑΤΟ το 1949.
Και να ήθελαν, δεν μπορούν...
Η επανεμφάνιση της Γροιλανδίας στην ατζέντα Τραμπ, μετά τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, φέρνει το ίδιο το ΝΑΤΟ στο επίκεντρο, με τις ΗΠΑ να αμφισβητούν ρητά την ιστορική κυριαρχία της Δανίας, ενός συμμάχου τους.
Ρεαλιστικά, κανείς δεν θα περίμενε από τα άλλα 31 μέλη του ΝΑΤΟ να υπερασπιστούν στρατιωτικά τη Γροιλανδία αν οι ΗΠΑ επιχειρούσαν να την καταλάβουν, σημείο που υπογράμμισε ο σύμβουλος του Τραμπ, Στίβεν Μίλερ. Ο πραγματικός κόσμος, πρόσθεσε, «διέπεται από τη δύναμη, διέπεται από τη βία, διέπεται από την ισχύ» - όχι από συνθήκες ή αμοιβαία υποστήριξη.
Ούτε θα είχαν καμία ελπίδα να το πράξουν. Οι ΗΠΑ διαθέτουν 1,3 εκατομμύρια εν ενεργεία στρατιωτικούς σε όλους τους κλάδους των ενόπλων δυνάμεών τους - η Δανία μόλις 13.100. Σύμφωνα με στοιχεία του ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ αναμενόταν να δαπανήσουν 845 δισ. δολάρια για την άμυνα το 2025 - οι άλλοι 31 σύμμαχοι συνολικά 559 δισ. δολάρια.
Η ευκολία με την οποία οι ΗΠΑ μπόρεσαν να συλλάβουν τον Μαδούρο και τη σύζυγό του, Σίλια Φλόρες, αποτελεί επίδειξη της κλίμακας της αμερικανικής ισχύος.
Η σύνθεση της συμμαχίας ενδέχεται να μην αλλάξει καν, ακόμη και αν οι ΗΠΑ καταλάβουν τη Γροιλανδία. Δεν υπάρχει σαφής πρόβλεψη στη συνθήκη του ΝΑΤΟ για την αποβολή μιας χώρας, αν και το προοίμιό της δεσμεύει τις ΗΠΑ και τους άλλους συμμάχους «να ζουν ειρηνικά με όλους τους λαούς και όλες τις κυβερνήσεις» και «να διαφυλάσσουν την ελευθερία, την κοινή κληρονομιά και τον πολιτισμό των λαών τους» - διατύπωση που κάποτε προοριζόταν να χρησιμοποιηθεί εναντίον μέλους που θα γινόταν κομμουνιστικό κατά τον Ψυχρό Πόλεμο.
Ωστόσο, το γεγονός ότι ένα μέλος της συμμαχίας θα στραφεί εναντίον ενός άλλου, ακόμη και για ένα αρκτικό έδαφος με πληθυσμό μικρότερο των 60.000 κατοίκων, θα υπονόμευε την αξιοπιστία της 76χρονης στρατιωτικής συμμαχίας, η οποία δημιουργήθηκε για να διασφαλίσει την ειρήνη και την αμοιβαία προστασία σε όλη την Ευρώπη και τον Βόρειο Ατλαντικό.
Πηγή: Guardian
