Στην πρώτη του επίσκεψη στον Λευκό Οίκο μετά τη δολοφονία του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι, που προκάλεσε παγκόσμια κατακραυγή, ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν έχει αποστολή να επανακτήσει τη θέση του στη διεθνή σκηνή και να αποδείξει στον Ντόναλντ Τραμπ ότι η υποστήριξη που έλαβε άξιζε το ρίσκο.
Η συνάντηση της Τρίτης μεταξύ του Τραμπ και του de facto ηγέτη της Σαουδικής Αραβίας υπογραμμίζει μια σχέση που βασίζεται σε στρατηγικά συμφέροντα και έχει επιβιώσει παρά την αναστάτωση που προκάλεσε η δολοφονία Κασόγκι το 2018 - πρώην συνεργάτη που έγινε επικριτής.
Επτά χρόνια μετά, ο μπιν Σαλμάν παρουσιάζεται τώρα ως διαμεσολαβητής ειρήνης, επανορθώνοντας τις σχέσεις με το Ιράν, προωθώντας κατάπαυση του πυρός στη Γάζα και καλωσορίζοντας τη Συρία ξανά στον αραβικό κύκλο – μια αξιοσημείωτη στροφή για έναν πρίγκιπα που είχε χαρακτηριστεί «παρορμητικός» λόγω της εμπλοκής του στον πόλεμο της Υεμένης.
Η πίστη στο Κοράνι γίνεται πίστη στον... πρίγκιπα
Μεταρρυθμιστής, αλλά και αυταρχικός, ο μπιν Σαλπμάν αναδεικνύεται στον τολμηρότερο ηγέτη στη σύγχρονη ιστορία του βασιλείου. Ο 40χρονος πρίγκιπας ηγείται μιας κοινωνικής επανάστασης, μοναδικής από την εποχή που ο παππούς του, βασιλιάς Αμπντουλαζίζ, ίδρυσε το βασίλειο και καθιέρωσε τη συμμαχία με τις ΗΠΑ.
Έχει αποδυναμώσει την ισχύ της θρησκευτικής αστυνομίας, έχει παραγκωνίσει τους κληρικούς και έχει καταργήσει αυστηρούς κοινωνικούς κανόνες δεκαετιών.
Οι γυναίκες πλέον οδηγούν, εργάζονται και συναναστρέφονται ελεύθερα με άνδρες - ελευθερίες που παλαιότερα τιμωρούνταν με μαστίγωμα.
Σε μια χώρα που παλαιότερα απαιτούσε το κάλυμμα του κεφαλιού για τις γυναίκες, pop stars και επιδείξεις μόδας πλέον φωτίζουν τη Ριάντ, μεταμορφώνοντας την εικόνα της Σαουδικής Αραβίας από μια κλειστή θεοκρατία σε έθνος που τρέχει προς τον εκσυγχρονισμό.
Την ίδια στιγμή, όμως, που η κοινωνία απελευθερώνεται, ο κλοιός της εξουσίας στη Σαουδική Αραβία σφίγγει: Η αντιπολίτευση στραγγαλίζεται, οι επικριτές αναγκάζονται σε σιωπή και τα αντίπαλα κέντρα ισχύος εξολοθρεύονται. Το μήνυμα είναι σαφές: οι μεταρρυθμίσεις προχωρούν μόνο με τους όρους του μπιν Σαλμάν – και η πίστη στον πρίγκιπα είναι το τίμημα.
Δούναι και λαβείν
Στη διεθνή σκηνή ο ηγέτης του κορυφαίου εξαγωγέα πετρελαίου έχει αναδειχθεί αλώβητος από τη δολοφονία του Κασόγκι από Σαουδάραβες αξιωματούχους - μια δολοφονία που οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών συνδέουν ευθέως με εκείνον. Ο ίδιος έχει αρνηθεί ότι την διέταξε, αλλά έχει αναλάβει την ευθύνη ως de facto ηγέτης.
Ο τότε υποψήφιος πρόεδρος Τζο Μπάιντεν είχε δηλώσει πως η Σαουδική Αραβία θα έπρεπε να απομονωθεί διπλωματικά - κατί ωστόσο που η Ουάσινγτον δίστασε να υλοποιήσει καθοδηγούμενη από συμφέροντα ενέργειας, άμυνας και τεχνολογίας.
Η επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο σήμανε μια νέα φάση στις σχέσεις των δύο κρατών: υποσχέσεις επενδύσεων 600 δισ. δολαρίων από τη Σαουδική Αραβία, φιλοφρονήσεις και κοινό ενδιαφέρον για αμυντική συμφωνία.
Σύμφωνα με τον αναλυτή Στιβ Κλέμονς, η επίσκεψη του μπιν Σαλμάν στον Λευκό Οίκο αποδεικνύει πως το μέλλον του βασιλείου ανήκει πλέον στον νεαρό πρίγκιπα.
Ο Πολ Σέιλεμ του Middle East Institute σημειώνει πως, παρά τις προηγούμενες κρίσεις - συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, με τους 15 Σαουδάραβες αεροπειρατές - οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία παραμένουν δεσμευμένες από την ίδια ψυχρή λογική που καθόρισε τις σχέσεις τους: κοινά συμφέροντα σε ενέργεια, άμυνα και πλέον τεχνητή νοημοσύνη (AI).
«Η τεχνητή νοημοσύνη είναι το πετρέλαιο του 21ου αιώνα, και η Αμερική χρειάζεται ενέργεια και κεφάλαια του Κόλπου», είπε ο Σέιλεμ, προσθέτοντας ότι η άμυνα εδραιώνει τη σχέση τους, με τις ΗΠΑ να παρέχουν εγγυήσεις ασφαλείας.
Πηγή: Reuters
