Το σύστημα ταξινόμησης επισιτιστικής ασφάλειας του OHE (IPC) ανέφερε σε σημερινή του έκθεση ότι 514.000 άνθρωποι, σχεδόν το ¼ δηλαδή των Παλαιστινίων στη Γάζα βιώνουν συνθήκες λιμού. Αυτή είναι η πρώτη φορά που αναγνωρίζεται επίσημα λιμός σε χώρα της Μέσης Ανατολής.
Ο αριθμός αναμένεται να αυξηθεί σε 641.000 μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου. Περίπου 280.000 από αυτούς τους ανθρώπους βρίσκονται σε μια βόρεια περιοχή που καλύπτει την πόλη της Γάζας. Η σημερινή έκθεση αναγνωρίζει ότι πάνω από μισό εκατομμύριο άνθρωποι στη Γάζα είναι παγιδευμένοι σε λιμό, που χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη πείνα, φτώχεια και θανάτους οι οποίοι θα μπορούσαν να αποφευχθούν. Οι συνθήκες λιμού προβλέπεται να εξαπλωθούν από την περιοχή της Γάζας στις Ντέιρ Αλ Μπαλάχ και Χαν Γιουνίς τις επόμενες εβδομάδες.
Για να χαρακτηριστεί μια περιοχή ότι βιώνει λιμό, θα πρέπει τουλάχιστον το 20% των ανθρώπων να υποφέρει από ακραίες ελλείψεις τροφίμων, με ένα στα τρία παιδιά να πάσχει από οξύ υποσιτισμό και δύο άτομα στους 10.000 να πεθαίνουν καθημερινά από λιμό ή υποσιτισμό και ασθένειες.
Σημειώνεται ότι είναι η πέμπτη φορά τα τελευταία 14 χρόνια που η IPC χαρακτηρίζει λιμό. Στο παρελθόν είχε χαρακτηρίσει ότι μαστίζονται από λιμό περιοχές της Σομαλίας το 2011, του Νότιου Σουδάν το 2017 και το 2020 και του Σουδάν το 2024.
«Ο λιμός πρέπει να σταματήσει πάση θυσία»
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), η UNICEF, το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων των Ηνωμένων Εθνών (WFP) και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχουν συλλογικά τονίσει την εξαιρετικά επείγουσα ανάγκη για άμεση και πλήρη ανθρωπιστική ανταπόκριση, δεδομένης της κλιμάκωσης των θανάτων που σχετίζονται με την πείνα, της ραγδαίας επιδείνωσης των επιπέδων οξέως υποσιτισμού και της κατακόρυφης πτώσης των επιπέδων κατανάλωσης τροφίμων, με εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους να περνούν μέρες χωρίς να φάνε.
Οι οργανισμοί τονίζουν ότι ο λιμός πρέπει να σταματήσει πάση θυσία. Η άμεση κατάπαυση του πυρός και ο τερματισμός της σύγκρουσης είναι κρίσιμοι παράγοντες για να επιτραπεί η απρόσκοπτη, μεγάλης κλίμακας ανθρωπιστική αντίδραση που μπορεί να σώσει ζωές. Ανησυχούν επίσης σοβαρά για την απειλή μιας εντατικής στρατιωτικής επίθεσης στην πόλη της Γάζας και για οποιαδήποτε κλιμάκωση της σύγκρουσης, καθώς θα είχε περαιτέρω καταστροφικές συνέπειες για τους αμάχους όπου ήδη επικρατούν συνθήκες λιμού. Πολλοί άνθρωποι - ειδικά άρρωστα και υποσιτισμένα παιδιά, ηλικιωμένοι και άτομα με αναπηρίες - ενδέχεται να μην μπορούν να εκκενώσουν την περιοχή.
Ο λιμός σε απόλυτους αριθμούς
Μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, περισσότεροι από 640.000 άνθρωποι θα αντιμετωπίσουν καταστροφικά επίπεδα επισιτιστικής ανασφάλειας - που ταξινομούνται ως Φάση 5 της IPC - σε όλη τη Λωρίδα της Γάζας. Επιπλέον 1,14 εκατομμύρια άνθρωποι στην περιοχή θα βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης (Φάση 4 της IPC) και άλλοι 396.000 άνθρωποι σε συνθήκες κρίσης (Φάση 3 της IPC). Οι συνθήκες στη Βόρεια Γάζα εκτιμάται ότι είναι εξίσου σοβαρές, αν όχι χειρότερες, από ό,τι στην πόλη της Γάζας. Ωστόσο, περιορισμένα δεδομένα δεν επιτρέπουν την ταξινόμηση της IPC, υπογραμμίζοντας την επείγουσα ανάγκη πρόσβασης για αξιολόγηση και βοήθεια. Σημειώνεται ότι στα στοιχεία της ανάλυσης δεν αναφέρεται καν η Ράφα, δεδομένων των ενδείξεων ότι είναι σε μεγάλο βαθμό ερημωμένη.
Η ταξινόμηση του λιμού σημαίνει ότι η πιο ακραία κατηγορία ενεργοποιείται όταν έχουν παραβιαστεί τρία κρίσιμα όρια - ακραία στέρηση τροφίμων, οξύς υποσιτισμός και θάνατοι που σχετίζονται με την πείνα. Η τελευταία ανάλυση επιβεβαιώνει τώρα, βάσει εύλογων αποδεικτικών στοιχείων, ότι αυτά τα κριτήρια πληρούνται.
Σχεδόν δύο χρόνια συγκρούσεων, επαναλαμβανόμενων εκτοπισμών και σοβαρών περιορισμών στην πρόσβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια, σε συνδυασμό με διαρκείς διακοπές και εμπόδια στην πρόσβαση σε τρόφιμα, νερό, ιατρική βοήθεια, υποστήριξη στη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία και την κατάρρευση των συστημάτων υγείας, υγιεινής και εμπορίου, έχουν ωθήσει τους ανθρώπους στην πείνα.
Η πρόσβαση σε τρόφιμα στη Γάζα παραμένει σοβαρά περιορισμένη. Τον Ιούλιο, ο αριθμός των νοικοκυριών που ανέφεραν πολύ σοβαρή πείνα διπλασιάστηκε σε ολόκληρη την επικράτεια σε σύγκριση με τον Μάιο και υπερτριπλασιάστηκε στην πόλη της Γάζας. Πάνω από ένας στους τρεις ανθρώπους (39%) δήλωσαν ότι περνούσαν μέρες χωρίς φαγητό ενώ οι ενήλικες παραλείπουν τακτικά γεύματα για να ταΐσουν τα παιδιά τους.
Ο υποσιτισμός των παιδιών
Ο υποσιτισμός μεταξύ των παιδιών στη Γάζα επιταχύνεται με καταστροφικό ρυθμό. Μόνο τον Ιούλιο, περισσότερα από 12.000 παιδιά αναγνωρίστηκαν ως σοβαρά υποσιτισμένα – ο υψηλότερος μηνιαίος αριθμός που έχει καταγραφεί ποτέ και εξαπλάσια αύξηση από την αρχή του έτους. Σχεδόν ένα στα τέσσερα από αυτά τα παιδιά, πάσχει από σοβαρό οξύ υποσιτισμό (SAM), την πιο θανατηφόρα μορφή με βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Από την τελευταία ανάλυση της IPC τον Μάιο, ο αριθμός των παιδιών που αναμένεται να διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο θανάτου από υποσιτισμό μέχρι τα τέλη Ιουνίου 2026 έχει τριπλασιαστεί από 14.100 σε 43.400.
Ομοίως, για τις έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες, ο αριθμός των εκτιμώμενων κρουσμάτων έχει τριπλασιαστεί από 17.000 τον Μάιο σε 55.000 γυναίκες που αναμένεται να υποφέρουν από επικίνδυνα επίπεδα υποσιτισμού μέχρι τα μέσα του 2026. Ο αντίκτυπος είναι ορατός: ένα στα πέντε μωρά γεννιέται πρόωρα ή λιποβαρές.
Η νέα έκθεση αναφέρει την πιο σοβαρή επιδείνωση από τότε που η IPC άρχισε να αναλύει την οξεία επισιτιστική ανασφάλεια και τον οξύ υποσιτισμό στη Λωρίδα της Γάζας, και σηματοδοτεί την πρώτη φορά που επιβεβαιώνεται επίσημα λιμός στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Από τον Ιούλιο, οι προμήθειες τροφίμων και βοήθειας που εισέρχονται στη Γάζα παραμένουν εξαιρετικά ανεπαρκείς, ασυνεπείς και απρόσιτες σε σύγκριση με τις ανάγκες.
Η διάλυση της Γάζας
Την ίδια ώρα, περίπου το 98% των καλλιεργήσιμων εκτάσεων στην περιοχή είναι κατεστραμμένες ή απρόσιτες - αποδεκατίζοντας τον γεωργικό τομέα και την τοπική παραγωγή τροφίμων. Εννέα στους δέκα ανθρώπους έχουν εκτοπιστεί «κατά συρροή» από τα σπίτια τους. Τα μετρητά είναι εξαιρετικά σπάνια, οι επιχειρήσεις βοήθειας παραμένουν σοβαρά διαταραγμένες, με τα περισσότερα φορτηγά του ΟΗΕ να λεηλατούνται εν μέσω αυξανόμενης απελπισίας. Οι τιμές των τροφίμων είναι εξαιρετικά υψηλές και δεν υπάρχουν αρκετά καύσιμα και νερό για μαγείρεμα, φάρμακα και ιατρικά εφόδια.
Το σύστημα υγείας της Γάζας έχει επιδεινωθεί σοβαρά, η πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό και υπηρεσίες αποχέτευσης έχει μειωθεί δραστικά, ενώ οι λοιμώξεις που είναι ανθεκτικές σε πολλαπλά φάρμακα αυξάνονται και τα επίπεδα νοσηρότητας - συμπεριλαμβανομένης της διάρροιας, του πυρετού, των οξέων αναπνευστικών και δερματικών λοιμώξεων - είναι ανησυχητικά υψηλά μεταξύ των παιδιών.
«Ο λιμός είναι πλέον μια ζοφερή πραγματικότητα για τα παιδιά της Γάζας»
«Οι άνθρωποι στη Γάζα έχουν εξαντλήσει κάθε δυνατό μέσο επιβίωσης. Η πείνα και ο υποσιτισμός στοιχίζουν ζωές κάθε μέρα και η καταστροφή καλλιεργήσιμων εκτάσεων, ζώων, θερμοκηπίων, αλιείας και συστημάτων παραγωγής τροφίμων έχει κάνει την κατάσταση ακόμη πιο τρομερή», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής του FAO, QU Dongyu. «Προτεραιότητά μας πρέπει τώρα να είναι η ασφαλής και αειφόρος πρόσβαση σε μεγάλης κλίμακας επισιτιστική βοήθεια. Η πρόσβαση στα τρόφιμα δεν είναι προνόμιο - είναι βασικό ανθρώπινο δικαίωμα» σημείωσε.
«Οι προειδοποιήσεις για λιμό είναι σαφείς εδώ και μήνες», δήλωσε η Cindy McCain, Εκτελεστική Διευθύντρια του WFP. «Αυτό που χρειάζεται επειγόντως τώρα είναι μια αύξηση της βοήθειας, ασφαλέστερες συνθήκες και αποδεδειγμένα συστήματα διανομής για να φτάσουμε σε όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη - όπου κι αν βρίσκονται. Η πλήρης πρόσβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια και η κατάπαυση του πυρός τώρα είναι κρίσιμα για να σωθούν ζωές».
«Ο λιμός είναι πλέον μια ζοφερή πραγματικότητα για τα παιδιά της Γάζας και μια επικείμενη απειλή στο Ντέιρ αλ-Μπαλά και το Χαν Γιουνίς», δήλωσε η Εκτελεστική Διευθύντρια της UNICEF, Κάθριν Ράσελ. «Όπως έχουμε επανειλημμένα προειδοποιήσει, τα σημάδια ήταν αδιαμφισβήτητα: παιδιά με εξαντλημένα σώματα, πολύ αδύναμα για να κλάψουν ή να φάνε· μωρά που πεθαίνουν από την πείνα και ασθένειες που μπορούν να προληφθούν· γονείς που φτάνουν σε κλινικές χωρίς να έχουν τίποτα να θρέψουν τα παιδιά τους. Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Χωρίς άμεση κατάπαυση του πυρός και πλήρη ανθρωπιστική πρόσβαση, ο λιμός θα εξαπλωθεί και περισσότερα παιδιά θα πεθάνουν. Τα παιδιά που βρίσκονται στα πρόθυρα της πείνας χρειάζονται την ειδική θεραπευτική σίτιση που παρέχει η UNICEF».
«Η κατάπαυση του πυρός είναι απόλυτη και ηθική επιταγή τώρα», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Δρ. Τέντρος Γκεμπρεγέσους. «Ο κόσμος περίμενε πολύ καιρό, παρακολουθώντας τραγικούς και περιττούς θανάτους να αυξάνονται από αυτόν τον ανθρωπογενή λιμό. Ο εκτεταμένος υποσιτισμός σημαίνει ότι ακόμη και κοινές και συνήθως ήπιες ασθένειες όπως η διάρροια γίνονται θανατηφόρες, ειδικά για τα παιδιά. Το σύστημα υγείας, το οποίο διοικείται από πεινασμένους και εξαντλημένους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας, δεν μπορεί να αντεπεξέλθει. Η Γάζα πρέπει να εφοδιαστεί επειγόντως με τρόφιμα και φάρμακα για να σωθούν ζωές και να ξεκινήσει η διαδικασία αντιστροφής του υποσιτισμού. Τα νοσοκομεία πρέπει να προστατεύονται ώστε να μπορούν να συνεχίσουν να θεραπεύουν ασθενείς. Η ειρήνη πρέπει να αποκατασταθεί, ώστε να ξεκινήσει η θεραπεία.»
