Καθώς πλησιάζει η 9η Ιουλίου, η ημερομηνία λήξης της τρίμηνης προθεσμίας που είχε δώσει ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ για «πάγωμα» των αυξημένων δασμών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, το βασικό ερώτημα είναι αν μέχρι τότε θα υπάρξει εμπορική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών — και τι θα συμβεί αν αυτή δεν επιτευχθεί.
Στις 2 Απριλίου, ο Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών 20% σε ευρωπαϊκά προϊόντα, τους οποίους λίγες ημέρες αργότερα μείωσε στο 10%, δίνοντας περιθώριο 90 ημερών για διαπραγμάτευση διμερών συμφωνιών. Παράλληλα, παραμένουν σε ισχύ οι υψηλότεροι δασμοί 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και ανταλλακτικά, καθώς και 50% για χάλυβα και αλουμίνιο.
Η διαπραγμάτευση, που διεξάγεται από την Κομισιόν για λογαριασμό των 27 κρατών-μελών, δεν είχε σημειώσει ουσιαστική πρόοδο μέχρι τα τέλη Μαΐου. Οι ΗΠΑ απέρριπταν την ευρωπαϊκή πρόταση για πλήρη κατάργηση δασμών στα βιομηχανικά προϊόντα, επιμένοντας στους «ανταποδοτικούς» δασμούς του 10%.
Παρά τις αρχικές απειλές του Τραμπ για επιβολή δασμών 50%, η παρέμβαση της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν διατήρησε το χρονικό περιθώριο έως τις 9 Ιουλίου. Έκτοτε, οι διαπραγματεύσεις φαίνεται να προχωρούν, με τους Επιτρόπους Ντομπρόβσκις και Σέφτσοβιτς να εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία. Σύμφωνα με το Reuters, η ΕΕ φαίνεται να αποδέχεται τη διατήρηση του 10% των αμερικανικών δασμών, προσδοκώντας ανταλλάγματα σε κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και ο χάλυβας.
Η πρόεδρος της Κομισιόν παρουσίασε χθες στους ηγέτες της ΕΕ νέα πρόταση των ΗΠΑ, δηλώνοντας ότι όλα τα ενδεχόμενα παραμένουν ανοιχτά. «Είμαστε έτοιμοι για συμφωνία», δήλωσε, «αλλά προετοιμαζόμαστε και για το ενδεχόμενο αποτυχίας, προκειμένου να προστατεύσουμε τα ευρωπαϊκά συμφέροντα».
Οι απόψεις εντός της ΕΕ διαφέρουν. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προτιμά μία ταχεία και απλή συμφωνία, ακόμη και με ελαφρώς υψηλότερους δασμούς, αντανακλώντας τις πιέσεις της ισχυρής γερμανικής βιομηχανίας. Αντιθέτως, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ζητεί μια ισορροπημένη συμφωνία, τονίζοντας ότι η ευρωπαϊκή απάντηση θα πρέπει να είναι ισοδύναμη σε περίπτωση που οι αμερικανικοί δασμοί παραμείνουν στο 10%.
Παρότι ο Τραμπ έχει απειλήσει με μονομερή επιβολή δασμών στις χώρες που δεν θα έχουν συνάψει συμφωνία έως τις 9 Ιουλίου, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης για εκείνες που διαπραγματεύονται «καλόπιστα».
Μετά τη συμφωνία-πλαίσιο με το Ηνωμένο Βασίλειο και την ανακοίνωση νέας συμφωνίας με την Κίνα, ο Πρόεδρος Τραμπ επιδιώκει επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων και με άλλες χώρες, με δέκα ακόμα συμφωνίες να βρίσκονται υπό επεξεργασία, σύμφωνα με τον Υπουργό Εμπορίου.
Αν δεν υπάρξει συμφωνία έως τις 9 Ιουλίου, είναι πιθανή η παράταση των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, σε περίπτωση μονομερών αμερικανικών δασμών, η ΕΕ έχει διαμηνύσει ότι θα αντιδράσει με ισοδύναμα μέτρα, παρότι κάτι τέτοιο θεωρείται τελευταία λύση.
