Παράλληλα με τα άγρια επεισόδια στο Λος Άντζελες, τα τελευταία 24ωρα βρίσκεται σε εξέλιξη στην Καλιφόρνια μια συνταγματική κρίση που ξυπνά μνήμες Καπιτωλίου.
Η σπίθα που έφερε τις πρώτες συγκρούσεις των διαδηλωτών με τις δυνάμεις ασφαλείας ήταν οι αιφνιδιαστικές επιχειρήσεις «σκούπα» της Υπηρεσίας Μετανάστευσης (ICE) σε διάφορα σημεία του Λος Άντζελες.
Η κορύφωση του δράματος ωστόσο ήρθε τη Δευτέρα, όταν ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών - της χώρας που θεωρείται επί 80 χρόνια προπύργιο της δημοκρατίας - υποστήριξε δημόσια τη σύλληψη του Δημοκρατικού κυβερνήτη της πολυπληθέστερης πολιτείας της χώρας. «Νομίζω ότι θα ήταν κάτι σπουδαίο», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.
Αργότερα, ο Τραμπ έστειλε εκατοντάδες εν ενεργεία πεζοναύτες στο Λος Άντζελες και ενέκρινε την ανάπτυξη άλλων 2.000 εφέδρων της Εθνοφρουράς, μετά από ένα Σαββατοκύριακο διαδηλώσεων και επεισοδίων που περιλάμβαναν συγκρούσεις με την αστυνομία και πυρπολήσεις αυτοκινήτων.
Η απόφαση του Τραμπ να αναπτύξει στρατεύματα - παρά την αντίθεση του κυβερνήτη Γκάβιν Νιούσομ - αποτελεί ακόμη μια ένδειξη της εμμονής του να κάνει κατάχρηση της εκτελεστικής εξουσίας - συχνά χωρίς επαρκή νομική βάση - και σηματοδοτεί μια κάποια ρήξη με την πρώτη του θητεία, όταν πρωτοκλασάτα στελέχη του τον συγκρατούσαν από τις πιο ακραίες του παρορμήσεις.
Για τον Stephen Collinson, παρά τις επανειλημμένες προσβολές του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας, σήμερα φαίνεται να ανοίγει ένα νέο, πιο σκοτεινό κεφάλαιο.
Το αφήγημα της «εξέγερσης», η έκτακτη ανάγκη κι η εργαλειοποίηση του στρατού
«Ο πρόεδρος καταπατά την εξουσία του κυβερνήτη και του δημάρχου και εργαλειοποιεί πολιτικά τον στρατό. Αυτή η άνευ προηγουμένου κίνηση απειλεί να μετατρέψει μια τεταμένη κατάσταση σε εθνική κρίση», δήλωσε το βράδυ της Δευτέρας ο Δημοκρατικός γερουσιαστής του Ρόουντ Άιλαντ Τζακ Ριντ. «Από την ίδρυση του έθνους μας, ο αμερικανικός λαός είναι ξεκάθαρος: δεν θέλουμε τον στρατό να εκτελεί αστυνομικά καθήκοντα στο έδαφός μας», προσέθεσε.
Η Δημοκρατική βουλευτής της Καλιφόρνιας Νανέτ Μπαραγκάν καταδίκασε την κινητοποίηση στρατευμάτων, δηλώνοντας πως δεν δικαιολογείται από την κατάσταση: «Εδώ βλέπουμε τα σημάδια ενός δικτάτορα», είπε στο CNN. «Και η απειλή σύλληψης του κυβερνήτη - ε, έλεος - είναι εξωφρενική».
Στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ κάνουν λόγο για «εξέγερση», προϊδεάζοντας για πιθανή επίκληση ενός πλαισίου έκτακτης ανάγκης που προβλέπεται νομοθετικά κι επιτρέπει την ανάπτυξη στρατευμάτων για την καταστολή εσωτερικών εξεγέρσεων. Δεν υπάρχει όμως καμία τέτοια εξέγερση στην Καλιφόρνια. Οι ισχυρισμοί του Τραμπ ότι με τη γρήγορη αντίδρασή του «έσωσε» το Λος Άντζελες από την καταστροφή δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Ο επικεφαλής της πολιτικής των συνόρων στον Λευκό Οίκο, Τομ Χόμαν, απέρριψε τους ισχυρισμούς των Δημοκρατικών ότι η αποστολή της Εθνοφρουράς ενέτεινε τις διαδηλώσεις, χαρακτηρίζοντάς τους «γελοίους».
Το «παράδειγμα» της Καλιφόρνια και ο εσωτερικός εχθρός
Η εξέλιξη της κρίσης εξαρτάται τώρα από το αν ο Τραμπ θα περάσει από τη θεωρία στην πράξη, παραβιάζοντας όρια που κανένας σύγχρονος πρόεδρος δεν έχει καν πλησιάσει - ιδίως σε ό,τι αφορά την χρήση στρατιωτικών δυνάμεων για την αστυνόμευση.
Αυτό θα εξαρτηθεί και από την αυτοσυγκράτηση των διαδηλωτών. Η συμμετοχή τους σε νέα επεισόδια θα ενίσχυε τη δυστοπική ρητορική του Τραμπ, ο οποίος φαίνεται να επιδιώκει μια κρίση «νόμου και τάξης» για να δικαιολογήσει την παρουσία στρατού στο εσωτερικό της χώρας - μια τακτική που θυμίζει αυταρχικά καθεστώτα.
Η μέχρι τώρα στάση του Τραμπ στη δεύτερη θητεία του δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας. Έχει ήδη επικαλεστεί αμφιλεγόμενες εθνικές «καταστάσεις έκτακτης ανάγκης» για να ασκήσει εξουσίες που ελάχιστοι πρόεδροι έχουν ενεργοποιήσει. Έχει στοχοποιήσει κέντρα φιλελεύθερης επιρροής όπως τα πανεπιστήμια, τα ομοσπονδιακά όργανα και τα ΜΜΕ. Ακόμα και στην πρόσφατη σύγκρουσή του με τον Έλον Μασκ, απείλησε με ακύρωση κρατικών επιδοτήσεων για τις εταιρείες του.
Η Ουάσιγκτον δείχνει να επιδιώκει σύγκρουση, χρησιμοποιώντας την Καλιφόρνια ως «παράδειγμα» για άλλα Δημοκρατικά προπύργια που αντιστέκονται στις επιχειρήσεις μαζικής απέλασης. Παράλληλα, η κυβέρνηση φαίνεται να αναζητά το μέγιστο δυνατό πολιτικό όφελος, εμφανίζοντας τον Τραμπ ως εγγυητή της δημόσιας τάξης και τους Δημοκρατικούς ως «χαλαρούς» στο θέμα της μετανάστευσης.
Μέχρι στιγμής, οι έφεδροι της Εθνοφρουράς χρησιμοποιούνται κυρίως για την προστασία ομοσπονδιακών κτιρίων στο Λος Άντζελες. Η ανακοίνωση της αποστολής πεζοναυτών, αν και ανησυχητική, συνοδεύεται από περιορισμούς: δεν μπορούν να κάνουν συλλήψεις χωρίς την ενεργοποίηση του νόμου περί Εξέγερσης.
Παράλληλα, σύμφωνα με το CNN, ανώτεροι αξιωματούχοι προσπαθούν να βρουν πιο διαλλακτικές νομικές οδούς ώστε να συνεχιστεί η επιβολή της μεταναστευτικής πολιτικής, χωρίς να επιδεινωθεί η κρίση.
Όλα δείχνουν πως ο πρόεδρος, παρότι φλερτάρει με τον αυταρχισμό, ίσως ακόμη δεν είναι έτοιμος να σπρώξει τη χώρα στο χείλος του γκρεμού. Όμως, με δεδομένο το ιστορικό του - ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα της 6ης Ιανουαρίου 2021 - κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος.
Η ένταση στην Καλιφόρνια είναι ήδη στα ύψη, και η παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων αυξάνει τον κίνδυνο νέων συγκρούσεων ή ακόμη και τραγικών εξελίξεων.
24 αγωγές μέσα σε 19 μήνες
Ίσως αυτός να είναι και ο στόχος: να δημιουργηθεί ένα πρόσχημα για την ανάπτυξη τακτικού στρατού στους δρόμους των ΗΠΑ.
Και η σύγκρουση φαίνεται ότι δεν πρόκειται να εκτονωθεί εύκολα. Ο κυβερνήτης Νιούσομ - που, όπως και ο Τραμπ, δεν αποφεύγει τις δημόσιες αντιπαραθέσεις - δεν έχει κανέναν λόγο να υποχωρήσει απέναντι στον άνθρωπο που θέλει να διαδεχθεί το 2029.
Ο ίδιος ανέφερε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι από τους 2.000 στρατιώτες της Εθνοφρουράς που είχαν ανακοινωθεί, μόνο 300 έχουν φτάσει στην πόλη, υπονοώντας ότι ο Τραμπ παραπληροφορεί. «Δεν πρόκειται για τη δημόσια ασφάλεια. Πρόκειται για το εγώ ενός επικίνδυνου προέδρου», έγραψε. «Απερίσκεπτο. Ανούσιο. Προσβλητικό για τα στρατεύματά μας».
Η πολιτεία έχει ήδη καταθέσει αγωγή κατά της κυβέρνησης για την αρχική κινητοποίηση των εφέδρων. Ο Γενικός Εισαγγελέας της Καλιφόρνιας, Ρομπ Μπόντα, χαρακτήρισε την ενέργεια «αχρείαστη, αντιπαραγωγική και, κυρίως, παράνομη».
Με αυτήν, η Καλιφόρνια φτάνει τις 24 αγωγές κατά της κυβέρνησης Τραμπ μέσα σε μόλις 19 εβδομάδες.
Όσο συνεχίζεται η κρίση δημόσιας τάξης στην Καλιφόρνια, τα πολιτικά κίνητρα φαίνεται να ενισχύουν τη σύγκρουση και όχι την αποκλιμάκωση.
Τελικά, όμως, το πώς θα τελειώσει αυτό εξαρτάται από έναν μόνο άνθρωπο: τον Ντόναλντ Τραμπ.
