Όσο συμβαίνουν τις τελευταίες μέρες μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι θα χρησιμοποιούνται στο μέλλον ως παράδειγμα για το τι σημαίνει αυτοκρατορική επιβολή και γεωπολιτικός κυνισμός. Μετά τον on camera καβγά Τραμπ-Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο και την απόφαση του Αμερικανού Προέδρου να διακόψει τη στρατιωτική βοήθεια προς τον Ουκρανία, ο Ζελένσκι έκανε στροφή 180 μοιρών.
Στη χτεσινή ανάρτησή του που έμοιαζε με δήλωση μεταμέλειας, ο Ζελένσκι έγραψε ότι «η ομάδα μου και εγώ είμαστε έτοιμοι να εργαστούμε υπό την ισχυρή ηγεσία του Προέδρου Τραμπ για να επιτύχουμε μια ειρήνη που θα διαρκέσει». Εξέφρασε επίσης την προθυμία του να υπογράψει πάραυτα την συμφωνία για την εκχώρηση της εκμετάλλευσης των ουκρανικών ορυκτών στις ΗΠΑ. Η «δήλωση» Ζελένσκι «ξεκλείδωσε» η υπογραφή της συμφωνίας.
Ο εκβιασμός
Μετά τη διακοπή της αμερικανικής βοήθειας, ο Ζελένσκι δεν είχε και πολλά περιθώρια ελιγμών, αφού η ουκρανική άμυνα δεν μπορεί να αντέξει χωρίς τη στήριξη των ΗΠΑ περισσότερο από λίγους μήνες. Η δε ΕΕ δεν έχει τη δυνατότητα να υποκαταστήσει την αμερικανική βοήθεια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο Ζελένσκι δεν αρκέστηκε στη «συγγνώμη» προς τον Τραμπ, αλλά φαίνεται ότι δέχτηκε (τους επαχθείς για την Ουκρανία) όρους του Λευκού Οίκου για μια ενδεχομένη ειρήνη με τη Ρωσία. Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Σωτήρης Ρούσσος σε ανάρτησή του επισημαίνει ότι στη δήλωση Ζελένσκι «δεν υπάρχει λέξη για επαναφορά εδαφών στην Ουκρανία (ούτε ως ελπίδα)».
Με πιο απλά λόγια, κάτω από τον εκβιασμό της Αυτοκρατορίας, η Ουκρανία αποδέχεται την επαχθή συνθήκη που της επιφυλάσσεται, προκειμένου να αποφύγει μια μεγαλύτερη καταστροφή. Το πράγμα γίνεται ακόμα χειρότερο αν αναλογιστούμε ότι χωρίς την προτροπή των ΗΠΑ και τη διαβεβαίωσή τους ότι θα σταθούν στο πλάι της, η Ουκρανία θα είχε κρατήσει διαφορετική στάση απέναντι στη Ρωσία. Τώρα όμως είναι η ώρα του «deal» του Τραμπ με τον Πούτιν. Σε αυτό το «deal» δεν έχουν θέση ούτε οι Ουκρανοί ούτε οι Ευρωπαίοι.
Το πακέτο των εξοπλισμών
Λίγες ώρες πριν τη δήλωση Ζελένσκι, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε ανακοινώσει νέο κοινό δανεισμό της ΕΕ ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ για να χρηματοδοτηθούν οι αμυντικές δαπάνες των 27 κρατών μελών. Αυτά τα χρήματα δεν έχουν προβλεφθεί στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Το πρόγραμμα του κοινού δανεισμού εντάσσεται στο γενικό σχέδιο να αυξηθούν οι πολεμικές δαπάνες της ΕΕ στα 800 δισεκατομμύρια ευρώ.
Για να γίνουν οι αναγκαίες συγκρίσεις πρέπει να σημειώσουμε ότι:
- το 2024 οι πολεμικές δαπάνες των κρατών-μελών της ΕΕ έφτασαν τα 326 δισεκατομμύρια,
- οι στρατιωτικές δαπάνες των ΗΠΑ το 2024 έφτασαν τα 831 δισ. ευρώ,
- Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έχει συγκεντρώσει σε ζεστό χρήμα, δάνεια και εγγυήσεις 1,3 τρισ. ευρώ.
Επιπλέον, ενεργοποιείται η λεγόμενη εθνική ρήτρα διαφυγής για να γίνει συμβατή η αύξηση των πολεμικών δαπανών με το Σύμφωνο Σταθερότητας. Αυτό σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες δαπάνες θα εξαιρούνται από τα όρια των δαπανών που προβλέπονται για τους προϋπολογισμούς των κρατών-μελών.
Ο Τραμπ έστειλε το λογαριασμό
Στην ομιλία της η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στην ανάγκη να αναλάβουν οι Ευρωπαίοι την ευθύνη της άμυνας τους. Βέβαια η ανάγκη αυτή προέκυψε μετά την απόφαση του Τραμπ να ζητήσει από τους Ευρωπαίους να αυξήσουν τις πολεμικές δαπάνες τους στο 5% του ΑΕΠ τους -στην πρώτη θητεία του τους είχε ζητήσει να τις αυξήσουν στο 3%. Με την αύξηση των ευρωπαϊκών στρατιωτικών δαπανών ο Τραμπ θέλει να ελαφρύνει τον προϋπολογισμό του από τα έξοδα της στρατιωτικής «προστασίας» της ΕΕ και παράλληλα να χρηματοδοτήσει την αμερικάνικη πολεμική βιομηχανία με ευρωπαϊκό χρήμα. Από την άλλη, χώρες όπως η Γαλλία, βλέπουν στην αύξηση των ευρωπαϊκών στρατιωτικών προϋπολογισμών ένα όχημα για μεγαλύτερη ανεξαρτησία απέναντι στις ΗΠΑ.
Σε ό,τι αφορά τώρα το ερώτημα πού θα βρεθούν τα λεφτά, δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία. Το ευρωπαϊκό βούτυρο θα γίνει κανόνια.
