Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ο μόνος πρόεδρος που μπορεί να καταλάβει πότε μια συμφωνία είναι κακή, σχολιάζει το CNN με αφορμή το νέο επεισόδιο στις «διαπραγματεύσεις» ΗΠΑ - Ουκρανίας για το τέλος του πολέμου.
Η άρνηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι να υπογράψει την παραχώρηση σχεδόν των μισών ορυκτών σπάνιων γαιών της χώρας του - με αντάλλαγμα ελάχιστες εγγυήσεις για το μέλλον - είναι ένας από τους πολλούς λόγους για τους οποίους ο Τραμπ δηλώνει εξοργισμένος με τον Ουκρανό πρόεδρο.
Ο Ζελένσκι έχει πρώτος υποστηρίξει ότι η εκμετάλλευση των πολύτιμων ενεργειακών πόρων της χώρας του θα μπορούσε να είναι ένας τρόπος να εξασφαλίσει την ανοικοδόμηση της μετά από τρία χρόνια πόλεμου. Το σχέδιο που του παρουσίασε, ωστόσο, ο Αμερικανός ΥΠΟΙΚ δεν περιγράφει καμία «συναλλαγή» - σημειώνει ο Stephen Collinson.
Η «προσφορά», που κρίθηκε από Αμερικανούς αξιωματούχους ως γενναιόδωρη, αποκαλύπτει περίτρανα την αντίληψη της αμερικανικής κυβέρνησης σχετικά με την εξωτερική πολιτική και τον πόλεμο.
Αφού αμφισβήτησε το κάτα πόσον η Ουκρανία είναι το ζημιωμένο μέρος - αποδίδοντας ευθύνες στο Κίεβο για την ρωσική εισβολή - ο Τραμπ φαίνεται πως έχει ως μοναδικό σκοπό του να υφαρπάξει τη μέγιστη δυνατή υπεραξία για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Την ίδια στρατηγική ακολουθεί άλλωστε και στη Γάζα, ζητώντας τη μετεγκατάσταση των Παλαιστινίων για να φτιάξει τη «Ριβιέρα της Ανατολής».
Ο Τραμπ εκφράζει τον σκεπτικισμό και τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων του απέναντι στα δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας που έστειλε η κυβέρνηση Μπάιντεν στην Ουκρανία.
Την ίδια ώρα η πίεση που ασκεί προς την Ουκρανία αποτελεί μια εξόφθαλμη προσπάθεια να εκμεταλλευτεί ένα έθνος στην πιο «σκοτεινή» στιγμή της ιστορίας του: Με τον Πούτιν να διεκδικεί μεγάλο κομμάτι της επικράτειάς της, ο Τραμπ απαιτεί τώρα το «ξεπούλημα» του ορυκτού της πλούτου.
Η «συμφωνία» μοιάζει πολύ με τον εκβιασμό που επιχείρησε ο Τραμπ στον Ζελένσκι και στο παρελθόν - υποσχόμενος στρατιωτική βοήθεια με αντάλλαγμα μια έρευνα για τον γιο του Τζο Μπάιντεν.
Ο Λευκός Οίκος επιμένι ότι ο Ζελένσκι δεν έχει άλλη επιλογή από το να υπογράψει το σύμφωνο για να ξεπληρώσει τους Αμερικανούς φορολογούμενους για τη βοήθεια που προσέφερεαν στο Κίεβο - χωρίς καμία διαβεβαίωση ότι η Ουάσινγκτον θα συνεχίσει να παρέχει την όποια βοήθεια στο μέλλον.
«Ο πρόεδρος Τραμπ είναι προφανώς πολύ απογοητευμένος αυτή τη στιγμή από τον πρόεδρο Ζελένσκι», δήλωσε την Πέμπτη ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου Μάικ Γουόλς. «Από το γεγονός ότι δεν έχει έρθει στο τραπέζι, ότι δεν ήταν πρόθυμος να εκμεταλλευτεί αυτή την ευκαιρία που του προσφέραμε».
«Νομίζω ότι τελικά θα το κάνει και ελπίζω να το κάνει πολύ γρήγορα».
Γιατί δεν μπορεί να πει το «ναι» ο Ζελένσκι
Η προτεινόμενη συμφωνία για τα ορυκτά εγείρει ερωτήματα όχι μόνο για τους όρους της, αλλά και για το κάτα πόσο ο Λευκός Οίκος μπορεί να αντιληφθεί τις δυναμικές στην ουκρανική πολιτική σκηνή.
Σύμφωνα πάντα με την ανάλυση του Stephen Collinson, ούτε ο Ζελένσκι αλλά ούτε και οποιοσδήποτε άλλος Ουκρανός πρόεδρος θα μπορούσε να αποδεχθεί τη «συμφωνία» και να παραδόσει το «κλειδί» για τη μελλοντική οικονομική βιωσιμότητα του Κιέβου στις ΗΠΑ.
Αν το είχε κάνει, το ποσοστό αποδοχής του πιθανότατα θα έπεφτε κοντά στο επίπεδο του 4%, στο οποίο ο Τραμπ ψευδώς ισχυρίζεται ότι βρίσκεται ήδη.
Εφόσον θέλει να επιβιώσει πολιτικά, ο Ζελένσκι καλείται να κλείσει μια όσο το δυνατόν καλύτερη συμφωνία. Άλλωστε η οποιαδήποτε ειρήνη - που θα συνοδευτεί με απώλεια εδαφών - θα είναι ένα χάπι που δύσκολα θα καταπιεί ο ουκρανικός λαός.
Μιλώντας στη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια το περασμένο Σαββατοκύριακο, ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε πως δεν επέτρεψε σε κανέναν από τους υπουργούς του να υπογράψει το πρώτο σχέδιο της συμφωνίας για τα ορυκτά με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Η συμφωνία δεν είναι έτοιμη να προστατεύσει εμάς ή τα συμφέροντά μας», δήλωσε στους δημοσιογράφους, σημειώνοντας πως δεν βλέπει πώς το σχέδιο παρέχει εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία.
Τι προέβλεπε το πρώτο σχέδιο της συμφωνίας
Αναλυτές εκτιμούν πάντως πως δεν αποκλείται το προσχέδιο των ΗΠΑ να αποτελέσει πράγματι το πλαίσιο για μια μελλοντική συμφωνία.
Ο Ζελένσκι δεν έχει, άλλωστε, αποκλείσει μια συμφωνία. Αυτό που προσπαθεί είναι να διαπραγματευτεί όσο το δυνατόν καλύτερα τους ενεργειακούς πόρους της Ουκρανίας για να αποκτήσει τις εγγυήσεις ασφαλείας που απαιτεί η επιβίωσή της.
Η αρχική συμφωνία για τα ορυκτά σπάνιων γαιών ήταν επικεντρωμένη στην «αποζημίωση» των Ηνωμένων Πολιτειών για την προηγούμενη βοήθεια προς το Κίεβο και προσδιόριζε τους φυσικούς πόρους που θα αποτελούσαν μέρος της συμφωνίας σε περισσότερες από δώδεκα σελίδες, δήλωσαν στο CNN δύο πηγές που γνωρίζουν το έγγραφο.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον Ζελένσκι, η σύμβαση προέβλεπε πως οι ΗΠΑ θα αποκτούσαν τον απόλυτο έλεγχο ή θα εκμεταλλεύονταν τα έσοδα από το 50% των ουκρανικών εξορύξεων σπάνιων γαιών.
Το έγγραφο δε ανέφερε ότι αυτή ήταν θα ήταν η αποζημίωση όχι για τη μελλοντική βοήθεια των ΗΠΑ προς την Ουκρανία, αλλά για την βοήθεια που έχει ήδη δοθεί.
Μιλώντας στο Fox News το πρωί της Πέμπτης, ο Μάικ Γουόλς δήλωσε ότι ήρθε η ώρα για την Ουκρανία να σταματήσει να «κακολογεί» τον Τραμπ. «Είναι απαράδεκτο. Πρέπει να ρίξουν τους τόνους, να μελετήσουν προσεκτικά και να υπογράψουν αυτή τη συμφωνία», είπε.
