Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι τα ποσοστά δημοτικότητας του Ζελένσκι ήταν χαμηλά και η Ουκρανία χρειαζόταν εκλογές.
Το βράδυ της Τρίτης, ωστόσο, «το τράβηξε» ακόμη περισσότερο - δηλώνοντας ότι ο Ουκρανός πρόεδρος βρισκόταν δημοσκοπικά στο 4% και το κυριότερο υποστηρίζοντας πως το Κίεβο ξεκίνησε τον πόλεμο με τη Ρωσία.
Οι δηλώσεις αυτές είναι αναμφισβήτητα πολύ κοντά στο αφήγημα της Μόσχας: Η Ρωσία έχει υποστηρίξει επανειλημμένα πως εισέβαλε στην Ουκρανία επειδή εκείνη επρόκειτο να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, αλλά και πως ο Ζελένσκι βρίσκεται παρανόμως στην εξουσία - απλά και μόνο επειδή έχει επιβάλει στρατιωτικό νόμο και αρνείται να διεξάγει εκλογές.
Ο Ουκρανός πρόεδρος «καλοπιάνει» τους τελευταίους μήνες τον Τραμπ, διατηρώντας την ελπίδα - όπως άλλωστε και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί του - πως θα σταματήσει τον πόλεμο χωρίς να απειλήσει την αρχιτεκτονική ασφαλείας ολόκληρης της ηπείρου.
Στο παρασκήνιο, ωστόσο, ο κίνδυνος, η αμφιλεγόμενη σχέση Ζελένσκι - Τραμπ να μην λειτουργήσει, δεν έσβησε ποτέ. Για χρόνια, ο Αμερικανός πρόεδρος αντιμετώπιζε τον Ζελένσκι - αν μη τι άλλο - με σκεπτικισμό.
Υπενθυμίζεται πως το 2019 είχε ξεσπάσει σκάνδαλο με αφορμή τηλεφώνημα του Αμερικανού προέδρου, στο οποίο φέρεται να ζήτησε από τον Ζελένσκι να διεξάγει έρευνες εναντίον του Τζο Μπάιντεν και του γιου του Χάντερ για την εμπλοκή του στην ουκρανική εταιρεία φυσικού αερίου Burisma. Η αποκάλυψη αυτή οδήγησε στην πρώτη παραπομπή Τραμπ τον Δεκέμβριο του 2019, αφού κατηγορήθηκε ότι επιχείρησε να επηρεάσει τις επικείμενες εκλογές χρησιμοποιώντας τον Ουκρανό ηγέτη.
Στρατηγική ή παιχνίδι εντυπώσεων;
Επιστρέφοντας στον «πόλεμο» των τελευταίων ημερών, η δήλωση Ζελένσκι πως «δυστυχώς ο πρόεδρος Τραμπ ζει σε μια φούσκα παραπληροφόρησης» έδωσε απλά την ευκαιρία στον Τραμπ να απασφαλίσει στο Truth Social:
«Ένας μέτριος κωμικός, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έπεισε τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής να δαπανήσουν 350 δισεκατομμύρια δολάρια για έναν πόλεμο που δεν θα μπορούσε να κερδηθεί, που δεν έπρεπε να ξεκινήσει ποτέ, αλλά κι έναν πόλεμο που εκείνος - χωρίς τις ΗΠΑ και τον Τραμπ - δεν θα μπορέσει ποτέ να επιλύσει [...] Αρνείται να κάνει εκλογές, είναι πολύ χαμηλά στις δημοσκοπήσεις στην Ουκρανία και το μόνο που έκανε καλά ήταν να χειραγωγεί επιδέξια τον Μπάιντεν. Δικτάτορας χωρίς εκλογές, ο Ζελένσκι καλά θα κάνει να κινηθεί γρήγορα, αλλιώς θα μείνει δίχως χώρα.»
Σχολιάζοντας τις δηλώσεις Τραμπ, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου επιμένουν πως ο πρωταρχικός - αν όχι ο μοναδικός - σκοπός του Αμερικανού προέδρου είναι να τερματίσει την τριετή σύγκρουση στην Ουκρανία, την οποία εκτιμά πως η προηγούμενη κυβέρνηση διαχειρίστηκε τελείως λάθος.
Για πολλούς παραμένει ασαφές το πώς επιτυγχάνει αυτό τον στόχο «κατακρεουργώντας» τον Ζελένσκι. Μια εκτίμηση που διατυπώνουν άτομα του κύκλου του στο CNN είναι πως ο πραγματικός στόχος είναι οι Ευρωπαίοι: Αν τρομάξουν, θα βάλουν το χέρι «πιο βαθιά» στην τσέπη.
Ο αναθεωρητισμός του Τραμπ θέτει τις βάσεις για μια γεωπολιτική στροφή που δεν έχει ξαναγίνει εδώ και δεκαετίες, σχολιάζει ο Peter Baker στους New York Times. Συκοφαντώντας τον Ζελένσκι και μεταθέτοντας την ευθύνη για τον πόλεμο στο Κίεβο, ο Tραμπ φαίνεται να θέτει τις βάσεις για την απόσυρση της υποστήριξης προς έναν σύμμαχο που δέχεται επίθεση.
Η λεκτική αντιπαράθεση μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι αυτή την εβδομάδα μαρτυρά πόσα έχουν αλλάξει μετά την ορκωμοσία του νέου προέδρου.
Ενώ αρκετοί Αμερικανοί πρόεδροι έχουν εκφραστεί δυσμενώς για ηγέτες τρίτων κρατών - που οι ΗΠΑ είχαν δηλώσει στο παρελθόν πρόθυμες να βοηθήσουν εν μέσω πολέμου - πάντα υποστήριζαν τον σκοπό του εκάστοτε συμμάχου τους.
Αυτή τη φορά υπάρχει εύλογη ανησυχία πως ο Ντόναλντ Τραμπ αδιαφορεί για το «δίκαιο» του Κιέβου, αφού δεν αναγνωρίζει καν την ύπαρξή του.
Την ώρα που πολλοί Αμερικανοί δικαιολογημένα ίσως απορρίπτουν την επένδυση περισσότερων χρημάτων σε έναν πόλεμο που «δεν τους αφορά», ο Τραμπ προχωράει ακόμη παραπέρα, αμφισβητώντας το κατά πόσον η Ουκρανία είναι πράγματι το ζημιωμένο μέρος.
