Ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει να μιλά για απόκτηση της Λωρίδας της Γάζας από τις ΗΠΑ, παρά τις αντιδράσεις που προκαλούν τα σχέδιά του. Το πλάνο του για την απομάκρυνση των περίπου 2 εκατ. Παλαιστινίων που ζουν εκεί θα αποτελεί αναμφισβήτητα σφοδρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου, λένε ειδικοί. Και όσο περισσότερες λεπτομέρειες λέει ο Αμερικανός πρόεδρος, τόσο πιο σαφής γίνεται η λίστα των πιθανών παραβιάσεων.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον βασιλιά Αμπντάλα της Ιορδανίας, την Τρίτη στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε ξανά για αυτό.
«Δεν θα χρειαστεί να αγοράσουμε της Γάζα, θα την έχουμε. Δεν υπάρχει τίποτα να αγοράσουμε. Δεν υπάρχει λόγος να την αγοράσουμε. Είναι μια διαλυμένη από τον πόλεμο περιοχή. Θα την πάρουμε, θα την κρατήσουμε, θα δημιουργηθούν πολλές θέσεις εργασίας για τους ανθρώπους της Μέσης Ανατολής. Μπορεί να είναι ένα διαμάντι. Θα υπάρξει μεγάλη οικονομική ανάπτυξη», είπε απαντώντας σε δημοσιογράφους.
{https://x.com/SkyNews/status/1889380371654930542}
Όταν κλήθηκε να απαντήσει πού θα ζήσουν οι εκτοπισμένοι Παλαιστίνιοι, δήλωσε: «Πιστεύω ότι θα έχουμε ένα κομμάτι γης στην Ιορδανία, στην Αίγυπτο, μπορεί να έχουμε κάπου αλλού. Αλλά όταν τελειώσουμε τις συζητήσεις μας, θα έχουμε ένα μέρος που θα ζουν ασφαλείς και ευτυχισμένοι».
Στη συνέχεια υποστήριξε ότι κανένας Παλαιστίνιος δεν θέλει να ζει στον θύλακα. «Δεν θέλουν να είναι στη Γάζα, αλλά δεν έχουν επιλογή και τους σκοτώνουν εκεί. Κανένα άλλο μέρος στον πλανήτη δεν είναι τόσο επικίνδυνο. Κανένας δεν θέλει να ζει εκεί, ζουν στην κόλαση. Είναι παγίδα θανάτου», δήλωσε. «Θα τους μετακινήσουμε σε ένα όμορφο μέρος, με καινούρια σπίτια, θα μπορούν να ζουν με ασφάλεια, θα έχουν γιατρούς», επέμεινε.
{https://x.com/SkyNews/status/1889376964479271393}
«Ο Τραμπ μετατρέπει διεθνή εγκλήματα σε πολιτικές προτάσεις»
Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο Fox News ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν θα επιτραπεί στους Παλαιστίνιους να επιστρέψουν στη Λωρίδα της Γάζας. Κάτι που από μόνο του αποτελεί παραβίαση μιας σημαντικής αρχής του διεθνούς δικαίου, αλλά συνιστά και στοιχείο άλλων διεθνών εγκλημάτων.
Οι διαρκείς δηλώσεις του υπονομεύουν τις προσπάθειες συνεργατών του να ανασκευάσουν την αρχική του τοποθέτηση, λέγοντας ότι αυτό που πρότεινε στην πραγματικότητα ήταν μια προσωρινή, εθελοντική, απομάκρυνση των κατοίκων της Γάζας. Ένα σενάριο που θα μπορούσε να υποστηριχθεί νομικά.
«Ο Τραμπ χαλαρά μετατρέπει μεγάλα διεθνή εγκλήματα σε πολιτικές προτάσεις», επισημαίνει η Τζανίνα Ντιλ, συνδιευθύντρια του Ινστιτούτου Ηθικής, Νόμου και Ένοπλων Συγκρούσεων του πανεπιστημίου της Οξφόρδης. «Απλά κανονικοποιεί την παραβίαση ή την πρόταση παραβίασης των απόλυτων θεμελιωδών αρχών του διεθνούς δικαίου», συμπληρώνει, μιλώντας στους New York Times.
Αναγκαστική απέλαση
Η αναγκαστική απέλαση ή μεταφορά άμαχου πληθυσμού αποτελεί παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, έγκλημα πολέμου και έγκλημα κατά της ανθρωπότητας.
Η απαγόρευση της αναγκαστικής απέλασης προβλέπεται από το δίκαιο του πολέμου, αλλά και από πολλές διατάξεις των Συμβάσεων της Γενεύης, ενώ το Δικαστήριο της Νυρεμβέργης την όρισε ως έγκλημα πολέμου.
Το Καταστατικό της Ρώμης, του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου ορίζει τη διά της βίας μεταφορά πληθυσμού τόσο ως έγκλημα πολέμου όσο και ως έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Κι αν ο εκτοπισμός βάζει στο στόχαστρο μια συγκεκριμένη ομάδα, με βάση την εθνική ή θρησκευτική ταυτότητά τους, αποτελεί διωγμό, ένα επιπλέον έγκλημα.
Το δικαίωμα της επιστροφής
Η δήλωσή του ότι οι Παλαιστίνιοι δεν θα μπορούν να επιστρέψουν στη Γάζα, ακυρώνει αυτό που θα μπορούσε να είναι η ισχυρότερη νομική υπεράσπιση του σχεδίου του: είναι νόμιμο με βάση το δίκαιο του πολέμου η προσωρινή απομάκρυνση αμάχων, για τη δική τους ασφάλεια, σημειώνουν οι New York Times.
Το «δικαίωμα επιστροφής»- η αρχή ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα να εισέλθουν στη χώρα τους- κατοχυρώνεται από πολλές συνθήκες. Ανάμεσά τους το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το οποίο οι ΗΠΑ έχουν υπογράψει και επικυρώσει.
Αυτή η αρχή έχει υπάρξει ένα από τα πιο επίμαχα ζητήματα στη σύγκρουση Ισραήλ- Παλαιστίνης. Το Ισραήλ έχει αρνηθεί να επιτρέψει την επιστροφή των περίπου 700.000 Παλαιστινίων που διέφυγαν ή αναγκάστηκαν να φύγουν κατά τη διάρκεια του πολέμου του 1948, ένας μαζικός εκτοπισμός που οι Παλαιστίνιοι αποκαλούν «νάκμπα». Το ερώτημα αν θα επιτραπεί σε αυτούς τους πρόσφυγες και τους απογόνους τους να επιστρέψουν υπήρξε ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα διαπραγμάτευσης επί δεκαετίες.
Κατάληψη εδαφών
Σύμφωνα με τα λεγόμενα του Τραμπ, η Λωρίδα της Γάζας θα ανήκει στις ΗΠΑ. Θα αποτελούσε σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου αν οι ΗΠΑ καταλάμβαναν μόνιμα τη Γάζα. Η απαγόρευση της διά της βίας προσάρτησης εδαφών είναι μία από τις πιο σημαντικές και θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου.
«Υπάρχει ένας σαφής κανόνας. Δεν μπορείς να κατακτήσεις το έδαφος άλλου», τονίζει ο Μάρκο Μιλάνοβιτς, καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ.
Είναι σπάνιο χώρες να παραβιάζουν αυτόν τον κανόνα. Και όταν τον κάνουν- όπως στην περίπτωση της Ρωσίας στην Ουκρανία- τείνουν να επιχειρούν να βρουν τουλάχιστον μία πρόφαση νομιμότητας. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν ισχυρίστηκε ότι η εισβολή ήταν απαραίτητη για να προστατευθεί ο ρωσόφωνος πληθυσμός της ανατολικής Ουκρανίας από τη γενοκτονία.
Στην περίπτωση της Γάζας, τα χαρακτηριστικά αυτής της παραβίασης θα εξαρτηθούν εν μέρει από το αν η Παλαιστίνη θεωρείται κράτος, σημειώνει ο Μιλάνοβιτς. Ακόμα κι αν η Γάζα δεν θεωρείται μέρος κράτους, η προσάρτηση μιας περιοχής από τις ΗΠΑ θα παραβιάσει το δικαίωμα των αμάχων στην αυτοδιάθεση. Το Διεθνές Δικαστήριο έχει αποφασίσει δύο φορές ότι οι Παλαιστίνιοι έχουν αυτό το δικαίωμα εντός της Γάζας.
«Αν πάρεις την περιοχή χωρίς τη συγκατάθεσή τους, περιορίζεις το δικαίωμά τους στην αυτοδιάθεση. Πραγματικά δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για αυτό», τονίζει ο Μιλάνοβιτς.
Ο ρόλος του διεθνούς δικαίου
Ο Τραμπ φαίνεται να μην ανησυχεί για το πώς οι θεσμοί που στηρίζουν το διεθνές νομικό σύστημα θα αντιμετωπίσουν την πρότασή του. Εξάλλου, έχει επιδείξει περιφρόνηση για αυτούς τους θεσμούς. Την περασμένη εβδομάδα ανακοίνωσε κυρώσεις σε βάρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και την Τρίτη υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για τη γενική αναθεώρηση της χρηματοδότης και της εμπλοκής των ΗΠΑ στον ΟΗΕ. Επίσης, έχει αποσύρει τις ΗΠΑ από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών.
Ακόμα κι αν το σχέδιό του για τη Γάζα δεν προχωρήσει, η στάση του απέναντι στο διεθνές δίκαιο θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες για τα αμερικανικά συμφέροντα σε όλο τον κόσμο. Δείχνοντας ότι περιφρονεί την αξία αυτών των κανόνων, θα μπορούσε να στείλει το μήνυμα ότι δεν είναι δεσμευμένος στην υπεράσπισή τους σε άλλο πλαίσιο, όπως για παράδειγμα μια ενδεχόμενη εισβολή της Κίνας στην Ταϊβάν, σχολιάζει η καθηγήτρια Ντιλ.
«Αν ζούμε σε έναν κόσμο όπου κανονικοποιείται η κατάκτηση και ο κανόνας δικαίου απλώς παραμερίζεται, τότε ζούμε σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο. Σε έναν κόσμο που είναι απίστευτα επικίνδυνος και για τους Αμερικανούς», καταλήγει η ίδια.
