Η πολιτική κρίση που ξέσπασε στη Γεωργία - μπροστά στο δίλημμα αν η χώρα πρέπει να δημιουργήσει στενότερους δεσμούς με τη Ρωσία ή την Ευρώπη - ξυπνούν μνήμες από την ουκρανική Πορτοκαλί Επανάσταση.
Από τα τέλη Οκτωβρίου, οπότε το Γεωργιανό Όνειρο διεκδίκησε τη νίκη σε αμφισβητούμενες εκλογές που θεωρήθηκαν ευρέως ως δημοψήφισμα για την ένταξη στην ΕΕ, η αντιπολίτευση καταγγέλλει εκφοβισμό ψηφοφόρων και απάτη.
Κατηγορεί άλλωστε το κυβερνών κόμμα ότι ακολουθεί όλο και πιο αυταρχικές, φιλορωσικές πολιτικές - και αυτό ενώ η πλειοψηφία των Γεωργιανών εξακολουθεί να υποστηρίζει την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας.
Η Γεωργία - η οποία αποσχίστηκε από την ΕΣΣΔ το 1991 - επιδιώκει εδώ και χρόνια την ένταξη στην ΕΕ, με τον στόχο της ένταξης στο μπλοκ να είναι σαφώς διατυπωμένος στο σύνταγμά της. Η χώρα απέκτησε το καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας στην ΕΕ, ενώ σύσσωμη η αντιπολίτευση παραμένει πιστή στην φιλοευρωπαϊκή αντζέντα.
Το καλοκαιρί, ωστόσο, οι Βρυξέλλες ανακοίνωσαν πως «παγώνουν» την αίτηση ένταξης της Γεωργίας, αφού το κυβερνών κόμμα εισήγαγε μια σειρά από νομοθετικές ρυθμίσεις «ρωσικού τύπου», χαρακτηρίζοντας τις ΜΚΟ που υποστηρίζονται από τη Δύση ως «ξένους πράκτορες» και καταστρατηγώντας τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+. Το νομοσχέδιο έβγαλε και τότε χιλιάδες Γεωργιανούς στους δρόμους, όπου αντιμετώπισαν την καταστολή της αστυνομίας.
Στις 28 Νοεμβρίου το κυβερνητικό μπλοκ του Γεωργιανού Ονείρου κατηγόρησε την ΕΕ ότι χρησιμοποιεί την προοπτική των ενταξιακών συνομιλιών για να «εκβιάσει» τη Γεωργία και να «οργανώσει μια επανάσταση στη χώρα».
«Αποφασίσαμε να μην θέσουμε το θέμα της έναρξης διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση στην ημερήσια διάταξη μέχρι το τέλος του 2028», ανέφερε ο πρωθυπουργός Ιρακλί Κομπαχίτζε. «Επίσης, αρνούμαστε οποιαδήποτε δημοσιονομική επιχορήγηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι το τέλος του 2028».
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν την έντονη αντίδραση της γεωργιανής αντιπολίτευσης, της προέδρου της χώρας Σαλόμε Ζουραμπισβίλι, των Βρυξελλών και της Ουάσινγκτον.
Χιλιάδες φιλοευρωπαίοι Γεωργιανοί βρίσκονται έκτοτε καθημερινά στους δρόμους της πρωτεύουσας Τιφλίδας, όπου διαδηλώνουν μαζικά παρά την άγρια καταστολή.
Βίντεο διεθνών ΜΜΕ δείχνουν διαδηλωτές να ανεμίζουν σημαίες της Γεωργίας και της ΕΕ και να φωνάζουν «Ρώσοι σκλάβοι» σε αστυνομικούς που φρουρούν το κτίριο του κοινοβουλίου. Η αστυνομία απαντά με ρίψεις νερού και δακρυγόνα, ξύλο και συλλήψεις.
{https://www.youtube.com/watch?v=8-jWUOOPkSU&ab_channel=BBCNews}
{https://www.youtube.com/watch?v=oJpVdJ3qGwA&ab_channel=AssociatedPress}
{https://www.youtube.com/watch?v=qFfTyhDgo_E&ab_channel=CNN}
Την ίδια ώρα οι διαδηλώσεις εξαπλώνονται πέρα από την πρωτεύουσα, με τα γεωργιανά μέσα ενημέρωσης να αναφέρουν διαδηλώσεις σε τουλάχιστον οκτώ πόλεις. Περισσότεροι από 100 άνθρωποι έχουν συλληφθεί, σύμφωνα με Γεωργιανούς αξιωματούχους, οι οποίοι υποστήριξαν ότι οι διαδηλωτές πέταξαν πέτρες και γυάλινα μπουκάλια εναντίον των δυνάμεων επιβολής του νόμου. Δεκάδες άνθρωποι έχουν επίσης μεταφερθεί στο νοσοκομείο.
Μεταξύ των συλληφθέντων είναι και ο Ζουράμπ Τζαπαρίτζε, ένας από τους ηγέτες του «Συνασπισμού για την Αλλαγή», του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης της χώρας.
Πόλωση και διχασμός
Ο πρωθυπουργός της Γεωργίας Ιρακλί Κομπαχίτζε δήλωσε την Δευτέρα ότι οι φιλοευρωπαϊκές διαδηλώσεις που συγκλονίζουν εδώ και μέρες τη χώρα χρηματοδοτούνται «από το εξωτερικό» και τόνισε πως δεν θα υπάρξει «επανάσταση» στη χώρα του.
«Οι προσπάθειες αυτές χρηματοδοτούνται από το εξωτερικό και η χρηματοδότηση δεν είναι διαφανής. Υπενθυμίζω σε όλους ότι δεν θα υπάρξει επανάσταση στη Γεωργία, είτε είναι διαφανής είτε όχι»,
Διαμήνυσε παράλληλα πως η κυβέρνησή του θα καταβάλλει το «μέγιστον των προσπαθειών» για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά δεν θα κάνει «διαπραγματεύσεις» με την αντιπολίτευση.
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Γεωργίας απηύθυνε χθες έκκληση στις ευρωπαϊκές χώρες προκειμένου «να αντιμετωπιστεί η ρωσική απόπειρα για έλεγχο της χώρας».
Η Σαλόμε Ζουραμπισβίλι - της οποίας οι εξουσίες είναι κατά κύριο λόγο τυπικές - ανέφερε ότι η Ρωσία εφαρμόζει μια «υβριδική στρατηγική» εναντίον της Γεωργίας και άλλων χωρών στις οποίες παλαιότερα ασκούσε ισχυρή επιρροή, όπως είναι η Μολδαβία και η Ρουμανία.
«Υπάρχει πολύ έντονη ανάγκη για ξεκάθαρη ηθική και πολιτική υποστήριξη» από την Ευρώπη, πρόσθεσε, τονίζοντας πως οι αναταραχές δεν είναι «επανάσταση», αλλά «ένδειξη σταθερότητας».
Η Ρωσία βλέπει «Μαϊντάν»
Η Ρωσία και η Γεωργία έχουν μια μακρά ιστορία, που εξηγεί εν πολλοίς το μίσος πολλών Γεωργιανών για το Κρεμλίνο.
Οι δύο χώρες δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις από το 2008 και τον πόλεμων των πέντε ημερών, που έληξε με την «ανεξαρτητοποίση» της Νότιας Οσετίας και της Αμπχαζίας
Ωστόσο μια κάποια αναθέρμανση των σχέσεων Τιφλίδας - Μόσχας έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας κυρίως της αποστροφής του Γεωργιανού ονείρου για την Ευρώπη.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου δήλωσε τη Δευτέρα ότι η Ρωσία «δεν παρεμβαίνει» στις πολιτικές διεργασίες της Γεωργίας και επέκρινε τις προσπάθειες άλλων να «αποσταθεροποιήσουν» τη χώρα.
«Έχουμε δει παρόμοια γεγονότα σε πολλές χώρες. Πιθανώς ο πιο άμεσος παραλληλισμός είναι τα γεγονότα του Μαϊντάν στην Ουκρανία. Όλα τα σημάδια (δείχνουν) απόπειρα πραγματοποίησης μιας πορτοκαλί επανάστασης», επισήμανε χθες στους δημοσιογράφους.
Ο Πεσκόφ θύμισε την εξέγερση του Μαϊντάν το 2014, η οποία ξεκίνησε αφού ο τότε πρόεδρος Βίκτορ Γιανουκόβιτς ανέστειλε τις προετοιμασίες της Ουκρανίας για υπογραφή συμφωνίας σύνδεσης με την ΕΕ. Τα όσα ακολούθησαν θεωρούνται πρακτικά το προεόρτια της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
Αντίποινα από ΕΕ και ΗΠΑ
Ηνωμένες Πολιτείες και ΕΕ έχουν καταγγείλει από την πρώτη στιγμή τον αυταρχισμό της κυβέρνησης της Γεωργίας και τις «παρατυπίες» στην εκλογική αναμέτρηση του Οκτωβρίου.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ καταδίκασε το Σάββατο «την υπερβολική χρήση βίας από την αστυνομία» και δήλωσε ότι αναστέλλει τη στρατηγική εταιρική σχέση ΗΠΑ-Γεωργίας λόγω των «αντιδημοκρατικών ενεργειών» του κυβερνώντος κόμματος.
«Επαναλαμβάνουμε την έκκλησή μας προς τη γεωργιανή κυβέρνηση να επιστρέψει στην ευρωατλαντική της πορεία, να διερευνήσει με διαφάνεια όλες τις παρατυπίες των βουλευτικών εκλογών και να καταργήσει τους αντιδημοκρατικούς νόμους που περιορίζουν τις ελευθερίες του συνέρχεσθαι και της έκφρασης», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο εκπρόσωπος Μάθιου Μίλερ.
Από την πλευρά της, η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλλας δήλωσε ότι το μπλοκ στέκεται «στο πλευρό του γεωργιανού λαού και της επιλογής του για ένα ευρωπαϊκό μέλλον», σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Καταδικάζουμε τη βία κατά των διαδηλωτών και λυπούμαστε για τα μηνύματα του κυβερνώντος κόμματος να μην ακολουθήσει την πορεία της Γεωργίας προς την ΕΕ και τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση της χώρας», ανέφερε. «Αυτό θα έχει άμεσες συνέπειες από την πλευρά της ΕΕ».
