Οι σημερινές εκλογές στις ΗΠΑ είναι η πιο αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση των τελευταίων πολλών ετών, με τους Καμάλα Χάρις και Ντόναλντ Τραμπ να δίνουν δημοσκοπικά μια μάχη στήθος με στήθος τις τελευταίες εβδομάδες.
Οι ψηφοφόροι επιλέγουν επίσης σήμερα Τρίτη τα μέλη του Κογκρέσου, πολιτικούς που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ψήφιση των νόμων που πρόκειται να επηρεάσουν βαθιά τη ζωή στις ΗΠΑ - και όχι μόνο.
Πότε διεξάγονται οι προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ;
Οι εκλογές του 2024 διεξάγονται την Τρίτη 5 Νοεμβρίου, αν και δεκάδες εκατομμύρια πολίτες έχουν ήδη συμμετάσχει στην πρόωρη ψηφοφορία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο νικητής θα υπηρετήσει μια τετραετή θητεία στον Λευκό Οίκο, η οποία θα ξεκινήσει τον Ιανουάριο του 2025.
Στην παγκόσμια σκηνή, ο ηγέτης των ΗΠΑ έχει μεγάλη ελευθερία να εκπροσωπεί τη χώρα, ενώ στο εσωτερικό αποφασίζει μόνος του ορισμένους νόμους, αν και ως επί το πλείστον πρέπει να συνεργάζεται με το Κογκρέσο για την έγκριση της νομοθεσίας.
- Διαβάστε γιατί οι εκλογές στις ΗΠΑ γίνονται πάντα μια Τρίτη του Νοέμβρη εδώ.
Ποιοι είναι οι υποψήφιοι πρόεδροι;
Ο πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εκπροσωπεί τους Ρεπουμπλικανούς, αφού κέρδισε την υποστήριξη του κόμματος με τεράστιο προβάδισμα έναντι των αντιπάλων του.
Ο Τραμπ επέλεξε τον γερουσιαστή του Οχάιο Τζέι Ντι Βανς ως υποψήφιο αντιπρόεδρο.
Η Καμάλα Χάρις, η νυν αντιπρόεδρος, είναι η υποψήφια του Δημοκρατικού Κόμματος. Ανέλαβε την κούρσα μετά την αποχώρηση του προέδρου Τζο Μπάιντεν χωρίς να χρειαστεί να αντιμετωπίσει κάποιον άλλο διεκδικητή.
Για υποψήφιο αντιπρόεδρο επέλεξε τον κυβερνήτης της Μινεσότα Τιμ Γουόλς.
Σημειώνεται πως υπήρξαν επίσης και κάποιοι ανεξάρτητοι υποψήφιοι που έθεσεαν υποψηφιότητα για την προεδρία. Ένας από τους πιο γνωστούς ήταν ο Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, ο οποίος εντέλει ανέστειλε την εκστρατεία του τον Αύγουστο και υποστήριξε τον Τραμπ.
Τι πρεσβεύουν Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι;
Οι Δημοκρατικοί είναι το φιλελεύθερο πολιτικό κόμμα των ΗΠΑ - γνωστό για την υποστήριξη των πολιτικών δικαιωμάτων, ενός δικτύου κοινωνικής ασφάλειας και μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Στις εκλογές του 2024, τα θέματα που ανέδειξε η Χάρις περιλαμβάνουν την αντιμετώπιση της κρίσης του κόστους ζωής και την υποστήριξη των δικαιωμάτων στην άμβλωση.
Οι Ρεπουμπλικάνοι είναι το συντηρητικό πολιτικό κόμμα της Αμερικής. Έχει ταχθεί υπέρ της μείωσης των φόρων, της συρρίκνωσης του μεγέθους της κυβέρνησης και της ενίσχυσης των δικαιωμάτων στην οπλοκατοχή.
Τα θέματα για τα οποία έχει κάνει προεκλογική εκστρατεία ο Τραμπ περιλαμβάνουν την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης και τη μείωση του πληθωρισμού.
Πώς λειτουργούν οι προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ;
Ο νικητής στις αμερικανικές εκλογές δεν είναι αυτός που λαμβάνει συνολικά τις περισσότερες ψήφους.
Αντιθέτως και οι δύο υποψήφιοι αγωνίζονται για να κερδίσουν τη μάχη που διεξάγεται σε καθεμία από τις 50 πολιτείες.
Κάθε πολιτεία έχει έναν ορισμένο αριθμό ψήφων του εκλεκτορικού σώματος, εν μέρει με βάση τον πληθυσμό της. Υπάρχουν συνολικά 538 εκλέκτορες προς διεκδίκηση και νικητής είναι ο υποψήφιος που θα συγκεντρώσει 270 ή περισσότερες από αυτούς.
Σε όλες τις πολιτείες - εκτός από δύο - ισχύει ο κανόνας «ο νικητής τα παίρνει όλα», οπότε όποιος υποψήφιος έχει τον μεγαλύτερο αριθμό ψήφων λαμβάνει όλες τις ψήφους του εκλεκτορικού σώματος.
Οι περισσότερες πολιτείες τείνουν σε μεγάλο βαθμό προς το ένα ή το άλλο κόμμα, οπότε το ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε περίπου επτά πολιτείες όπου το αποτέλεσμα είναι αμφίρροπο. Αυτές είναι γνωστές ως οι πολιτείες της μάχης ή swing states.
Είναι δυνατόν ένας υποψήφιος να κερδίσει τις περισσότερες ψήφους σε εθνικό επίπεδο αλλά να χάσει - όπως έκανε η Χίλαρι Κλίντον το 2016.
Ποιοι μπορούν να ψηφίσουν στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ;
Οι περισσότεροι πολίτες των ΗΠΑ ηλικίας 18 ετών και άνω έχουν δικαίωμα ψήφου.
Κάθε πολιτεία έχει τη δική της διαδικασία εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους και τη δική της προθεσμία.
Ποιος άλλος εκλέγεται τον Νοέμβριο;
Μπορεί όλη η προσοχή να είναι επικεντρωμένη στο ποιος θα κερδίσει την προεδρία, αλλά οι ψηφοφόροι θα επιλέξουν επίσης νέα μέλη του Κογκρέσου.
Το Κογκρέσο αποτελείται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου και οι 435 έδρες είναι προς εκλογή, και τη Γερουσία, όπου διεκδικούνται 34 έδρες.
Οι Ρεπουμπλικάνοι ελέγχουν επί του παρόντος τη Βουλή των Αντιπροσώπων, η οποία δρομολογεί τα σχέδια δαπανών. Οι Δημοκρατικοί είναι επικεφαλής της Γερουσίας, η οποία ψηφίζει για τους βασικούς διορισμούς στην κυβέρνηση.
Αυτά τα δύο σώματα ψηφίζουν νόμους και μπορούν να λειτουργούν ελεγκτικά στα σχέδια του Λευκού Οίκου - εφόσον βέβαια το κόμμα που ελέγχει ένα από τα δύο σώματα βρίσκεται σε διαφορετικό στρατόπεδο από τον πρόεδρο.
Πότε θα μάθουμε ποιος κέρδισε τις εκλογές;
Συνήθως ο νικητής ανακηρύσσεται τη νύχτα των εκλογών,ωστόσο το 2020 χρειάστηκαν μερικές ημέρες για να καταμετρηθούν όλες οι ψήφοι.
Η περίοδος μετά τις εκλογές είναι γνωστή ως μεταβατική περίοδος, εάν υπάρξει αλλαγή προέδρου. Αυτό δίνει χρόνο στη νέα κυβέρνηση να διορίσει υπουργούς και να κάνει τα σχέδιά της για τη νέα θητεία.
Ο πρόεδρος ορκίζεται επισήμως τον Ιανουάριο σε μια τελετή γνωστή ως ορκωμοσία, η οποία πραγματοποιείται στα σκαλιά του Καπιτωλίου στην Ουάσινγκτον.
- Διαβάστε περισσότερα για το πώς θα κυλήσει η εκλογική βραδιά εδώ.
