Το παζάρι για το μοίρασμα των χαρτοφυλακίων στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλά κρατεί, με τις Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Κάγια Κάλλας να είναι για την ώρα οι μόνες σίγουρες - η πρώτη έχοντας κλειδώσει για ακόμη μία θητεία την προεδρία της Κομισιόν και η δεύτερη τη θέση της επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής.
Υπενθυμίζεται πως κάθε κράτος-μέλος της ΕΕ αποκτά έναν Επίτροπο: H φον ντερ Λάιεν αποτελεί επιλογή της Γερμανίας, ενώ η Κάγια Κάλλας της Εσθονίας. Όλες οι υπόλοιπες κυβερνήσεις κάλουνται τώρα να προτείνουν έναν άνδρα και μια γυναίκα, εκτός κι εάν ο εν ενεργεία επίτροπος τους παραμείνει στη θέση του.
Όπως διαβάζουμε στο Politico, δεν είναι λίγα τα κράτη που θα αποφύγουν τις εσωτερικές διαμάχες στέλνοντας πίσω τον απερχόμενο Επίτροπό τους. Εξάλλου η εμπειρία και η προσωπική τους σχέση με τη φον ντερ Λάιεν θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην εξασφάλιση ενός καλύτερου χαρτοφυλακίου.
Ο Μάρος Σέφκοβιτς (Σλοβακία) και ο Βάλντις Ντομπρόβσκις (Λετονία), για παράδειγμα, είναι σχεδόν βέβαιο πως θα προσθέσουν ακόμη μία θητεία στο βιογραφικό τους.
Το ίδιο θα ισχύσει πιθανότατα και για την Ντουμπράβκα Σουίτσα (Κροατία), αν και δεν έχει ακόμη επιλεγεί επίσημα από την κυβέρνησή της.
Για ακόμη μια θητεία επιστρέφει κι ο Ολλανδός επίτροπος, Wopke Hoekstra, που μπήκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Οκτώβριο ως αντικαταστάτης του τσάρου του κλίματος Φρανς Τίμερμανς - κι αυτό παρότι που το κόμμα του δεν συμμετέχει στην ολλανδική κυβέρνηση.
Ασαφές παραμένει, σύμφωνα με το Politico, το αν το Παρίσι και η Αθήνα θα στείλουν πίσω τους σημερινούς επιτρόπους τους, δηλαδή τον Τιερί Μπρετόν και τον Μαργαρίτη Σχοινά.
Όλο και περισσότερα κράτη προτείνουν πλέον ονόματα στοχεύοντας σε συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια: Ενδεικτικά η Ισπανία ελπίζει να εξασφαλίσει το χαρτοφυλάκιο για την ενέργεια και το κλίμα για την υπουργό Οικολογικής Μετάβασης Τερέσα Ριμπέρα - η οποία ηγήθηκε πρόσφατα της διπλωματίας της ΕΕ στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP28) στο Ντουμπάι.
Η Σουηδία στέλνει την υπουργό της ΕΕ Jessika Roswall, η Φινλανδία την ευρωβουλευτή Henna Virkkunen, η Σλοβενία τον πρώην πρόεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου Tomaž Vesel, η Ιρλανδία τον υπουργό Οικονομικών Michael McGrath και η Τσεχική Δημοκρατία τον υπουργό Βιομηχανίας και Εμπορίου Jozef Síkela.
Ο πόλεμος για τα «δυνατά» χαρτοφυλάκια
Δεν είναι μυστικό πως η Γαλλία διεκδικεί το «υπερ-χαρτοφυλάκιο» της οικονομίας που θα της επέτρεπε να επηρεάσει τη βιομηχανική ατζέντα του μπλοκ απέναντι στον ανταγωνισμό των ΗΠΑ και της Κίνας - ενδεχομένως με την εποπτεία των τομέων στους οποίους οι Βρυξέλλες έχουν σκληρή ισχύ: το εμπόριο και τον ανταγωνισμό.
Το ίδιο χαρτοφυλάκιο όμως διεκδικεί και η Ιταλία. Ένα κρίσιμο ερώτημα είναι αν η φον ντερ Λάιεν θα αποφασίσει να κρατήσει ικανοποιημένη την ακροδεξιά Τζόρτζια Μελόνι ή θα της παραδώσει το νέο χαρτοφυλάκιο για τη Μεσόγειο, για το οποίο έχει εκφράσει ενδιαφέρον η Κύπρος.
Σημαντικό για την επόμενη πενταετία θα είναι και το χαρτοφυλάκιο της διεύρυνσης, καθώς αναμένονται διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Ουκρανίας - ένα ζήτημα εξαιρετικά ευαίσθητο για την ευρωπαϊκή διπλωματία.
Τέλος αυξημένο είναι και το ενδιαφέρον για το χαρτοφυλάκιο της γεωργίας, δεδομένου ότι η ΕΕ διαδραματίζει τεράστιο ρόλο στον τομέα της γεωργίας και των τροφίμων, ενώ η επιλογή θα κρίνει και το πόσο πολιτικά ισορροπημένη θα είναι η Επιτροπή. Είναι χαρακτηριστικό πως πλέον φαβόρι για τη θέση εμφανίζεται ο κεντροδεξιός Christophe Hansen του Λουξεμβούργου κι αυτό αφού το στρατόπεδο των Σοσιαλιστών φαίνεται να έχει χάσει κάθε ελπίδα να διατηρήσει τον σημερινό Επίτροπο του Λουξεμβούργου Νικόλα Σμιτ.
Αξίζει να σημειωθεί και η προοπτική ενός επιτρόπου άμυνας, η οποία προκάλεσε κάποιο πρώιμο ενθουσιασμό πριν οι υποψήφιοι συνειδητοποίησαν πόσο λίγη δύναμη έχει στην πράξη η ΕΕ σε αυτόν τον τομέα.
Στο τραπέζι φαίνεται πως έπεσε το όνομα του Πολωνού ΥΠΕΞ Ράντοσλαβ Σικόρσκι - σενάριο ωστόσο που ο ίδιος φρόντισε να διαψεύσει - ενώ η Πολωνία αναφέρεται συχνά ως πιθανή υποψήφια και για τη θέση του επιτρόπου διεύρυνσης, δεδομένης της υποστήριξης της Βαρσοβίας προς το Κίεβο.
Πότε θα έχουμε τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Σημειώνεται πως οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες καλούνται να στείλουν τους υποψηφίους τους μέχρι το τέλος Αυγούστου, ενώ η φον ντερ Λάιεν θα αρχίσει να παίρνει συνεντεύξεις από τους (νέους) υποψηφίους από τα μέσα του ίδιου μήνα προκειμένου ν αρχίσει να συνθέτει τα κομμάτια του παζλ.
Η πρόεδρος της Κομισιόν θα κληθεί να λάβει υπόψη της την ισορροπία μεταξύ των φύλων, των πολιτικών κομμάτων και των διαφόρων κρατών.
Βάση για την αποστολή των νέων Επιτρόπων θα είναι οι πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές που παρουσίασε η φον ντερ Λάειεν πριν από την ψηφοφορία για την επικύρωσή της στο Κοινοβούλιο, ενώ μόλις ολοκληρωθεί η επιλογή των προσώπων, εναπόκειται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να εξετάσει τους νέους επιτρόπους σε ακροάσεις που θα πραγματοποιηθούν στα τέλη Σεπτεμβρίου και τον Οκτώβριο.
Το Κοινοβούλιο μπορεί να απορρίψει τους υποψηφίους, ενώ εάν συμβεί αυτό, η εν λόγω χώρα θα πρέπει να ορίσει νέο υποψήφιο.
Η ελπίδα των αξιωματούχων της ΕΕ είναι να έχει συγκροτηθεί η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως την 1η Νοεμβρίου.
Τι ζητά ο Κυριακός Μητσοτάκης
Yπενθυμίζεται πως σε χθεσινές δηλώσεις του στο Politico, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε υπογραμμίσει πως θα ήθελε «ένα χαρτοφυλάκιο που να αναδεικνύει αφενός την πρόοδο που έχει σημειώσει η Ελλάδα σε οικονομικό επίπεδο και αφετέρου την στρατηγική της θέση στη νοτιοανατολική πτέρυγα της Ευρώπης και του ΝΑΤΟ».
Ερωτηθείς εάν η Ελλάδα πρόκειται να διεκδικήσει τη θέση του Επιτρόπου για τη Μεσόγειο, ο Έλληνας πρωθυπουργός ξεκαθάρισε πως «δεν σηκώνει το χέρι του» γιατί υπάρχουν άλλα χαρτοφυλάκια «που θα μπορούσαν να μας ενδιαφέρουν ακόμη περισσότερο, ενώ στο τέλος της ημέρας είναι μια απόφαση που λαμβάνει η πρόεδρος».
Ο Έλληνας πρωθυπουργός δεν έχει ακόμη ανακοινώσει την επιλογή της χώρας για την επόμενη Κομισιόν, αν και ο σημερινός επίτροπος Μαργαρίτας Σχοινάς έχει δηλώσει στο Brussels Playbook ότι θα ήθελε να παραμείνει και ότι κάτι τέτοιο θα αποτελούσε «μεγάλη τιμή».
Παρόλα αυτά, υπάρχουν και άλλα ονόματα στο παιχνίδι, όπως ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Απόστολος Τζιτζικώστας και η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως.
Το αίτημα Μητσοτάκη για ένα δυνατό χαρτοφυλάκιο έρχεται λίγες ημέρες αφότου η φον ντερ Λάιεν εξασφάλισε μια δεύτερη θητεία παίρνοντας το «πράσινο φως» από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Πριν από αυτό, είχε «κλειδώσει» την υποστήριξη της πλειοψηφίας των ηγετών της ΕΕ, ενώ για να περάσει η συμφωνία για τις κορυφαίες θέσεις εργασίας είχαν οριστεί έξι διαπραγματευτές μεταξύ των οποίων και ο Έλληνας πρωθυπουργός.
