Δισεκατομμύρια δολάρια εισέπραξαν σε μερίσματα οι Ρώσοι μεγιστάνες, καθώς οι εταιρείες τους είτε διατήρησαν είτε αύξησαν τα ποσά που διένειμαν, εν μέσω χαλάρωσης της οικονομικής αβεβαιότητας σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Τουλάχιστον 12 επιχειρηματίες κέρδισαν περισσότερα από 1 τρισεκατομμύριο ρούβλια (11,3 δισεκατομμύρια δολάρια) για το 2023 και το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους, σύμφωνα με τα στοιχεία για τα μερίσματα που συγκέντρωσε το Bloomberg από δημοσιευμένες πληροφορίες. Πολλοί από αυτούς έχουν στενούς δεσμούς με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ σε ορισμένους έχουν επιβληθεί κυρώσεις από τη Δύση.
Ο Vagit Alekperov, βασικός μέτοχος και πρώην πρόεδρος του πετρελαϊκού γίγαντα Lukoil PJSC, βρέθηκε στην κορυφή της λίστας με περίπου 186 δισεκατομμύρια ρούβλια σε μερίσματα. Του έχουν επιβληθεί κυρώσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Αυστραλία, αλλά μέχρι στιγμής έχει αποφύγει τις κυρώσεις των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ακολουθούν οι δισεκατομμυριούχοι Alexey Mordashov, της Severstal PJSC, και Vladimir Lisin, της Novolipetsk Steel PJSC, με μερίσματα 148 δισεκατομμύρια και 121 δισεκατομμύρια ρούβλια αντίστοιχα. Ο πρώτος υπόκειται σε κυρώσεις των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ, ενώ δεν υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί για τον δεύτερο.
Ο κατάλογος περιλαμβάνει και τον δισεκατομμυριούχο σύμμαχο του Ρώσου προέδρου Gennady Timchenko και την Tatyana Litvinenko, η οποία έλαβε μερίδιο στην PhosAgro PJSC πριν επιβληθούν από τις ΗΠΑ κυρώσεις στον σύζυγό της Vladimir το 2023.
Ο Vladimir Litvinenko είναι πρύτανης σε πανεπιστήμιο της Πετρούπολης, απ' όπου είχε λάβει το διδακτορικό του ο Πούτιν το 1997, και ήταν υπεύθυνος της προεκλογικής εκστρατείας του Ρώσου προέδρου κατά τη διάρκεια τριών εκλογικών αναμετρήσεων.
Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους επέβαλαν κυρώσεις στη Ρωσία ως απάντηση στην εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, ωθώντας πολλές εταιρείες να διακόψουν τις διανομές μερισμάτων λόγω ανησυχίας για μια πιθανή οικονομική κατάρρευση. Οι φόβοι αυτοί δεν επιβεβαιώθηκαν, καθώς η ρωσική οικονομία σταδιακά προσαρμόστηκε στις νέες συνθήκες και οι εξαγωγείς βρήκαν εναλλακτικές αγορές.
Η συνταγή της ανάκαμψης της ρωσικής οικονομίας
Η ρωσική οικονομία συρρικνώθηκε τον πρώτο χρόνο μετά την έναρξη του πολέμου, ωστόσο ανέκαμψε απότομα, καθώς η κυβέρνηση επένδυσε πολλά για: την αμυντική βιομηχανία, τη θωράκιση των εγχώριων επιχειρήσεων από τις επιπτώσεις των κυρώσεων και τη στήριξη των οικογενειών.
Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν αυξήθηκε κατά 5,4% το πρώτο τρίμηνο σε σύγκριση με την ίδια περίοδο πέρυσι. Πολλοί εξαγωγείς εμπορευμάτων έχουν ξεκινήσει την καταβολή μερισμάτων μετά την αναδιάρθρωση των επιχειρήσεών τους και το άνοιγμα στις αγορές της Κίνας, της Ινδίας και άλλων χωρών του Παγκόσμιου Νότου που δεν έχουν εφαρμόσει κυρώσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Πολλές εταιρείες που ελέγχονται από το κράτος, όπως η Gazprom Neft PJSC και η μεγαλύτερη τράπεζα της Ρωσίας Sberbank PJSC, δεν σταμάτησαν ποτέ να καταβάλλουν μερίσματα, καθώς κατά τη διάρκεια του πολέμου σημείωσαν κέρδη ρεκόρ. Οι μέτοχοι της Sberbank ενέκριναν τον περασμένο μήνα μερίσματα-ρεκόρ 752 δισεκατομμυρίων ρουβλίων για το 2023.
Ωστόσο, η οικονομία της Ρωσίας μπορεί να αντιμετωπίσει σημαντικά προβλήματα το δεύτερο εξάμηνο του έτους και το 2025, που ίσως αναγκάσουν την κυβέρνηση να αυξήσει τους φόρους, σύμφωνα με τον Chris Weafer, διευθύνοντα σύμβουλο της Macro-Advisory Ltd. Για πολλούς ιδιοκτήτες επιχειρήσεων, «είναι καλύτερα να βγάλουν τα χρήματα τώρα για να μην κινδυνεύσουν να τα χάσουν από τους φόρους του επόμενου έτους», είπε.
Οι εταιρείες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες δυσκολίες σχετικά με τις πληρωμές που μπορεί να οδηγήσουν σε ελλείψεις βιομηχανικών εξαρτημάτων και καταναλωτικών αγαθών, πρόσθεσε.
Το... πρόβλημα των μεγιστάνων
Η ανησυχία ενισχύεται από τις απειλές των ΗΠΑ για επιβολή δευτερογενών κυρώσεων σε τράπεζες χωρών που η Ρωσία θεωρεί «φιλικές». Οι αμερικανικές κυρώσεις τον περασμένο μήνα οδήγησαν το Χρηματιστήριο της Μόσχας στην απόφαση να σταματήσει τις συναλλαγές σε δολάρια και ευρώ.
Τον Ιούνιο, το υπουργείο Οικονομικών αύξησε τις προβλέψεις του για το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2024 σε 2,12 τρισεκατομμύρια ρούβλια, ή 1,1% του ΑΕΠ, από 1,595 τρισεκατομμύρια ρούβλια προηγουμένως. Με τον πληθωρισμό να τρέχει με υπερδιπλάσιο ρυθμό από τον στόχο του 4%, η Τράπεζα της Ρωσίας ενδέχεται να αυξήσει το βασικό επιτόκιο έως και 200 μονάδες βάσης αργότερα αυτόν τον μήνα, από 16% που είναι τώρα.
Ένα ακόμη πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι Ρώσοι μεγιστάνες είναι το πού να επενδύσουν τα μερίσματά τους, αφού οι κυρώσεις ανάγκασαν πολλούς να στραφούν προς την εγχώρια αγορά.
Τον Μάιο, οι ιδιώτες επενδυτές επένδυσαν 116,3 δισεκατομμύρια ρούβλια στο Χρηματιστήριο της Μόσχας, μηνιαίο ρεκόρ για το 2024.
Οι επενδύσεις στις ρωσικές βιομηχανίες αυξήθηκαν κατά 14,5% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο, σημειώνοντας ρεκόρ 6 τρισεκατομμυρίων ρουβλίων, σύμφωνα με τα στοιχεία της κεντρικής τράπεζας. Ωστόσο, οι εγχώριες ευκαιρίες είναι περιορισμένες.
«Υπάρχει υπερβολικά μεγάλη αβεβαιότητα για τους μεγιστάνες ώστε να κάνουν μεγάλες επενδύσεις αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο Weafer. «Οι περισσότεροι επιλέγουν να περιμένουν...».
Με πληροφορίες από Bloomberg
