Ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις μιας στάσης πληρωμών των ΗΠΑ, της μεγαλύτερης οικονομίας του πλανήτη, αν Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί δεν συμφωνήσουν στην αύξηση του ορίου δανεισμού; Δημόσιοι υπάλληλοι χωρίς μισθό, κατακόρυφη πτώση του χρηματιστηρίου, μεγάλες αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία, είναι κάποιες από τις τεράστιες συνέπειες που θα επιφέρει.
Για τους Αμερικανούς
«Όλοι οι Αμερικάνοι που λαμβάνουν άμεσα ή έμμεσα χρήματα από το κράτος, θα πάψουν να πληρώνονται», εξηγεί ο Γκρέγκορι Ντάκο, επικεφαλής οικονομολόγος του EY Parthenon. Αυτό αφορά τους μισθούς και τις συντάξεις των ομοσπονδιακών υπαλλήλων και των στρατιωτικών, όπως και τα επιδόματα τέκνων, τα επιδόματα υγείας, αλλά και αυτά που λαμβάνουν ηλικιωμένοι και πολίτες με χαμηλό εισόδημα.
Το υπουργείο Οικονομικών κινδυνεύει «να μην έχει ρευστότητα για να πληρώσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια», υπογραμμίζει η Νάνσι Βάντεν Χούτεν, οικονομολόγος του Oxford Economics. Και «οι επιχειρήσεις που έχουν υπογράψει συμβόλαια με την κυβέρνηση επίσης δεν θα πληρώνονται πια», προσθέτει ο Ντάκο. Εξάλλου «αν πέσουν τα χρηματιστήρια, (…) θα πληγούν οι αποταμιεύσεις των ανθρώπων και οι αποταμιεύσεις για τη συνταξιοδότηση», επισημαίνει ο Νέιθαν Σιτς, επικεφαλής οικονομολόγος στην τράπεζα Citigroup.
Για τις παγκόσμιες αγορές
«Από την άποψη των χρηματοπιστωτικών αγορών θα υπάρξει τεράστιο στρες», υπογραμμίζει ο Ντάκο. Το 2011 όταν οι ΗΠΑ γλίτωσαν παρά λίγο τη στάση πληρωμών, το χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης είχε καταρρεύσει, με τον δείκτη S&P 500 να σημειώνει πτώση «13 με 14%», υπενθυμίζει. Αυτό που θα προκαλέσει τη μεγαλύτερη αναστάτωση: το γεγονός ότι οι ΗΠΑ δεν θα είναι σε θέση να αποπληρώσουν τους κατόχους κρατικών ομολόγων. «Οι διεθνείς επενδυτές θα αποφασίσουν να υποχωρήσουν και να μην επενδύσουν πλέον;», αναρωτιέται ο Ντάκο.
Ήδη οι επενδυτές είναι πιο επιφυλακτικοί με τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα που ωριμάζουν τον Ιούνιο, είχε προειδοποιήσει πρόσφατα η Αμερικανίδα υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν. Αν οι τιμές των αμερικανικών ομολόγων καταρρεύσουν, «η κατάσταση θα είναι καταστροφική για όλους τους οργανισμούς που διακρατούν πολλά κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ, όπως οι τράπεζες, τα συνταξιοδοτικά ταμεία, οι ασφαλιστικές εταιρείες», επισημαίνει ο Έρικ Ντορ, διευθυντής Οικονομικών Ερευνών στο IESEG. Εξάλλου το δολάριο «θα υποτιμηθεί πάρα πολύ», προσθέτει.
Όμως το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα «εξαρτάται από τη σταθερότητα του δολαρίου», υπογράμμισε το Center for American Progress σε έκθεσή του με ημερομηνία 11 Μαΐου. Όπως το 2011, ο χρυσός ενδέχεται να είναι ο μεγάλος κερδισμένος, καθώς θα αποτελέσει καταφύγιο σε περίπτωση απειλής στάσης πληρωμών, εκτίμησε ο Τζακ Άμπλιν του Cresset Capital.
Για την αμερικανική οικονομία
«Οι οικονομικές επιπτώσεις οφείλονται απλώς στο γεγονός ότι η κυβέρνηση σταματά να ξοδεύει», υπογραμμίζει ο Ντάκο. Η κατανάλωση των νοικοκυριών αποτελεί την κινητήριο δύναμη της αμερικανικής οικονομίας. Όμως, όπως σημειώνει ο Ντάκο, αν μειωθούν οι δαπάνες της κυβέρνησης, αυτό σημαίνει ότι «η οικογένεια που δεν θα λάβει την επιταγή με τον μισθό (…) δεν θα μπορεί να καταναλώσει κάνοντας ψώνια, κάτι που (…) θα επηρεάσει το κατάστημα στο οποίο κάνει τα ψώνια της, κάτι που στη συνέχεια θα επηρεάσει την απόφασή του να κάνει προσλήψεις»…
Επίσης, καθώς η αμερικανική κυβέρνηση δεν θα μπορεί να πληρώνει τις εταιρείες που της παρέχουν υπηρεσίες, «οι επιχειρήσεις αυτές θα απειληθούν (…) με χρεοκοπία», προσθέτει ο Ντορ. Οι οικονομικές και δημοσιονομικές επιπτώσεις μπορεί να κοστίσουν στην αμερικανική οικονομία το 5% του ΑΕΠ της, εκτιμά ο Ντάκο, κάνοντας λόγο για «τεράστιο σοκ».
Για την παγκόσμια οικονομία
Οι επιπτώσεις μιας αμερικανικής οικονομικής κρίσης μπορεί να εξαπλωθούν γρήγορα σε παγκόσμια κλίμακα. Ακόμη περισσότερο καθώς τα επιτόκια των «ομολόγων που εκδίδουν οι ΗΠΑ θα αυξηθούν πάρα πολύ» προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις: «μείωση των επενδύσεων των εταιρειών και των νοικοκυριών, καθώς και της κατανάλωσης και κατά συνέπεια μεγάλη ύφεση στις ΗΠΑ», η οποία μπορεί να εξαπλωθεί «στην Ευρώπη και αλλού», σημειώνει ο Ντορ.
«Δεν πιστεύω ότι η παγκόσμια ανάπτυξη ή η αμερικανική ανάπτυξη θα επηρεαστούν φέτος σημαντικά», εκτιμά από την πλευρά του ο Στις. Παραδόξως η κατάσταση ενδέχεται να ωφελήσει κάποιες αμερικανικές εξαγωγικές εταιρείες, διότι η υποτίμηση του δολαρίου «θα αυξήσει την ζήτηση για τα προϊόντα τους καθώς θα είναι λιγότερο ακριβά», σύμφωνα με εκτίμηση του Council on Foreign relations της 2ας Μαΐου.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / AFP
