Στις 09:30 το πρωί - ώρα Ελλάδας - αναμένεται να ξεκινήσουν οι αφίξεις των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, που καλούνται να διαπραγματευτούν μέτρα για την αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης που μαίνεται.
Σημειώνεται πως ήδη κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης των μόνιμων αντιπροσώπων την Τετάρτη διατυπώθηκαν διαφωνίες σχετικά με το πλαφόν.
Ειδικότερα, τη διαφωνία τους έχουν εκφράσει Γερμανία, Ουγγαρία, Ελλάδα, Τσεχία και Σλοβακία στη σκιά της απειλής της Ρωσίας για ενεργειακό blackout στην Ευρώπη, στην περίπτωση που επιβληθεί ανώτατο όριο τιμών. Η Ουγγαρία, μάλιστα, δήλωσε ότι δεν κατανοεί το σχέδιο και ζήτησε διευκρινίσεις.
Η κάθε μία χώρα επικαλείται διαφορετικούς λόγους, ωστόσο αυτό που προκύπτει είναι πως δεν επιθυμούν την ολομέτωπη σύγκρουση με την Ρωσία για μία πρόταση που εκτιμούν ότι δεν θα λύσει την ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη, αλλά ίσως μάλιστα την επιδεινώσει.
Σημειώνουν, παράλληλα, πως αυτό που προέχει είναι να βρεθούν τρόποι για να μειωθούν οι τιμές, καθώς δεδομένων των χαμηλών όγκων που δίδονται στην Ευρώπη - και κατά συνέπεια των χαμηλών εσόδων της Μόσχας από το αέριο - το μέτρο θα έχει μικρό αντίκτυπο στις τιμές αερίου εντός του ευρωπαϊκού μπλοκ.
Ένα δεύτερο μπλοκ - και συγκεκριμένα η Ιταλία, η Πολωνία και το Βέλγιο- ζητά πλαφόν όχι μόνο στο ρωσικό φυσικό αέριο, αλλά σε όλες τις εισαγωγές. Εκτιμούν πως έτσι θα πέσουν οι τιμές και θα μειωθεί το βάρος για τους καταναλωτές.
Η αντιπρόταση της Αθήνας
Την διαφωνία της αναμένεται να εκφράσει η Ελλάδα στην επιβολή πλαφόν στην τιμή αποκλειστικά του ρωσικού αερίου που έρχεται στην Ευρώπη μέσω αγωγών. Η χώρα μας τάσσεται υπέρ μιας συνολικότερης λύσης με ανώτατο όριο σε όλη την αγορά φυσικού αερίου μέσω του Ολλανδικού χρηματιστηρίου ενέργειας TTF.
Ειδικότερα, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου ενέργειας «η Ελλάδα δεν είναι υπέρ της πρότασης για επιβολή πλαφόν τιμής μόνο στο ρωσικό αέριο, αλλά θα επαναδιατυπώσει την πρόταση που έχει καταθέσει εδώ και μήνες ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, για ένα ανώτατο όριο τιμής στο TTF, που θα επηρεάσει συνολικά τις τιμές στην αγορά φυσικού αερίου».
Διαφωνίες και για τα μέτρα υποχρεωτικής εξοικονόμησης ενέργειας
Δεύτερο σημείο τριβής αναδεικνύεται η πρόταση για υποχρεωτική μείωση στην κατανάλωση της ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς Ελλάδα, Βουλγαρία, Ουγγαρία και Πολωνία θέλουν να γίνεται σε εθελοντική βάση
Συνολικά 8 μέτρα περιλαμβάνονται έχει προτείνει η Κομισιόν:
- Στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων
- Υποχρεωτική εξοικονόμηση ηλεκτρισμού στη βιομηχανία κατά 5% σε ώρες αιχμής
- Αποζημίωση για επιχειρήσεις που θα μειώσουν την παραγωγή τους
- «Έξυπνα» αλλά υποχρεωτικά μέτρα εξοικονόμησης στα νοικοκυριά
- Επιβολή πλαφόν στα 200€/MWh για τεχνολογίες ηλεκτροπαραγωγής, εκτός του φυσικού αερίου
- Φορολόγηση υπερκερδών ηλεκτροπαραγωγών
Η πρόταση για αναδιανομή των «υπερκερδών»
Μεταξύ άλλων, η Κομισιόν έχει προτείνει να επιβληθεί πλαφόν στα έσοδα των εταιρειών πυρηνικής ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (αιολικής, ηλιακής, βιομάζας, υδροηλεκτρικής) που πωλούν σε τιμή πολύ υψηλότερη από τα κόστη παραγωγής τους.
Τα κράτη θα μπορούσαν να αφαιρούν τη διαφορά μεταξύ του πλαφόν (συζητείται το επίπεδο των 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα) και της τιμής της αγοράς και να αναδιανέμουν τα «υπερκέρδη» σε ευάλωτα νοικοκυριά και σε επιχειρήσεις.
Η ιδέα έλαβε τεράστια υποστήριξη από τα κράτη, όμως ο διάβολος βρίσκεται στις λεπτομέρειες, πρέπει να αποφασιστεί το πλαφόν, τόνισε ευρωπαίος διπλωμάτης.
Σημειώνεται πως το συγκεκριμένο μηχανισμό πρότειναν Βερολίνο και Παρίσι.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει να δημιουργηθεί «προσωρινό τέλος αλληλεγγύης» στους παραγωγούς και στους διανομείς αερίου, άνθρακα και πετρελαίου, που ευνοούνται από την απογείωση των τιμών σε παγκόσμια κλίμακα.
Χρειάζεται «συζήτηση χωρίς ταμπού» για «τους ενεργειακούς ομίλους που καταγράφουν εξαιρετικά κέρδη σε καιρό πολέμου», δήλωσε χθες Πέμπτη η αυστριακή υπουργός, Λεονόρε Γκέβεσλερ.
Υπογραμμίζεται πως στη σημερινή συνεδρίαση δεν αναμένεται να εγκριθεί κάποια πολιτική, αλλά θα αποσαφηνιστεί ποιες επιλογές συγκεντρώνουν τη μεγαλύτερη στήριξη, με τις τελικές αποφάσεις να αναμένονται τον Οκτώβριο.
