Ο Ειδικός Απεσταλμένος του Προέδρου των ΗΠΑ για το Κλίμα, Τζον Κ΄έρι δήλωσε κατηγορηματικά ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογία για την παράταση της παγκόσμιας εξάρτησης από τον άνθρακα. Μιλώντας μάλιστα στο BBC επέκρινε ορισμένες μεγάλες χώρες για τη μη τήρηση των υποσχέσεων που έδωσαν κατά τη σύνοδο κορυφής COP26 για το κλίμα στη Γλασκώβη τον περασμένο Νοέμβριο.
Η μάλλον εύθραυστη σύμπνοια των χωρών που φάνηκε στη COP26 είναι πιθανό να δοκιμαστεί στη Βόννη καθώς οι χώρες αντιμετωπίζουν τις συνέπειες από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και το αυξανόμενο κόστος ζωής.
Ο Κέρι είπε στο BBC ότι: «εξακολουθούμε να μην κινούμαστε αρκετά γρήγορα για να περιορίσουμε τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, αλλά μπορούμε ακόμα να κερδίσουμε αυτή τη μάχη αν όλες οι χώρες του κόσμου συντονίσουν τις προσπάθειές τους»
Η σημερινή συνάντηση στη Βόννη, που θα διαρκέσει μέχρι το τέλος της επόμενης εβδομάδας, είναι πολύ μικρότερη από την COP26 και είναι κυρίως μια διαπραγμάτευση για τεχνικά θέματα. Ουσιαστικά προετοιμάζει το έδαφος για τον νέο γύρο συνομιλιών του ΟΗΕ (COP27) που θα πραγματοποιηθούν στην Αίγυπτο.
Οι συνομιλίες διεξάγονται από αντιπροσώπους των χωρών με περιορισμένη πολιτική συμβολή και κατά τη διάρκειά τους θα εξεταστεί η πρόοδος σε μια σειρά από ζητήματα για το κλίμα που συμφωνήθηκαν στη Γλασκώβη.
{https://twitter.com/UNFCCC/status/1533815873709940739}
Πόση πρόοδος έχει σημειωθεί στο κλίμα από την COP26
Οι εκπρόσωποι των χωρών φεύγοντας από τη Γλασκώβη ήρθαν αντιμέτωποι με μια ενεργειακή κρίση που πυροδοτήθηκε από τη ραγδαία αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου. Αυτό επιδεινώθηκε από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τα συνεχιζόμενα προβλήματα στις παγκόσμιες γραμμές ανεφοδιασμού. Οι τιμές της ορυκτής ενέργειας αυξήθηκαν δραματικά, ενώ οι κυβερνήσεις ανησυχούν για την ασφάλεια της τροφοδοσίας των χωρών τους.
Σημαντικές χώρες, ανάμεσά τους η Ινδία, η Αίγυπτος και οι διοργανωτές της COP27 άργησαν πολύ να υποβάλουν νέα σχέδια μείωσης του άνθρακα, όπως υποσχέθηκαν να κάνουν μέχρι τον Σεπτέμβριο. Παρόλα αυτά, υπάρχει η πεποίθηση ότι οι πολιτικοί ηγέτες εξακολουθούν να βλέπουν το κλίμα ως μείζον ζήτημα, ειδικά υπό το πρίσμα των δραματικών κυμάτων καύσωνα στην Ινδία και το Πακιστάν, που συνδέονται με την ανθρώπινη χρήση ορυκτών καυσίμων. «Νομίζω ότι θα δούμε τις συνομιλίες της Βόννης ως ένα πραγματικό τεστ για το αν η πολιτική βούληση είναι μόνο λόγια ή εάν υπάρχουν πραγματικές γνήσιες δεσμεύσεις για την πραγματοποίηση των αλλαγών στην πολιτική και στα σχέδια δαπανών που απαιτούνται για την αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων», σχολιάζει ο Άλεξ Σκοτ από την περιβαλλοντική δεξαμενή σκέψης E3G.
Επηρεάζει ο πόλεμος στην Ουκρανία τις διαπραγματεύσεις για το κλίμα
Η Ουκρανία και η Ρωσία συνήθως στέλνουν εκπροσώπους σε αυτήν την εκδήλωση, αλλά μένει να δούμε αν θα συμμετάσχουν και οι δύο χώρες.
Η Δρ Svitlana Krakovska, η οποία ηγήθηκε της ουκρανικής αντιπροσωπείας στις συνεδριάσεις έγκρισης των πρόσφατων εκθέσεων της IPCC, ελπίζει ότι οι διαπραγματευτές θα αναγνωρίσουν τον ρόλο που παίζουν τα ορυκτά καύσιμα στον πόλεμο και θα ενεργήσουν με μεγαλύτερη βιασύνη για να απομακρυνθούν από αυτά. «Η αιτία αυτού του πολέμου, ο καταλύτης αυτού του πολέμου είναι το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Αυτό είναι το σημείο που πρέπει να σκεφτούν όλοι και να αρπάξουν την ευκαιρία για να σταματήσουν τη χρήση τόσης ενέργειας και να αναλογιστούν τον τρόπο ζωής μας», είπε στο BBC.
Όμως στην πράξη ορισμένες χώρες, όπως η Ινδία, έχουν αυξήσει την παραγωγή άνθρακα. Εκεί η κυβέρνηση αποφάσισε να ανοίξει ξανά περισσότερα από 100 ανθρακωρυχεία που θεωρούνταν προηγουμένως αντιοικονομικά, προσθέτοντας ταυτόχρονα, το πρώτο τρίμηνο του 2022, και 3 γιγαβάτ ηλιακής ενέργειας, που αντιστοιχεί σε περίπου 1/5 της συνολικής εγκατάστασης ηλιακών συλλεκτών του Ηνωμένου Βασιλείου, σε τρεις μήνες.
Την ίδια στιγμή, πολλές ευρωπαϊκές χώρες αναζητούν εναλλακτικές πηγές ορυκτών καυσίμων ενόψει μιας αναμενόμενης ενεργειακής κρίσης τον ερχόμενο χειμώνα. Η ανησυχία των περιβαλλοντολόγων είναι ότι ορισμένες χώρες όπως η Γερμανία, επενδύουν τώρα χρήματα σε μακροπρόθεσμες υποδομές ορυκτών, όπως οι νέοι τερματικοί σταθμοί LNG, τα σχέδια των οποίων ανακοινώθηκαν πρόσφατα
Τι συμβαίνει με τους ρύπους στην Κίνα και τις ΗΠΑ;
Η πιο πρόσφατη αξιολόγηση δείχνει ότι η Κίνα, ο μεγαλύτερος παραγωγός εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στον κόσμο, έχει δει τη μεγαλύτερη μείωση στην παραγωγή άνθρακα μέσα σε δεκαετία τουλάχιστον. Σε μια ανασκόπηση των δεδομένων που πραγματοποιήθηκε για το Carbon Brief διαπιστώθηκε ότι οι εκπομπές είχαν μειωθεί το περασμένο καλοκαίρι και μειώθηκαν ξανά κατά 1,4% το πρώτο τρίμηνο του 2022.
Αυτό συνέβη λόγω της επιβράδυνσης στην αγορά ακινήτων το περασμένο έτος, αλλά και λόγω της αναζωπύρωσης της Covid-19 και της επανεισαγωγής των lockdowns που περιόρισαν την οικονομική δραστηριότητα. Υπάρχουν και άλλες αλλαγές που εμφανίζονται στην Κίνα, όπως η παραγωγή ηλεκτρικών αυτοκινήτων και φορτηγών που διπλασιάστηκε μέσα σε ένα χρόνο και αντικατέστησε περίπου το 20% όλων των παλαιών οχημάτων. Επίσης, ο αριθμός των ανεμογεννητριών και των ηλιακών πάρκων που στήθηκαν το πρώτο τετράμηνο του 2022 αυξήθηκε κατά 100% σε σχέση με τα επίπεδα ρεκόρ που εγκαταστάθηκαν το 2021. Το παράδοξο εδώ είναι ότι, ενώ η παραγωγή άνθρακα έχει αυξηθεί, συνολικά, οι παρατηρητές πιστεύουν ότι οι εκπομπές της Κίνας θα μειωθούν φέτος.
Οι ΗΠΑ τώρα, γνώρισαν μια πετρελαϊκή έκρηξη. Σύμφωνα με ανάλυση της Rystad Energy, οι ροές αργού πετρελαίου αναμένεται να αυξηθούν κατά περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα φέτος. Το ίδιο και οι γεωτρήσεις πετρελαίου στο Τέξας. Η περιοχή στο Δυτικό Τέξας έχει τώρα μεγαλύτερη παραγωγή από οποιαδήποτε άλλη χώρα εκτός από τη Ρωσία και τη Σαουδική Αραβία.
Αρκεί όλη αυτή η δραστηριότητα για να διατηρηθεί το όριο θερμοκρασίας 1,5C;
Για να διατηρηθεί ζωντανός αυτός ο βασικός στόχος της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα, οι εκπομπές άνθρακα πρέπει να μειωθούν ουσιαστικά στο μισό έως το 2030. Ωστόσο, πρόσφατα στοιχεία από το Μετεωρολογικό Γραφείο του Ηνωμένου Βασιλείου δείχνουν ότι υπάρχουν τώρα 50% πιθανότητες να αυξηθεί προσωρινά το όριο της θερμοκρασίας τα επόμενα πέντε χρόνια.
Για πολλές αναπτυσσόμενες χώρες και για μικρά νησιωτικά κράτη, μια αύξηση κατά 1,5 C με επιπτώσεις στη στάθμη της θάλασσας θέτει ζητήματα επιβίωσης. Αυτές οι χώρες φοβούνται ότι η έλλειψη πολιτικής εστίασης των πλουσιότερων εθνών σε αυτό το βασικό ζήτημα αυξάνει την απειλή.«Βασικά, ο πόλεμος και το αυξημένο κόστος ζωής δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν ως δικαιολογία για να αφήσουμε τον στόχο του 1,5 C να ξεφύγει»,σημειώνει ο πρεσβευτής των χωρών της Καραϊβικής, Conrod Hunte.
Παρά τα πολλά προβλήματα, οι συμμετέχοντες στις συνομιλίες της Βόννης πιστεύουν ότι υπάρχουν κάποιοι λόγοι για περιορισμένη αισιοδοξία, αφού η ενεργειακή κρίση έχει στρέψει τις συζητήσεις σε εναλλακτικές πηγές ενέργειας με τρόπο που οι COP απέτυχαν να κάνουν. «Υπάρχει ένας αριθμός διασυνδεδεμένων κρίσεων αυτή τη στιγμή που δίνει τη δυνατότητα στις κυβερνήσεις να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία και να οικοδομήσουν το είδος της παγκόσμιας συνεργασίας που χρειάζεται», εκτιμά ο David Waskow. από το Παγκόσμιο Ινστιτούτο Πόρων.
Πηγή: Με στοιχεία από το BBC
