Ο πρόεδρος και η κυβέρνηση της Φινλανδίας ανακοίνωσαν σήμερα Κυριακή ότι η σκανδιναβική χώρα προτίθεται να υποβάλει αίτηση για ένταξη στο ΝΑΤΟ, ανοίγοντας τον δρόμο για την επέκταση της 30μελούς Δυτικής στρατιωτικής συμμαχίας εν μέσω του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία, όπως αναφέρουν πολλά διεθνή ΜΜΕ.
Ο πρόεδρος Σούλι Νιινίστο και η πρωθυπουργός Sanna Marin έκαναν την ανακοίνωση σε κοινή συνέντευξη Τύπου στο προεδρικό μέγαρο του Ελσίνκι.
«Είναι μία ιστορική ημέρα. Μια νέα εποχή αρχίζει», δήλωσε ο φινλανδός πρόεδρος Σάουλι Νιινίστο στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
{https://twitter.com/AP/status/1525780504615825408?s=20&t=aystgSlhZR70kAnTkZX4BQ}
Το φινλανδικό κοινοβούλιο αναμένεται να εγκρίνει την απόφαση τις επόμενες ημέρες, ίσως και αύριο, αλλά αυτό θεωρείται τυπική διαδικασία, όπως σημειώνει το AP.
Στη συνέχεια θα υποβληθεί επίσημη αίτηση ένταξης στην έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, πιθανότατα κάποια στιγμή την επόμενη εβδομάδα.
Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με την ένταξη Φινλανδίας - Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, μετά από δεκαετίες ουδετερότητας, παραθέτει σε ανάλυσή του το CNN.
Γιατί η Φινλανδία και η Σουηδία δεν έχουν ήδη ενταχθεί στο ΝΑΤΟ;
Ενώ άλλες σκανδιναβικές χώρες όπως η Νορβηγία, η Δανία και η Ισλανδία ήταν αρχικά μέλη της συμμαχίας, η Σουηδία και η Φινλανδία δεν προσχώρησαν στο σύμφωνο για ιστορικούς και γεωπολιτικούς λόγους.
Τόσο η Φινλανδία, η οποία διακήρυξε την ανεξαρτησία της από τη Ρωσία το 1917 μετά την επανάσταση των Μπολσεβίκων, όσο και η Σουηδία, υιοθέτησαν ουδέτερες θέσεις εξωτερικής πολιτικής κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, αρνούμενες να ευθυγραμμιστούν με τη Σοβιετική Ένωση ή τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Για τη Φινλανδία, αυτό αποδείχθηκε πιο δύσκολο, καθώς μοιραζόταν τεράστια σύνορα με μια αυταρχική υπερδύναμη. Για να διατηρήσουν την ειρήνη, οι Φινλανδοί υιοθέτησαν μια διαδικασία που κάποιοι αποκαλούν «Φινλανδοποίηση», στην οποία οι ηγέτες αποδέχονταν κατά καιρούς τις σοβιετικές απαιτήσεις.
«Έχουν περάσει χρόνια από την πτώση της ΕΣΣΔ, όμως οι δύο χώρες είχαν κι άλλους λόγους να αποφεύγουν την είσοδο στη συμμαχία. Για τη Φινλανδία, ήταν περισσότερο γεωπολιτικό ζήτημα. Η απειλή της Ρωσίας είναι αμεσότερη αφού οι δύο χώρες μοιράζονται συνοριογραμμή μήκους 840 μιλίων», γράφει το CNN.
«Η Φινλανδία ήταν η εκτεθειμένη χώρα και εμείς ήμασταν η προστατευόμενη χώρα», είπε ο πρώην πρωθυπουργός της Σουηδίας Καρλ Μπιλντ στην Κρίστιαν Αμανπούρ του CNN σε μια κοινή συνέντευξη μαζί με τον πρώην πρωθυπουργό της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ.
«Μοιραζόμαστε την ιδέα ότι η στενή συνεργασία θα ωφελήσει και τους δυο μας», είπε η σημερινή πρωθυπουργός της Σουηδίας Μαγκνταλένα Άνερσον σε συνέντευξη Τύπου τον περασμένο μήνα μαζί με τη Φινλανδή ομόλογό της, Σάνα Μαρίν.
Τι συνεπάγεται η ένταξη στο ΝΑΤΟ;
Ο λόγος που οι περισσότερες χώρες εντάσσονται στο ΝΑΤΟ είναι, λόγω του Άρθρου 5 της Συνθήκης του Βορείου Ατλαντικού, το οποίο ορίζει ότι όλα τα υπογράφοντα μέρη θεωρούν την επίθεση σε έναν ως επίθεση εναντίον όλων.
Το Άρθρο 5 ήταν ο ακρογωνιαίος λίθος της συμμαχίας από τότε που ιδρύθηκε το ΝΑΤΟ το 1949 ως αντίβαρο στη Σοβιετική Ένωση. Ο στόχος της συνθήκης, και συγκεκριμένα του άρθρου 5, ήταν να αποτρέψει τους Σοβιετικούς να επιτεθούν σε φιλελεύθερες δημοκρατίες που δεν διέθεταν στρατιωτική δύναμη. Το άρθρο εγγυάται ότι οι πόροι ολόκληρης της συμμαχίας - συμπεριλαμβανομένου του τεράστιου στρατού των ΗΠΑ - μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την προστασία οποιουδήποτε κράτους μέλους, όπως οι μικρότερες χώρες που θα ήταν ανυπεράσπιστες χωρίς τους συμμάχους τους.
Η Ισλανδία, για παράδειγμα, δεν έχει μόνιμο στρατό. Οι σουηδικές και οι φινλανδικές δυνάμεις θα μπορούσαν επίσης να συμμετάσχουν σε άλλες επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ σε όλο τον κόσμο, όπως αυτές στις χώρες της Βαλτικής, όπου πολλές βάσεις διαθέτουν πολυεθνικά στρατεύματα. «Θα υπάρξουν προετοιμασίες για απρόοπτα ως μέρος της αποτροπής οποιασδήποτε περιπέτειας που μπορεί να σκέφτονται οι Ρώσοι», δήλωσε ο Μπιλντ.
Τα βλέμματα όλων στη στάση Ρωσίας - Τουρκίας
Μετά τις εμπρηστικές δηλώσεις του Ταγίπ Ερντογάν την Παρασκευή η Άγκυρα προσπαθεί να μετατρέψει το θέμα της ένταξης στο ΝΑΤΟ των δύο χωρών σε ανατολίτικο παζάρι. Οι δηλώσεις των συνεργατών του μπερδεύουν.
Μετά την διαβεβαίωση του εκπροσώπου Ιμπραίμ Καλίν ότι η Τουρκία δεν κλείνει την πόρτα της ένταξης στις δύο χώρες ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας επανέλαβε τις κατηγορίες του Τούρκου προέδρου περί στήριξης του PKK.
«Είναι απαράδεκτο και εξωφρενικό ότι οι φίλοι και σύμμαχοί μας στηρίζουν αυτή την τρομοκρατική οργάνωση. Για αυτό τον λόγο ο τουρκικός λαός κυρίως, η μεγάλη πλειοψηφία του τουρκικού λαού είναι ενάντια στην ένταξη εκείνων των χωρών που υποστηρίζουν την οργάνωση τρομοκρατών PKK, του YPG, και μας ζητούν να εμποδίσουμε αυτήν την ένταξη. Αλλά αυτά είναι τα θέματα που πρέπει να συζητήσουμε, φυσικά, με τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ» είπε ο Τούρκος ΥΠΕΞ.
Ο Φινλανδός πρόεδρος Sauli Niinistö είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν, στη διάρκεια της οποίας του ανακοίνωσε την πρόθεση της χώρας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, όπως αναφέρει ο ίδιος σε tweet.
«Μίλησα με τον Πούτιν. Η συζήτηση ήταν ξεκάθαρη και ευθεία και διεξήχθη χωρίς επιθετικότητα» έγραψε στο Twitter ο Sauli Niinistö.
{https://twitter.com/niinisto/status/1525429746774990848?s=20&t=aykFNHQGSCTziaNUaikCHw}
Από την πλευρά της η Μόσχα διεμύνησε στο Ελσίνκι ότι η εγκατάλειψη της ουδετερότητας συνιστά «λάθος», όπως μετέδωσε το ρωσικό κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο RIA, το οποίο επικαλείται το skynews.
Η Μόσχα έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει για «σοβαρές συνέπειες» εάν η Φινλανδία και η Σουηδία ενταχθούν στο ΝΑΤΟ, λέγοντας ότι θα ενισχύσει τις χερσαίες, ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις της στη Βαλτική Θάλασσα και εγείρει την πιθανότητα ανάπτυξης πυρηνικών όπλων στην περιοχή.
{https://twitter.com/mfa_russia/status/1525482033862123522?s=20&t=VodF41vIbfuduuO3IHWvMw}
