Από τη μια ο φόβος του κόσμου και από την άλλη οι περιπολίες με όπλα στους δρόμους δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας.
Η μεγαλύτερη, η πιο συγκλονιστική, εικόνα της απόγνωσης και της απελπισίας που επικρατεί στο Αφγανιστάν την επόμενη της επικράτησης των Ταλιμπάν είναι αυτή που εκτυλίσεται στο διεθνές αεροδρόμιο της Καμπούλ: εκεί όπου χιλιάδες κόσμου, χωρίς διαβατήρια ακόμα, σκαρφαλώνουν στις σκάλες, στις φυσούνες ακόμη και στους τροχούς αεροπλάνων για να προλάβουν να φύγουν από μια χώρα με δύσκολο μέλλου. Όλοι ξέρουν τι θα ακολουθήσει...
Οι εικόνες έχουν κάνει τον γύρο του κόσμου μέσα από τα social media και προκαλούν σοκ. Πρώτα αυτές με τον κόσμο να κρέμεται σε φυσούνα αεροπλάνου. Υπήρξαν πυροβολισμοί, άνθρωποι ποδοπατήθηκαν. Πέντε σκοτώθηκαν σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες. Η Wall Street Journal ανέφερε ότι Αμερικανοί στρατιώτες, που έχουν αναπτυχθεί στο αεροδρόμιο, πυροβόλησαν και σκότωσαν δυο ένοπλους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Και μετά ήρθαν αυτά τα βίντεο που σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν απ’ όσους τα μοιράστηκαν στο twitter, έδειχναν τη στιγμή που άνθρωποι που είχαν γαντζωθεί στους τροχούς αεροπλάνου, έπεσαν στο κενό!
{https://twitter.com/eha_news/status/1427193948129447938?s=20}
Υπάρχουν πληροφορίες για τουλάχιστον τέσσερις τέτοιες περιπτώσεις, αν και δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθούν.
{https://twitter.com/ragipsoylu/status/1427202316512514050?s=20}
Και δεν είναι μόνο αυτό: η πίστα του αεροδρομίου της Καμπούλ είναι γεμάτη κόσμο, ανθρώπους που θέλουν να φύγουν. Φτάνουν στο «Χαμίντ Καρζάι» με κάθε τρόπο, επιζητούν να μπουν σε οποιαδήποτε πτήση. Πηδούν ακόμη και πάνω από τα εμπόδια στις πύλες για να το καταφέρουν. Δεν τους νοιάζει που κάποιοι δεν έχουν καν διαβατήριο.
Νωρίτερα, είχαν κυκλοφόρησαν φήμες ότι όποιος έφθανε στο αεροδρόμιο θα μπορούσε να επιβιβαστεί σε κάποιο από τα αεροπλάνα που θα αναχωρούσαν, αν και δεν υπήρξε επιβεβαίωση για κάτι τέτοιο. Η γερμανική πρεσβεία προειδοποίησε μέσω του Twitter πως η άφιξη πολιτών στο αεροδρόμιο χωρίς να έχουν προσκληθεί, θα οδηγούσε σε επικίνδυνες καταστάσεις.
Τοπικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πως το αεροδρόμιο ανακοίνωσε πως δεν προσγειώνονται ούτε απογειώνονται άλλες εμπορικές πτήσεις και κάλεσε τον κόσμο να μην πηγαίνει στο «Χαμίντ Καρζάι».
Η τηλεόραση
Την πρώτη μέρα της επιστροφής των Ταλιμπάν στην εξουσία, πολλοί αναρωτιούνται πως θα συμπεριφερθούν. Πέρα από το ότι θα γίνουν εκτελέσεις δημόσια, οι ίδιοι δεν αποκαλύπτουν τίποτα.
Αλλά σήμερα, πολλά αφγανικά μέσα ενημέρωσης έχουν ρίξει ένα... ιδιότυπο «μαύρο» στα προγράμματά τους και παρέχουν μόνο περιορισμένες υπηρεσίες. Πολλά μεταδίδουν μόνο επαναλήψεις, αντί για ζωντανό πρόγραμμα. Τα μουσικά κανάλια σταμάτησαν τις μεταδόσεις και γενικά τα τηλεοπτικά δίκτυα επιλέγουν να μην προβάλουν εκπομπές με γυναίκες και οτιδήποτε άλλο έχει δεχθεί στο παρελθόν επικρίσεις από τους υπερσυντηρητικούς κύκλους.
Βέβαια, οι Ταλιμπάν κάνουν... δική τους τηλεόραση. Εκτός από τις «βόλτες» στην Καμπούλ, οι μαχητές των Ταλιμπάν έκαναν... συνεντεύξεις από πολίτες, προφανώς για να ακούσουν πόσο... χαρούμενοι είναι που γύρισαν στην εξουσία 20 χρόνια μετά!
Η οργή στο Αφγανιστάν στρέφεται εναντίον του Άσραφ Γάνι, του προέδρου που διέφυγε με ελικόπτερο από την Καμπούλ την Κυριακή λίγο πριν την εισβολή των Ταλιμπάν.
Χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης τον χαρακτήρισαν «βρωμερό κτήνος» για τον ρόλο του στη συνθηκολόγηση, ενώ άλλοι είπαν ότι η κακή ηγεσία του ευθύνεται για το γεγονός ότι τώρα καίνε βιβλία και όργανα μουσικής για να μην τα βρουν οι Ταλιμπάν.
Ρώσος αξιωματούχος αποκάλυψε ότι ο Γάνι φόρτωσε τέσσερα αυτοκίνητα κι ένα ελικόπτερο με λεφτά πριν διαφύγει. Ήταν τόσα τα λεφτά που πήρε μαζί του, σύμφωνα με τους Ρώσους, που αναγκάστηκε να αφήσει κάποια στην πίστα του αεροδρόμιου γιατί δεν χωρούσαν στο ελικόπτερο! Και αυτά, λέγεται, ότι ήταν 5 εκατ. δολάρια!
Στις ΗΠΑ η κυβέρνηση και ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν δέχονται σφοδρότατη κριτική για την αποχώρηση, που άνοιξε διάπλαστα το δρόμο στους Ταλιμπάν. Μια αποχώρηση που είχε ξεκινήσει επί των ημερών του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο, που διαπραγματεύτηκε με τους Ταλιμπάν την αρχική συμφωνία για την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων, δήλωσε στο Fox News ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν φαίνεται ότι απέτυχε στα σχέδιά της και ζήτησε να σταλεί αμερικανική αεροπορική δύναμη για να συντρίψει τις δυνάμεις των Ταλιμπάν που περικυκλώνουν την Καμπούλ.
Η σημερινή ηγεσία του Λευκού Οίκου συγκρούεται εδώ και μήνες με τον Πομπέο για το θέμα αυτό, υποστηρίζοντας πως η αρχική συμφωνία της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τους Ταλιμπάν δεν άφησε πολλές καλές επιλογές στις ΗΠΑ, κάτι που ο Πομπέο αρνείται.
Η διεθνής κοινότητα
Μουδιασμένη στέκεται η διεθνής κοινότητα μετά τις τελευταίες, δραματικές εξελίξεις στο Αφγανιστάν που επανέφεραν τους Ταλιμπάν στην εξουσία έπειτα από 20 ολόκληρα χρόνια
Η αστραπιαία προέλαση και κατάληψη της Καμπούλ από τις δυνάμεις των Ταλιμπάν μετά και την απόσυρση των Ηνωμένων Πολιτειών έπειτα από 20ετή στρατιωτική παρουσία στο Αφγανιστάν έφερε το αναμενόμενο αποτέλεσμα: τους Ταλιμπάν στην διακυβέρνηση της πολύπαθης χώρας με όποιους κινδύνους εγκυμονεί αυτή η εξέλιξη
Εν μέσω σκηνών χάους στο αεροδρόμιο της Καμπούλ με χιλιάδες απελπισμένους Αφγανούς να προσπαθούν μάταια να διαφύγουν, ο Βρετανός υπουργός Άμυνας, Μπεν Ουάλας, χαρακτήρισε την ανάκτηση της εξουσίας από τους Ταλιμπάν ως «αποτυχία της διεθνούς κοινότητας», προειδοποιώντας παράλληλα πως «δεν είναι η στιγμή» να αναγνωριστούν οι Ταλιμπάν ως επίσημη κυβέρνηση της χώρας.
«Είναι μια αποτυχία της διεθνούς κοινότητας, η οποία δεν κατάλαβε πως τα πράγματα δεν διευθετούνται από τη μια μέρα στην άλλη» δήλωσε στο BBC ο Μπεν Ουάλας, ο οποίος είχε ήδη επικρίνει ανοικτά την περασμένη εβδομάδα την απόφαση των ΗΠΑ να αποχωρήσουν.
Από αμερικανικής πλευράς, ο Τζο Μπάιντεν επίκειται να τοποθετηθεί «σύντομα» επί των εξελίξεων όπως δήλωσε ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ, Τζέικ Σάλιβαν.
Την ίδια στιγμή, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έκτακτη σύνοδο μέσω τηλεδιάσκεψης θα πραγματοποιήσουν αύριο, Τρίτη, οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θέτοντας επί τάπητος τις εξελίξεις υπό το φως και του μαζικού κύματος προσφύγων που αναμένεται από το Αφγανιστάν.
Πέραν των επικρίσεων προς τις ΗΠΑ, ο υπουργός Άμυνας της Βρετανίας διαβεβαίωσε, ωστόσο, πως η βρετανική ανάμειξη στο Αφγανιστάν, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 457 Βρετανούς στρατιώτες στα 20 χρόνια που διήρκεσε η επέμβαση, «δεν έγινε για το τίποτε».
Αποδεχόμενος το γεγονός ότι «οι Ταλιμπάν ελέγχουν τη χώρα», ο Μπεν Ουάλας επέμεινε ταυτόχρονα μιλώντας στο στο Sky News πως «δεν είναι προς το παρόν η στιγμή» να αναγνωρισθούν οι Ταλιμπάν ως επίσημη κυβέρνηση του Αφγανιστάν.
Χιλιάδες άνθρωποι επιχειρούν, απελπισμένοι και μέσα σε πλήρες χάος, να διαφύγουν από τη χώρα μέσω του αεροδρομίου της Καμπούλ.
Ωστόσο οι σκηνές πανικού «εντοπίζονται στην πολιτική πλευρά του αεροδρομίου. Η στρατιωτική πλευρά του είναι ασφαλής και υπό έλεγχο, οι στρατιωτικές πτήσεις προσγειώνονται και απογειώνονται» είπε ο Ουάλας.
«Χθες και προχθές απομακρύναμε 370 βρετανούς εργαζόμενους και πολίτες», διευκρίνισε ο Βρετανός υπουργός, προσθέτοντας πως μια ομάδα 782 Αφγανών θα απομακρυνθεί από τη χώρα «μέσα στις επόμενες 24 έως 36 ώρες». Ο στόχος είναι «να φτάσουμε να απομακρύνουμε 1.200 ως 1.500 ανθρώπους την ημέρα» δήλωσε.
Αναμένοντας τον Μπάιντεν
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Τζο Μπάιντεν, ο οποίος βρίσκεται στο Καμπ Ντέιβιντ, θα τοποθετηθεί «σύντομα» για το Αφγανιστάν, δήλωσε σήμερα, Δευτέρα, ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ, Τζέικ Σάλιβαν.
Οι Αμερικανοί «πρέπει να περιμένουν να έχουν σύντομα νέα του προέδρου. Ηδη αυτήν την στιγμή βρίσκεται σε συνεχείς επαφές με την ομάδα Εθνικής Ασφαλείας και εργάζεται σκληρά για την διαχείριση της κατάστασης αυτής» δήλωσε στο τηλεοπτικό δίκτυο ABC ο Τζέικ Σάλιβαν, χωρίς να δώσει διευκρινίσεις για τον χρόνο και την μορφή της προεδρικής παρέμβασης.
Η ατζέντα που δόθηκε σήμερα στην δημοσιότητα από τον Λευκό Οίκο δεν προβλέπει δημόσια παρέμβαση για τον Αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος πέρασε το Σαββατοκύριακο στο Καμπ Ντέιβιντ, όπου αρχικά επρόκειτο να παραμείνει μέχρι την Τετάρτη μακριά από τους δημοσιογράφους.
Το χαλαρό αυτό πρόγραμμα φαίνεται πλέον δύσκολο να τηρηθεί, με το Αφγανιστάν να έχει πέσει στα χέρια των Ταλιμπάν έπειτα από αστραπιαία επίθεση και την ώρα που ο κόσμος παρακολουθεί συγκλονισμένος τις εικόνες χάους και απελπισίας στο αεροδρόμιο της Καμπούλ.
Η τελευταία προφορική δημόσια παρέμβαση του Τζο Μπάιντεν ήταν στις 10 Αυγούστου, όταν διαβεβαίωσε ότι «δεν μετανιώνει» για την απόφασή του για την αποχώρηση και των τελευταίων Αμερικανών στρατιωτών από το Αφγανιστάν μέχρι τις 31 Αυγούστου έπειτα από μια 20ετία συγκρούσεων.
Στην συνέχεια, γνωστοποίησε μέσω γραπτής ανακοίνωσης την απόφαση για την ανάπτυξη 6.000 Αμερικανών στρατιωτών για την διαφύλαξη της ασφάλειας του αεροδρομίου της Καμπούλ και την απομάκρυνση 30.000 Αμερικανών και Αφγανών που είχαν συνεργασθεί με τις ΗΠΑ.
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωνε κατά την διάρκεια του σαββατοκύριακου ότι ο αμερικανός πρόεδρος ενημερώνεται διαρκώς για την κατάσταση στο Αφγανιστάν.
Φωτογραφία που δόθηκε στη δημοσιότητα σήμερα τον δείχνει καθισμένο μόνο μπροστά σε ένα τεράστιο τραπέζι συσκέψεων στο Καμπ Ντέιβιντ απέναντι σε οθόνη τηλεδιάσκεψης στην οποία συμμετέχουν Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Οι Ταλιμπάν φυλούν τη ρωσική πρεσβεία
Η ηγεσία του κινήματος των Ταλιμπάν έχει δείξει εδώ και καιρό ότι είναι πιο συνεννοήσιμη απ' ότι η προηγούμενη κυβέρνηση μαριονετών του Αφγανιστάν, ενώ δεν συνιστά προς το παρόν απειλή για τις χώρες συμμάχους της Ρωσίας στην Κεντρική Ασία, δήλωσε σήμερα ο ειδικός απεσταλμένος του Ρώσου προέδρου για το Αφγανιστάν, Ζαμίρ Καμπούλοφ, επισημαίνοντας ότι η Ρωσία είναι έτοιμη για κάθε διαφορετική εξέλιξη, αλλά ελπίζει σε μια πιο ευνοϊκή για την ίδια και τους συμμάχους της.
Ο ίδιος ανέφερε επίσης ότι οι Ταλιμπάν ανέλαβαν ήδη την φύλαξη της ρωσικής πρεσβείας στην Καμπούλ, προσθέτοντας ότι «αύριο θα συμφωνήσουν με τον πρεσβευτή τις λεπτομέρειες σε μια πιο μακροπρόθεσμη προοπτική».
Μιλώντας σε ρωσικά δίκτυα, ο Ζαμίρ Καμπούλοφ τόνισε ότι οι Ταλιμπάν τηρούν τις συμφωνίες που σχετίζονται με την ασφάλεια της πρεσβείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας και των χωρών της Κεντρική Ασίας στην Καμπούλ.
«Ξεκινάμε από το ότι οι συμφωνίες πρέπει να τηρούνται. Προς το παρόν, ως προς το τμήμα που αφορά στην ασφάλεια της πρεσβείας μας και των συμμάχων μας στην Κεντρική Ασία, οι Ταλιμπάν τηρούν τις συμφωνίες» δήλωσε.
Χάος στο αεροδρόμιο της Καμπούλ
Όλες οι εμπορικές πτήσεις από το διεθνές αεροδρόμιο της Καμπούλ έχουν ακυρωθεί, μετά τις σκηνές χάους που εκτυλίχθηκαν. Η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας του Αφγανιστάν (ACAA) δήλωσε ότι ο εναέριος χώρος της Καμπούλ παραδόθηκε στο στρατό και προτρέπει όλες τις πτήσεις σε αλλαγή πορείας.
Πολλές είναι οι αναφορές για νεκρούς και τραυματίες, ενόσω εκατοντάδες άνθρωποι έτρεχαν και προσπαθούσαν να σκαρφαλώσουν σε αεροσκάφη.
Τρία άτομα -πέντε σύμφωνα με το Reuters- έχασαν τη ζωή τους από τις χαώδεις συνθήκες που επικρατούν στο αεροδρόμιο, σύμφωνα με τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Η Wall Street Journal, επικαλούμενη μαρτυρίες μετέδωσε ότι νεκροί κείτονται στο έδαφος έπειτα από πυροβολισμούς, χωρίς όμως να διευκρινίζει από που προήλθαν τα πυρά.
Αναλογες εικόνες αναρτήθηκαν και στο Twitter:
{https://twitter.com/ragipsoylu/status/1427149873305038850?s=20}
{https://twitter.com/RandaHabib/status/1427168018061213700?s=20}
{https://twitter.com/NicolaCareem/status/1427122975971561475?s=20}
{https://youtu.be/igFT5ym3Hj8}
{https://youtu.be/aRq2qfx4Pbk}
{https://youtu.be/-lCnZBDGbO8}
Ο νικητής του 20ετούς πολέμου
Ο Αμπντούλ Γκάνι Μπαραντάρ, ο ηγέτης των Ταλιμπάν που απελευθερώθηκε από φυλακή του Πακιστάν κατόπιν αιτήματος των ΗΠΑ πριν από τρία χρόνια, είναι ο αδιαμφισβήτητος νικητής του 20ετούς πολέμου.
Ενώ ο Haibatullah Akhundzada είναι ο γενικός ηγέτης των Ταλιμπάν, ο Baradar είναι ο πολιτικός του επικεφαλής και το πιο αναγνωρίσιμο πρόσωπο των Ταλιμπάν.
Πηγαίνοντας από το γραφείο του στη Ντόχα στην Καμπούλ το βράδυ της Κυριακής, σχολίασε με αφορμή την πτώση της Καμπούλ, ότι η πραγματική δοκιμή των Ταλιμπάν μόλις ξεκίνησε και ότι έπρεπε να υπηρετήσουν το έθνος.
Η επιστροφή του Μπαραντάρ στην εξουσία ενσαρκώνει την αδυναμία του Αφγανιστάν να ξεφύγει από τα αιματηρά δεσμά του παρελθόντος του.
Γεννημένος στην επαρχία Ουρουζγκάν το 1968, πολέμησε στο Αφγανικό μουτζαχεντίν ενάντια στους Σοβιετικούς τη δεκαετία του 1980.
Αφού οι Ρώσοι έφυγαν το 1989 και η χώρα έπεσε σε εμφύλιο πόλεμο μεταξύ αντιπάλων πολέμαρχων, ο Μπαραντάρ δημιούργησε μια μεδράσα (ισλαμικό ιεροδιδασκαλείο) στο Κανταχάρ με τον πρώην διοικητή και φημισμένο κουνιάδο του, Μοχάμαντ Ομάρ. Μαζί, οι δύο ίδρυσαν τους Ταλιμπάν, ένα κίνημα με επικεφαλής νέους Ισλαμιστές αφιερωμένο στη θρησκευτική κάθαρση της χώρας και τη δημιουργία ενός εμιράτου.
Γεμάτοι από θρησκευτική τιμή, ευρύ μίσος για τους πολέμαρχους και ουσιαστική υποστήριξη από την υπηρεσία του Πακιστάν Intelligence Intelligence (ISI), οι Ταλιμπάν ήρθαν στην εξουσία το 1996 μετά από μια σειρά κατακτήσεων των πρωτευουσών των επαρχιών.
Ο Μπαραντάρ, αναπληρωτής του Μουλά Ομάρ, ήταν ο βασικός αρχιτέκτονας αυτών των νικών.
Ο Μπαραντάρ ανέλαβε διαδοχικά στρατιωτικούς και διοικητικούς ρόλους στο πενταετές καθεστώς των Ταλιμπάν, και μέχρι να εκδιωχθεί από τις ΗΠΑ και τους Αφγανούς συμμάχους του, ήταν αναπληρωτής υπουργός Άμυνας.
Κατά τη διάρκεια της 20χρονης εξορίας των Ταλιμπάν, είχε τη φήμη ενός ισχυρού στρατιωτικού ηγέτη και μετείχε στις επαφές με δυτικούς διπλωμάτες ως ανασυσταθείσα ηγεσία των Ταλιμπάν στην εξορία.
Η κυβέρνηση Ομπάμα, ωστόσο, φοβόταν περισσότερο τη στρατιωτική του εμπειρία παρά τις δήθεν μετριοπαθείς τάσεις του. Η CIA τον εντόπισε στο Καράτσι το 2010 και τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους έπεισε την ISI (πακιστανικές μυστικές υπηρεσίες) να τον συλλάβει.
Το 2018, ωστόσο, η στάση της Ουάσινγκτον άλλαξε και ο Αφγανός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, Ζαλμάι Χαλιλζάντ, ζήτησε από τους Πακιστανούς να απελευθερώσουν τον Μπαραντάρ για να μπορέσει να ηγηθεί των διαπραγματεύσεων στο Κατάρ, με βάση την πεποίθηση ότι θα συμβιβαζόταν με μια συμφωνία κατανομής εξουσίας.
Ο Μπαραντάρ υπέγραψε τη συμφωνία της Ντόχα με τις ΗΠΑ τον Φεβρουάριο του 2020, την οποία χαιρέτισε η κυβέρνηση Τραμπ ως μια σημαντική πρόοδος προς την ειρήνη, αλλά η οποία τώρα φαίνεται απλώς ως στάδιο για τη συνολική νίκη των Ταλιμπάν.
Τη συμφωνία των ΗΠΑ και των Ταλιμπάν να μην πολεμήσουν μεταξύ τους υποτίθεται ότι θα ακολουθούσαν συνομιλίες για την κατανομή της εξουσίας μεταξύ των Ταλιμπάν και της κυβέρνησης της Καμπούλ, Ashraf Ghani.
Αυτές οι συνομιλίες σκόνταψαν και είναι σαφές τώρα ότι ο Μπαραντάρ και οι Ταλιμπάν κερδίζουν χρόνο, περιμένοντας τους Αμερικανούς να φύγουν και να εξαπολύσουν μια τελική επίθεση.
