Με αφορμή την επέτειο της δολοφονίας του Tζορτζ Φλόιντ, στις 25 Μαΐου 2020, επανέρχεται στο προσκήνιο και οπτικοποιείται συγκινητικά ένα μουσικό έργο που δεν γράφτηκε απλώς για να ακουστεί, αλλά για να μείνει χαραγμένο στη μνήμη ως πράξη συνείδησης και αντίστασης.
Η «Σιγή 8’46’’», σε μουσική και στίχους του ταλαντούχου ερμηνευτή και τραγουδοποιού Θανάση Βούτσα και με την επιβλητική ερμηνεία της Μαρίας Φαραντούρη, αποτελεί μια βαθιά ανθρώπινη καταγγελία απέναντι σε κάθε μορφή βίας, ρατσισμού και κοινωνικού αποκλεισμού. Πρόκειται για ένα τραγούδι που - ως αναπόσπαστο κομμάτι της νέας δισκογραφικής δουλειάς του δημιουργού με τίτλο «ΚΡΑΚ» - υψώνεται απέναντι στα στερεότυπα, στις προκαταλήψεις και στην ασφυκτική σιωπή μιας κοινωνίας που συχνά αρνείται το δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση, στην επιλογή και στη διαφορετικότητα.
{https://youtu.be/bUoMM-IrEQI?si=zcLO_fxJ07EqSOO-}
Με λόγο ποιητικό αλλά αιχμηρό, με μια σύνθεση λιτή και συνταρακτική, ο Θανάσης Βούτσας δημιουργεί ένα έργο που μοιάζει περισσότερο με μνημείο μνήμης παρά με τραγούδι, ενώ η Μαρία Φαραντούρη, με τη βαθιά και σχεδόν τελετουργική χροιά της, του χαρίζει μια διάσταση που ξεπερνά τη μουσική και αγγίζει το συλλογικό βίωμα, μέσα από την καίρια ενορχηστρωτική ματιά του εξαιρετικά σημαντικού δημιουργού Νίκου Ζούδιαρη.
Η «Σιγή 8’46’’» αναφέρεται στα οκτώ λεπτά και σαράντα έξι δευτερόλεπτα κατά τα οποία ο Αφροαμερικανός Τζορτζ Φλόιντ παραμένει ακινητοποιημένος κάτω από το γόνατο του αστυνομικού Derek Chauvin, οδηγούμενος σε θάνατο από ασφυξία. Ένας χρόνος αδιανόητα μεγάλος όταν μετριέται σε ανθρώπινες ανάσες. Ένας χρόνος που μετατράπηκε σε παγκόσμιο σύμβολο αστυνομικής βίας, ρατσισμού και κατάχρησης εξουσίας. Το τραγούδι δεν στέκεται μόνο στο γεγονός∙ στέκεται πάνω στη φρίκη της αδιαφορίας, στην κανονικοποίηση της βίας, στη στιγμή όπου η ανθρώπινη ζωή χάνει την αξία της μπροστά στην προκατάληψη.
Παράλληλα, το έργο είναι αφιερωμένο και στον Ζακ Κωστόπουλο - ακτιβιστή της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας και των οροθετικών ατόμων - θύμα μιας δημόσιας και βίαιης ανθρωποκτονίας που αποκάλυψε με τον πιο ωμό τρόπο τα αντανακλαστικά κοινωνικής βαρβαρότητας, αυτοδικίας και μισαλλοδοξίας. Η αναφορά στον Ζακ δεν λειτουργεί συμβολικά αλλά ουσιαστικά: υπενθυμίζει πως ο φόβος απέναντι στη διαφορετικότητα εξακολουθεί να γεννά βία, διαπόμπευση και αποκλεισμό.
Δύο πρόσωπα διαφορετικά μεταξύ τους, αλλά ενωμένα μέσα στην ίδια τραγική μοίρα - εκείνη της εξόντωσης από μια κοινωνία που συχνά επιτίθεται σε ό,τι δεν μπορεί να κατανοήσει.
Η Μαρία Φαραντούρη δεν ερμηνεύει απλώς αυτό το έργο∙ το ενσαρκώνει. Πιστή σε μια πορεία εξήντα και πλέον ετών, μετατρέπει κάθε λέξη σε μνήμη και κάθε παύση σε κραυγή.
Η «Σιγή 8’46’’» έχει ήδη αποδείξει ότι δεν άγγιξε μόνο το πιστό κοινό της Μαρίας Φαραντούρη, αλλά και ένα πολύ ευρύτερο ακροατήριο, το οποίο αγκάλιασε το έργο για τη δύναμη, την αλήθεια και τη βαθιά του ανθρωπιά. Μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές αυτής της συγκλονιστικής ανταπόκρισης ήταν όταν η Μαρία Φαραντούρη προσκάλεσε τον Θανάση Βούτσα να ανέβει μαζί της στη σκηνή του κατάμεστου Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, για να ερμηνεύσουν από κοινού το τραγούδι. Μια στιγμή μοναδικά φορτισμένη, σχεδόν τελετουργική.
Η «Σιγή 8’46’’» δεν λειτουργεί πλέον απλώς ως ένα μουσικό έργο· έχει ήδη εισέλθει στη σφαίρα της κοινής μνήμης και της συλλογικής συγκίνησης, ως μια κραυγή σιωπής που αντηχεί βαθιά και επίμονα μέσα στον χρόνο.
Γιατί υπάρχουν σιωπές που δεν είναι απουσία ήχου. Είναι η στιγμή που η ανθρωπότητα δοκιμάζεται. Και τα 8 λεπτά και 46 δευτερόλεπτα αυτής της σιγής θα ηχούν για πάντα σαν κατηγορία.
Συντελεστές:
Θανάσης Βούτσας | Μουσική, Στίχοι, Τραγούδι
Μαρία Φαραντούρη | τραγούδι
Αριστείδης Χατζησταύρου | Κιθάρες
David Lynch | Σοπράνο σαξόφωνο
Δημήτρης Τσεκούρας | Κοντραμπάσο
Θάνος Μιχαηλίδης | Τύμπανα
Τάκης Φαραζής | Πιάνο
Νίκος Ζούδιαρης | Παραγωγή, Ενορχηστρώσεις
