Όλη η κριτική επιτροπή της Διεθνούς Έκθεσης Τέχνης της Μπιενάλε της Βενετίας παραιτήθηκε, μόλις μια εβδομάδα αφότου ανακοίνωσε ότι δεν θα απονείμει βραβεία σε καλλιτέχνες από τη Ρωσία ή το Ισραήλ.
Η Μπιενάλε δεν έδωσε εξηγήσεις για την κίνηση αυτή, η οποία σηματοδοτεί μια δραματική κλιμάκωση σε μια διαμάχη που έχει προκαλέσει αναταραχή σε μια από τις πιο αναγνωρισμένες εκδηλώσεις σύγχρονης τέχνης στον κόσμο λίγες ημέρες πριν από την έναρξή της στις 9 Μαΐου.
Η πενταμελής κριτική επιτροπή, με επικεφαλής τη Βραζιλιάνα επιμελήτρια Σολάνζ Φάρκας, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι «για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» δεν θα εξετάσει έργα από χώρες των οποίων οι ηγέτες αντιμετωπίζουν κατηγορίες στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
{https://www.instagram.com/p/DXwvLhdjVTO/?img_index=2}
Δεν κατονόμασε το Ισραήλ και τη Ρωσία αλλά οι μόνες δύο χώρες που επηρεάζονται από την απόφαση είναι αυτές οι δύο, καθώς το ΔΠΔ έχει εκδώσει εντάλματα σύλληψης για τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου για τον πόλεμο στη Γάζα.
Απειλές από Ισραηλινό καλλιτέχνη
Η απόφαση να αγνοηθούν τα δύο κράτη δέχθηκε επικρίσεις ευρέως από ορισμένους κύκλους, με τον Ισραηλινό καλλιτέχνη που εκθέτει τα έργα του στη Βενετία, τον γλύπτη Μπελού Σιμιόν Φαινάρου, να κατηγορεί την κριτική επιτροπή για φυλετικές διακρίσεις και να απειλεί με νομικές ενέργειες. Η εκδήλωση βρίσκεται στο επίκεντρο μιας πολιτικής και μιντιακής καταιγίδας από τις αρχές Μαρτίου, όταν οι διοργανωτές ανακοίνωσαν ότι επιτρέπουν στη Ρωσία να επιστρέψει στην έκθεση για πρώτη φορά από την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022.
Η ιταλική κυβέρνηση έχει ασκήσει έντονη κριτική στην απόφαση, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δηλώσει ότι θα τερματίσει ή θα αναστείλει μια επιχορήγηση 2 εκατ. ευρώ εάν το ρωσικό περίπτερο ανοίξει ξανά φέτος.
Ο πρόεδρος της Μπιενάλε, Pietrangelo Buttafuoco, αρνήθηκε να υποχωρήσει, λέγοντας ότι το φεστιβάλ ήταν «ένας χώρος συνύπαρξης για ολόκληρο τον πλανήτη» χωρίς λογοκρισία. Αυξάνοντας την πίεση, το υπουργείο Πολιτισμού έστειλε την Τετάρτη τους επιθεωρητές του στη Βενετία για να λάβουν πληροφορίες σχετικά με το πώς έγινε η επανείσοδο της Ρωσίας, αναζητώντας τυχόν γραφειοκρατικά λάθη, που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την ανάκληση της πρόσκλησης.
Η Μπιενάλε δεν επέκρινε την κριτική επιτροπή για το μποϊκοτάζ των Ρώσων και Ισραηλινών καλλιτεχνών, λέγοντας ότι η επιτροπή, στην οποία συμμετείχαν επίσης οι Ζόε Μπατ, Ελβίρα Ντιανγκάνι Όσε, Μάρτα Κούζμα και Τζιοβάνα Ζάπερι, λειτούργησε με «πλήρη αυτονομία και ανεξαρτησία».
Ωστόσο, οι διοργανωτές ανακοίνωσαν επίσης ότι για πρώτη φορά θα επιτρέψουν στους επισκέπτες να επιλέξουν τους αγαπημένους τους καλλιτέχνες από όλους τους εκτεθειμένους, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας και του Ισραήλ, και θα μεταφέρουν την τελετή απονομής στο τέλος της εκδήλωσης τον Νοέμβριο, αντί για την επόμενη εβδομάδα.
Ασαφές παραμένει ποιος θα επέλεγε τους νικητές των κορυφαίων βραβείων Χρυσού και Ασημένιου Λέοντα ή αν έργα από το Ισραήλ και τη Ρωσία θα επανέλθουν στη διεκδίκηση. Η παρουσία του Ισραήλ στην Μπιενάλε έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Γάζα μετά την επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023. Εκατοντάδες συμμετέχοντες έχουν υπογράψει αιτήματα για τον αποκλεισμό της χώρας, ενώ το 2024 η εκπρόσωπος του Ισραήλ, Ρουθ Πατίρ, ανέστειλε την έκθεσή της έως ότου επιτευχθεί συμφωνία για κατάπαυση του πυρός και απελευθέρωση ομήρων.
Με πληροφορίες του Reuters
