Η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ Α.Ε.), με αφορμή πρόσφατα δημοσιεύματα και δημόσιες τοποθετήσεις σχετικά με την υλοποίηση της Δράσης «Προσχολικής Αγωγής και Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών», διευκρινίζει τα εξής:
Όπως αναφέρει στην ανακοίνωσή της, η ΕΕΤΑΑ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων που της έχουν ανατεθεί με την υπ’ αριθμ. 134947/29.7.2025 Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης (ΦΕΚ 4127 Β’/29.7.2025), διενεργεί συστηματικούς και πολυεπίπεδους ελέγχους για την ορθή υλοποίηση της Δράσης, καθώς και για τη διασφάλιση της νομιμότητας και επιλεξιμότητας των σχετικών δαπανών.
Στο πλαίσιο αυτό ελέγχονται, μεταξύ άλλων, τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την καταβολή των πληρωμών προς τους φορείς, όπως ασφαλιστικές και φορολογικές ενημερότητες και κάθε άλλο προβλεπόμενο έγγραφο. Οι έλεγχοι αυτοί αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων και εφαρμόζονται με συνέπεια και αυστηρότητα σε κάθε περίπτωση.
Κατά τη διενέργεια των προβλεπόμενων ελέγχων ενδέχεται να εντοπιστούν μεμονωμένες περιπτώσεις εγγράφων για τα οποία απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση ή δεν καθίσταται δυνατή η άμεση επιβεβαίωση της εγκυρότητάς τους. Στις περιπτώσεις αυτές η ΕΕΤΑΑ ενεργεί άμεσα, προβαίνοντας σε ενδελεχή έλεγχο και, όπου απαιτείται, διαβιβάζει εγκαίρως, όπως προβλέπεται, τα σχετικά ευρήματα στις αρμόδιες αρχές για τις περαιτέρω νόμιμες ενέργειες, λειτουργώντας πάντα σύμφωνα με το νομοθετικό πλαίσιο και σε αγαστή συνεργασία και σύμφωνα με τις οδηγίες των αρχών έως και την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών ελέγχου.
Η ύπαρξη τέτοιων μεμονωμένων ευρημάτων, τα οποία ήδη έχουν αξιολογηθεί και διαβιβαστεί στις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές, δεν συνιστά ένδειξη συστημικού προβλήματος ούτε τεκμηριώνει γενικευμένα φαινόμενα παρατυπιών. Αντιθέτως, αποδεικνύει την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών ελέγχου που εφαρμόζονται και τη βούληση της ΕΕΤΑΑ να διασφαλίζει τη χρηστή διαχείριση των εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων που διαχειρίζεται.
Σε σχέση με τις περιπτώσεις που έχουν αναφερθεί σε δημοσιεύματα, η ΕΕΤΑΑ επισημαίνει ότι πρόκειται για περιορισμένο αριθμό μεμονωμένων περιστατικών, τα οποία εντοπίστηκαν ακριβώς μέσω των διαδικασιών ελέγχου που η ίδια εφαρμόζει και έχουν ήδη επιβληθεί οι προβλεπόμενες κυρώσεις. Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε απόπειρα συσχέτισης των συγκεκριμένων περιστατικών με άλλες υποθέσεις που ήδη ερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές, και για τις οποίες η ΕΕΤΑΑ έχει συμβάλει τα μέγιστα στην διερεύνησή τους, αντλώντας και διαβιβάζοντας το σύνολο των στοιχείων που ζητήθηκαν, είναι αυθαίρετη και δεν εδράζεται σε πραγματικά δεδομένα που έχουν τεθεί υπόψη της Εταιρείας.
Η ΕΕΤΑΑ παραμένει προσηλωμένη στις αρχές της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της προστασίας του δημόσιου συμφέροντος, συνεργαζόμενη πλήρως με κάθε αρμόδια ελεγκτική και δικαστική αρχή και εφαρμόζοντας απαρέγκλιτα το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Η προ ημερών ανακοίνωση της ΟΙΕΛΕ
Τις τελευταίες ημέρες βλέπουν το φως της δημοσιότητας ρεπορτάζ των ΜΜΕ για ένα σκάνδαλο τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ στο χώρο της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, κύκλωμα με επικεφαλής ιδιοκτήτρια παιδικών σταθμών που ασχολείται με τα κοινά του χώρου λυμαίνεται εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια με πλαστές ενημερότητες.
Η ΟΙΕΛΕ δεν έχει στοιχεία για το ζήτημα και δεν θα αναλάβει το ρόλο του οικονομικού εισαγγελέα. Ωστόσο, είναι γεγονός ότι ο χώρος της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης είναι σε γενικές γραμμές ένας πολύ προβληματικός χώρος με διαρκείς παραβιάσεις της εργατικής, της ασφαλιστικής και της φορολογικής νομοθεσίας. Η Ομοσπονδία μας έχει σε πλήθος περιπτώσεων αναφερθεί στις μεσαιωνικές, κυριολεκτικά, εργασιακές σχέσεις στα ιδιωτικά νηπιαγωγεία, ιδίως στα συστεγαζόμενα με βρεφονηπιακούς σταθμούς (δεν αναφερόμαστε εδώ σε νηπιαγωγεία των ιδιωτικών σχολείων, όπου η κατάσταση είναι καλύτερη). Από τις κυριολεκτικά εκατοντάδες καταγγελίες που έχουμε δεχτεί την τελευταία πενταετία (πάνω από 450!) ιδιωτικών νηπιαγωγών, συνάγουμε το συμπέρασμα ότι τουλάχιστον στο 80% των ιδιωτικών νηπιαγωγείων παραβιάζεται συστηματικά η νομιμότητα.
Τι ακριβώς συμβαίνει στα ιδιωτικά νηπιαγωγεία; Υπάρχει κίνδυνος για τα παιδιά;
Αρχικά, να αναφερθεί ότι κύριος υπαίτιος της χαοτικής κατάστασης στην προσχολική εκπαίδευση είναι η πολιτεία που δεν καλύπτει με δομές τις ανάγκες της κοινωνίας, αναγκάζοντας χιλιάδες γονείς να προσφεύγουν σε ιδιώτες. Από εκεί και πέρα, παρά τις διαρκείς επισημάνσεις και καταγγελίες μας, η κρατική εποπτεία στους χώρους αυτούς είναι ελάχιστη ως μηδενική. Οι επικεφαλής των τριών (!!) εργοδοτικών οργανώσεων στο χώρο της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης έχουν εξαιρετικά στενές σχέσεις με την πολιτική εξουσία και υπάρχει άρρητη εντολή μη ελέγχου των ιδιωτικών νηπιαγωγείων. Έτσι φτάσαμε σε αυτό το σημείο σήψης σήμερα.
Τι συμβαίνει λοιπόν στα ιδιωτικά νηπιαγωγεία; Το κακό ξεκινά με το καλημέρα, από τη συνέντευξη για πρόσληψη. Εκεί, οι υποψήφιοι νηπιαγωγοί ακούνε τα ακόλουθα ευτράπελα (όπως ακριβώς μας έχουν καταγγελθεί εγγράφως και τηλεφωνικά):
- «700 ευρώ το μήνα και 8ωρο, όπως στον ιδιωτικό τομέα»,
- «Ιδιωτικά και δημόσια νηπιαγωγεία έχουν τελείως διαφορετικό νομοθετικό καθεστώς»,
- «Θα παίρνεις τα λεφτά του δημοσίου, αλλά θα μας γυρίζεις 300 ευρώ στο χέρι».
- «Η σύμβασή σου μέχρι τον Ιούνιο, ωράριο μέχρι τις 4-5 το απόγευμα (και βλέπουμε)»
- «Φυσικά οι δράσεις μας δεν δηλώνονται, τα 700 ευρώ είναι για οχτάωρο»
- «Θα κάνεις και συνοδεία σχολικού λεωφορείου, επίσης θα κάνεις και φύλαξη μέχρι τέλη Ιουλίου χωρίς να πληρώνεσαι. Κι αν σου αρέσει, γιατί υπάρχουν εκατοντάδες κοριτσάκια εκεί έξω που παρακαλάνε για ένα μισθό».
Φυσικά, όλα αυτά δημιουργούν ένα τρισάθλιο εργασιακό καθεστώς, με τις/τους συναδέλφους:
- Να εργάζονται συχνά μέχρι και 12 ώρες την ημέρα, παρέχοντας πλήθος υπηρεσιών που δεν έχουν καμιά σχέση με τα καθήκοντά τους και για τις οποίες φυσικά δεν πληρώνονται (συνοδείες σχολικών, μαγείρεμα, καθάρισμα, γραμματειακή υποστήριξη κ.λπ.)
- Να απασχολούνται παράνομα σε διακοπές και αργίες
- Να μην τους καταβάλλονται οι νόμιμες αυξήσεις λόγω νομοθετικών ρυθμίσεων ή ωρίμανσης και να υποχρεώνονται να επιστρέφουν στο χέρι του εργοδότη τμήμα του μισθού τους (συχνά ακόμη και τα μισά)
- Να εργάζονται ως νηπιαγωγοί αδήλωτοι, ενώ το διοριστήριο είναι στο όνομα του ιδιοκτήτη/της ιδιοκτήτριας, με αποτέλεσμα να παίρνουν μισθό ανειδίκευτου εργάτη και επιπλέον, αν κλείσει η μονάδα, οι «πονηροί επιχειρηματίες» να διοριστούν στο δημόσιο!
- Η δραματική αυτή εικόνα ντροπιάζει το χώρο της εκπαίδευσης, ενώ ταυτόχρονα εγκυμονεί σοβαρότατους κινδύνους για τα παιδιά. Όταν οι περισσότεροι ιδιωτικοί ξεκινούν την ημέρα τους γύρω στις 5:30 με 6 το πρωί ως συνοδοί στα σχολικά λεωφορεία (φυσικά παράνομα), επιστρέφουν στο σχολείο για να διδάξουν, κάνουν συνοδεία το μεσημεριανό δρομολόγιο (φυσικά παράνομα), συχνά μαγειρεύουν, καθαρίζουν και σφουγγαρίζουν (φυσικά παράνομα) και στη συνέχεια κάνουν και την απογευματινή συνοδεία ή μένουν μέχρι τις 6 ή 7 στο χώρο του σχολείου για να παραλάβουν τα παιδιά οι τελευταίοι γονείς, είναι φυσιολογικό να μην έχουν την ίδια δυνατότητα προσοχής και συγκέντρωσης λόγω της υπερεξάντλησης.
Για ποιο λόγο συνεχίζεται αυτή η αθλιότητα σε έναν ευαίσθητο χώρο Παιδείας;
Ως ΟΙΕΛΕ, έχουμε ιδιαίτερη αγωνία για την κατάσταση στο χώρο της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης. Όχι μόνο για τα εργασιακά των συναδέλφων μας, αλλά κυρίως για την υγεία, την ασφάλεια και την ποιοτική εκπαίδευση των παιδιών που σε τόσο τρυφερή ηλικία αφήνονται σε χώρους με εκπαιδευτικούς απογοητευμένους και απολύτως εξαντλημένους.
Τις πταίει, λοιπόν; Όπως προαναφέραμε, η κύρια ευθύνη πέφτει στην πολιτεία που δεν επεκτείνει το δίκτυο των δημόσιων μονάδων και που δεν εποπτεύει επαρκώς τους χώρους. Είναι, βέβαια, αλήθεια ότι η εποπτεία δεν είναι εύκολη, καθώς υπάρχουν εκατοντάδες ιδιωτικά νηπιαγωγεία της γειτονιάς και απαιτεί κόπο και βούληση ο έλεγχός τους. Κατά καιρούς, υπήρξαν έντιμοι και εργατικοί Διευθυντές Εκπαίδευσης που με δικά τους μέσα «αλώνιζαν» την περιοχή της εποπτείας τους και έβαζαν κάποια τάξη στο χάος, δυστυχώς όμως δεν έχουν όλοι την ίδια ζέση και προθυμία. Επιπλέον, όπως προαναφέραμε, οι εργοδοτικοί φορείς του χώρου έχουν προνομιακές σχέσεις με τα κέντρα εξουσίας με αποτέλεσμα να αποφεύγουν τους ελέγχους.
Έχουμε κατ΄επανάληψη δηλώσει πως για τον ευαίσθητο και κρίσιμο αυτό χώρο απαιτείται άμεσα δημόσιος διάλογος και η νομοθέτηση αυστηρών μέτρων διασφάλισης της ποιότητας και της νομιμότητας. Καλούμε τόσο την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας όσο και τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ευαισθητοποιηθούν για τη δυσώδη και επικίνδυνη κατάσταση στο χώρο της ιδιωτικής προσχολικής εκπαίδευσης. Είμαστε στη διάθεσή τους να συζητήσουμε για το ζήτημα και να καταθέσουμε τις προτάσεις μας.
