Η καταγραφή των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων βρίσκεται στο επίκεντρο, μετά το τραγικό συμβάν με πέντε νεκρές εργαζόμενες στη Βιολάντα. «Η πραγματικότητα στους χώρους δουλειάς δεν μετριέται με επικοινωνιακές δηλώσεις, αλλά με ανθρώπινες ζωές, τραυματισμούς και οικογένειες που πληρώνουν το κόστος της ανυπαρξίας ουσιαστικής πρόληψης. Ας ειπωθούν, λοιπόν, στην μνήμη αυτών των γυναικών ορισμένες αλήθειες» τονίζει αρχικά ο Σύλλογος των Εργαζομένων στην Επιθεώρηση Εργασίας.
Και εξηγεί:
- Πρώτον, τα δεδομένα του 2025 για τα εργατικά ατυχήματα αποκαλύπτουν μια μαύρη χρονιά για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΟΣΕΤΕΕ, 201 εργαζόμενοι έχασαν τη ζωή τους στη δουλειά και 332 τραυματίστηκαν πολύ σοβαρά.
- Δεύτερον, σύμφωνα με την Eurostat, στην Ελλάδα καταγράφεται μόλις το 30% – 40% των εργατικών ατυχημάτων, καθώς μεγάλες κατηγορίες εργαζομένων (αγρότες, ναυτικοί, εργαζόμενοι σε λατομεία και μαρμαράδικα) εξαιρούνται από την καταγραφή. Αυτό σημαίνει ότι για κάθε δηλωμένο εργατικό ατύχημα υπάρχουν τουλάχιστον δύο που δεν δηλώνονται ποτέ.
- Τρίτον, το Υπουργείο Εργασίας, απαντώντας σε αυτή την πραγματικότητα, επιχειρεί να υποβαθμίσει τα μεγέθη, περιορίζοντας τον αριθμό των θανατηφόρων εργατικών δυστυχημάτων σε 48 θύματα και αποδίδοντας μεγάλο μέρος τους σε αυτοαπασχολούμενους.Τα ίδια στοιχεία μάλιστα, σε πρόσφατη εκδήλωση μας, θέλησε δυστυχώς να επιβεβαιώσει και να κάνει αποδεκτά ο Αναπληρωτής Διοικητής της Επιθεώρησης Εργασίας κος Βούρτσης Χαράλαμπος. Ρωτάμε ευθέως: πόσοι από αυτούς τους λεγόμενους «αυτοαπασχολούμενους» δεν εκτελούν στην πράξη εξαρτημένη εργασία, αμειβόμενοι με μπλοκάκι για να αποκρύπτεται η εργοδοτική ευθύνη;
- Τέταρτον, σύμφωνα με το Διεθνές Γραφείο Εργασίας, για κάθε ένα θανατηφόρο εργατικό ατύχημα αντιστοιχούν έξι θάνατοι από επαγγελματικές ασθένειες που σχετίζονται άμεσα με την εργασία, ένα κρίσιμο στοιχείο που δεν καταγράφεται καθόλου στη χώρα μας.
Καταγγέλλουν τις κυβερντικές πολιτικές στον τομέα της εργασίας, τονίζοντας ότι «ως Επιθεωρητές Εργασίας γνωρίζουμε πολύ καλά ότι τα παραπάνω δεν είναι «ατυχίες», αλλά είναι το αποτέλεσμα:
- των 13ωρων ωραρίων και της εντατικοποίησης στην λογική του κέρδους των επιχειρήσεων που οδηγούν σε σωματική και ψυχική εξάντληση των εργαζομένων,
της δραματικής υποστελέχωσης όλων των αρμόδιων Υπηρεσιών, - της συνειδητής επιλογής της πολιτείας να μετατρέπει τον έλεγχο σε εξαίρεση».
- «Χαρακτηριστικό είναι ότι τα μέτρα υγείας και ασφάλειας χιλιάδων επιχειρήσεων σε όλη τη χώρα ελέγχονται από μόλις 233 Επιθεωρητές Εργασίας» συνεχίζουν οι εργαζόμενοι. «Στους νομούς Τρικάλων και Καρδίτσας, πάνω από 12.000 επιχειρήσεις, βάσει στοιχείων ΕΡΓΑΝΗ, και χωρίς να υπολογίζονται τα οικοδομοτεχνικά έργα, ελέγχονται από το ΤΕΑΥΕ Τρικάλων – Καρδίτσας με μόλις 4 επιθεωρητές. Με περίπου 600 ελέγχους τον χρόνο, χρειάζονται δεκαετίες για να ελεγχθούν οι επιχειρήσεις έστω και μία φορά».
Οι εργαζόμενοι της Επιθεώρησης Εργασίας απαιτούν:
- πλήρη και ουσιαστική στελέχωση όλων των Επιθεωρήσεων Εργασίας για συνεχή, καθολικό και προληπτικό έλεγχο,
- πλήρη διερεύνηση του χθεσινού εργατικού ατυχήματος και απόδοση ευθυνών σε όλους τους υπεύθυνους,
- κατάργηση των αντεργατικών νόμων που διαλύουν τον χρόνο εργασίας και αυξάνουν τον κίνδυνο,
- συλλογικές συμβάσεις εργασίας και ανθρώπινες συνθήκες δουλειάς.
Αναφέρουν πως «Ως εργαζόμενοι στην Επιθεώρηση Εργασίας, φορέα με θεσμική αρμοδιότητα την πρόληψη, τον έλεγχο και την επιβολή της εργατικής νομοθεσίας για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, δηλώνουμε ότι δεν αποδεχόμαστε την κανονικοποίηση των εργατικών ατυχημάτων ως «αναπόφευκτων περιστατικών». Η καθημερινή μας εμπειρία στους χώρους δουλειάς επιβεβαιώνει ότι οι τραυματισμοί και οι απώλειες ανθρώπινων ζωών δεν αποτελούν μεμονωμένα γεγονότα, αλλά συνέπεια συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών, της υποστελέχωσης των ελεγκτικών μηχανισμών και της συστηματικής αποδυνάμωσης του πλαισίου προστασίας της εργασίας. Οι ανθρώπινες ζωές δεν είναι στατιστικές πιθανότητες.
Ο θεσμικός ρόλος της Επιθεώρησης Εργασίας δεν μπορεί να ασκηθεί ουσιαστικά, όταν ο έλεγχος μετατρέπεται σε εξαίρεση, όταν οι υπηρεσίες λειτουργούν με οριακό προσωπικό και όταν η πρόληψη υποχωρεί απέναντι στη λογική του κόστους. Η ευθύνη γι’ αυτό δεν βαραίνει τους εργαζόμενους στις Υπηρεσίες, αλλά τις πολιτικές που διαχρονικά υπονομεύουν τη δυνατότητα παρέμβασής τους.
Δηλώνουμε τη στήριξή μας στις κινητοποιήσεις και στις πρωτοβουλίες του Εργατικού Κέντρου Τρικάλων, που διεκδικούν ουσιαστική διερεύνηση του εργατικού ατυχήματος, απόδοση ευθυνών και πραγματικά μέτρα πρόληψης. Η διεκδίκηση ασφαλών και ανθρώπινων συνθηκών εργασίας αποτελεί κοινό αγώνα εργαζομένων, συνδικάτων και δημόσιων ελεγκτικών μηχανισμών.
Η προστασία της ζωής και της υγείας των εργαζομένων δεν μπορεί να παραμένει αντικείμενο επικοινωνιακής διαχείρισης. Αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας και αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα κάθε εργαζόμενου να επιστρέφει ασφαλής στο σπίτι του.
Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στις οικογένειες των θυμάτων και τη συμπαράστασή μας στους συναδέλφους τους, ενώ ευχόμαστε γρήγορη και πλήρη ανάρρωση στους τραυματίες».
