Κάθε μέρα προκύπτουν νέα δεδομένα για όσα πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων σε συγκεκριμένες περιοχές, ενώ τρέχουν οι δηλώσεις για τα ακαθάριστα οικόπεδα.
Τι συμβαίνει με την πυροπροστασία ακινήτων
Οι οικισμοί είναι τώρα στο επίκεντρο για την πυροπροστασία, ενώ το υπουργείο Περιβάλλοντος έκανε πίσω στα μέτρα του κανονισμού αφήνοντας μόνο το κλάδεμα και τον καθαρισμό, τουλάχιστον προφορικά.
Ειδικά για την περίπτωση οικισµών, οριοθετημένων ή μη καθώς και οικιστικών πυκνώσεων που περιβάλλονται στο σύνολό τους από δασικές εκτάσεις, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στο άρθρο 4 του Κεφαλαίου Δεύτερου του κανονισμού, προβλέπεται ως προς τη δημιουργία των ζωνών προστασίας ότι αντί της µεµονωµένης εφαρμογής τους σε κάθε ακίνητο, αντιµετωπίζεται το σύνολο του οικισµού ως ενότητα-σύστηµα, µε τις διαβαθµισµένες περιµετρικές ζώνες προστασίας να διαµορφώνονται πέριξ των ορίων του οικισµού σε συνεννόηση και συνεργασία µε τις αρµόδιες υπηρεσίες (τοπική αυτοδιοίκηση και οικεία Δασική Υπηρεσία). Ειδικά γύρω από τα όρια του οικισµού επιβάλλεται η δηµιουργία αντιπυρικής ζώνης πλάτους 10 μέτρων.
Οι δήμοι να προβούν στην αξιολόγηση της επικινδυνότητας και μετά οι μηχανικοί, δασολόγοι να συντάξουν τη σχετική μελέτη για τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Σε κάθε περίπτωση τα κόστης μόνο για τη μελέτη είναι τουλάχιστον στα 500 ευρώ, ενώ επιπλέον κόστη πρέπει να αναλάβουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων για τις σχετικές εργασίες.
Ο κανονισμός αφορά σε δομημένα ακίνητα που βρίσκονται µέσα σε δάση, δασικές εκτάσεις, περιαστικό πράσινο, κηρυγµένες δασωτέες, αναδασωτέες και χορτολιβαδικές εκτάσεις, καθώς και σε ακτίνα τριακοσίων (300) µέτρων από τα όρια των εκτάσεων αυτών. Αφορά επίσης κτίσματα εντός πάρκων και αλσών πόλεων και οικιστικών περιοχών.
Επισημαίνεται ότι στην περίπτωση των αλσών, ο κανονισμός εφαρμόζεται μόνο στα κτίρια που βρίσκονται εντός αυτών και όχι στα όμορα του άλσους ακίνητα, ούτε και σε αυτά που έχουν πρόσωπο στο άλσος. Αυτό γίνεται λόγω ικανής δυνατότητας ελέγχου, περιορισμού της μετάδοσης, πρόσβασης και επέμβασης των δυνάμεων σε περίπτωση εκδήλωσης φωτιάς εντός άλσους ή πάρκου τα οποία περιβάλλονται από οικιστική δόμηση. Με τον ίδιο τρόπο δύναται να αντιμετωπίζονται και μεμονωμένοι δασικοί θύλακες μικρής έκτασης σε εντός σχεδίου περιοχές οι οποίοι περιβάλλονται από δόμηση. Αντίθετα, στους οικισμούς, καθώς και σε οικιστικές πυκνώσεις που περιβάλλονται στο σύνολό τους από δασικές εκτάσεις, ο κίνδυνος μετάδοσης της φωτιάς από τη δασική έκταση στον οικισμό ή αντίστροφα είναι αυξημένος και λιγότερο ελεγχόμενος, με αποτέλεσμα να προβλέπεται στον κανονισμό διαφορετική διαδικασία.
Διευκρινίζεται επίσης ότι ο κανονισμός δεν εφαρμόζεται σε καλλιεργούμενες εκτάσεις, ούτε στην περίπτωση που υπάρχει εντός αυτών κτίσμα βοηθητικής χρήσης για την αποθήκευση εξοπλισμού, εργαλείων και υλικών που απαιτούνται για την εξυπηρέτηση γεωργικής δραστηριότητας.
Η αξιολόγηση της επικινδυνότητας των ακινήτων γίνεται βάσει των έξι ομάδων κριτηρίων του άρθρου 5 του Κεφαλαίου Πρώτου του κανονισμού. Η αξιολόγηση αυτή γίνεται για την περιοχή επιρροής του ακινήτου και αποτυπώνεται στο Έντυπο αξιολόγησης επικινδυνότητας από το οποίο προκύπτει η κατάταξή του (χαμηλή, μέση, υψηλή και ιδιαίτερα υψηλή). Στον κανονισμό υφίστανται στοιχεία, σύνδεσμοι και παραρτήματα για τη διευκόλυνση του έργου των συντακτών της αξιολόγησης.
Το έντυπο αξιολόγησης συντάσσεται άπαξ και επανασύνταξή του απαιτείται µόνο στην περίπτωση που τροποποιηθούν οι παράμετροι που λήφθηκαν υπόψη κατά την αξιολόγηση (όπως για παράδειγμα τυχόν αλλαγή στο πλάτος της οδού πρόσβασης στο ακίνητο, προσθήκη σημείου υδροληψίας πυροσβεστικού οχήματος, δόμηση νέων κτιρίων στα όμορα ακίνητα με επίπτωση στον δείκτη της πυκνότητας του δομημένου περιβάλλοντος) εφόσον επιφέρουν μεταβολή στην κατηγορία επικινδυνότητας του ακινήτου.
Το Έντυπο αξιολόγησης συντάσσεται από τεχνικό επιστήμονα με κατάρτιση σε θέματα τοπογραφίας, βλάστησης, υποδομών και δικτύων. Ενδεικτικά και με την επιφύλαξη των επαγγελματικών δικαιωμάτων του συνόλου των τεχνικών επιστημόνων, το έντυπο αξιολόγησης μπορεί να συνταχθεί από μηχανικούς (τοπογράφους, αρχιτέκτονες, πολιτικούς μηχανικούς, μηχανολόγους μηχανικούς, μηχανικούς περιβάλλοντος, κ.λ.π,) καθώς και δασολόγους, γεωπόνους ή γεωτεχνικούς επιστήμονες.
Κατ’ εξαίρεση των ανωτέρω, στην περίπτωση οικισµών, οριοθετημένων ή μη και οικιστικών πυκνώσεων που περιβάλλονται στο σύνολό τους από δασικές, χορτολιβαδικές, αναδασωτέες και λοιπές εκτάσεις, η αξιολόγηση της επικινδυνότητας συντάσσεται για το σύνολο του οικισµού, σε ένα ενιαίο έντυπο, με µέριµνα του αρµόδιου ΟΤΑ.
Η τεχνική έκθεση, περιλαμβάνει:
Α. περιγραφή:
– του ακινήτου, με ιδιαίτερη αναφορά στη θέση του ως προς τη δασική, αναδασωτέα, κ.λ.π έκταση και στα κρίσιμα σημεία του εντύπου αξιολόγησης που οδήγησαν στην κατάταξή του από πλευράς επικινδυνότητας,
– του ή των κτισμάτων εντός του ακινήτου, με αναφορά στα γεωµετρικά τους χαρακτηριστικά, τα δοµικά τους στοιχεία και υλικά,
– του περιβάλλοντος χώρου, των κατασκευών (θέση και υλικά) και εγκαταστάσεών του, καθώς και του είδους, μεγέθους και θέσης των φυτών,
– των γειτονικών ιδιοκτησιών, τυχόν κτισμάτων εντός αυτών και του περιβάλλοντος χώρου τους κατά τα ανωτέρω,
– κάθε άλλου στοιχείου κρίσιμου και συναφούς με το αντικείμενο του κανονισμού.
Β. καθορισμό:
– των απαιτούμενων προληπτικών μέτρων, μέτρων παθητικής πυροπροστασίας και μέσων ενεργητικής πυροπροστασίας, καθώς και τυχόν συστάσεις προς τους ιδιοκτήτες για το σχέδιο προετοιμασίας εκκένωσης,
– των εργασιών και ενεργειών που πρέπει να γίνουν στην περίπτωση ακινήτων με υφιστάμενα κτίρια για την τήρηση των ανωτέρω προβλεπόμενων μέτρων,
– των κατά περίπτωση απαιτούμενων διοικητικών πράξεων εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών του άρθρου 28 του ν.4495/17, όπως ισχύει.
και συνοδεύεται από σχέδιο κάτοψης του ακινήτου όπου αποτυπώνονται τα απαραίτητα στοιχεία, όπως ενδεικτικά, οι θέσεις των κτισµάτων κύριας και βοηθητικής χρήσης, η πρόσβαση στο ακίνητο, οι ζώνες προστασίας, οι θέσεις και αποστάσεις των δέντρων, οι αποστάσεις των όµορων κτιρίων.
Μέτρα:
Για τη φετινή αντιπυρική περίοδο έτους 2024, στα ακίνητα του πεδίου εφαρμογής με υφιστάμενα κτίρια εφαρμόζονται μόνο τα μέτρα προληπτικής πυροπροστασίας, δηλαδή:
α) εξασφάλιση καθαρής από καύσιμες ύλες πρόσβασης στο ακίνητο,
β) τακτικός καθαρισµός ο οποίος περιλαμβάνει τακτικό κλάδεµα και καθαρισµό δένδρων και θάµνων από τυχόν υπάρχοντα ξερά, αραίωµα της µη ανθεκτικής στη φωτιά δενδρώδους βλάστησης, κοπή κλαδιών που εφάπτονται ή βρίσκονται σε μικρή απόσταση από τα εξωτερικά δοµικά στοιχεία του κτιρίου, καθαρισμός εδάφους (πευκοβελόνες), κούρεμα χόρτων, τακτικός έλεγχος και συντήρηση του αρδευτικού συστήµατος, καθαρισμός στεγών και υδρορροών από καύσιμες ύλες.
γ) μεταφορά υλικών που τυχόν αποθηκεύονται ελεύθερα στο ακίνητο, όπως απορρίμματα, καυσόξυλα, δοχεία με καύσιμα, χρώματα κ.λ.π σε κλειστό χώρο ή πυράντοχο ερμάριο.
δ) σύνταξη από τον ή τους ιδιοκτήτες του ακινήτου του σχεδίου προετοιμασίας εκκένωσης, δηλαδή μίας λίστας ελέγχου και ενεργειών που θα αυξήσει τον βαθµό ετοιµότητας σε περίπτωση συµβάντος πυρκαγιάς, στην οποία καταγράφονται οι απαραίτητες ενέργειες πριν την εκκένωση του κτιρίου, καθώς και ο τρόπος διαφυγής των χρηστών από το ακίνητο σε ασφαλές µέρος. Στην περίπτωση ακινήτων µε περισσότερες της µίας ιδιοκτησίες το σχέδιο προετοιµασίας εκκένωσης συντάσσεται από το σύνολο των συνιδιοκτητών και αναρτάται σε εµφανές σηµείο για την ενηµέρωση ενοίκων και κοινού.
ε) σχεδιασμός των περιμετρικών ζωνών προστασίας, δηλαδή των τριών επιπέδων διαβαθµισµένης προστασίας γύρω από κτίριο όπου γίνεται διαδοχική µείωση των καύσιµων υλών όσο πλησιάζουμε σε αυτό.
Ο σχεδιασμός των περιμετρικών ζωών προστασίας μπορεί να εφαρμοστεί είτε για κάθε μεμονωμένο κτίριο, είτε για συγκροτήματα κτιρίων της ίδιας ή άλλης ιδιοκτησίας εφόσον απέχουν µεταξύ τους απόσταση µικρότερη των πέντε (5,00) μέτρων, κατόπιν συνεννόησης των ιδιοκτητών τους, µε ενσωµάτωση του συνόλου αυτών στο «περίγραµµα» βάσει του οποίου θα προσδιοριστούν οι ζώνες προστασίας. Ομοίως, στο «περίγραμμα του κτιρίου» δύναται να περιληφθούν και κατασκευές του περιβάλλοντος χώρου, όπως πέργκολες, στέγαστρα, bbq, κ.ά.
Ακαθάριστα οικόπεδα
Στην υποχρεωτική δήλωση του καθαρισμού των οικοπέδων τους καλούνται για πρώτη φορά να προχωρήσουν οι ιδιοκτήτες τους έπειτα από τη σύσταση του «Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών».
Προκειμένου να συνειδητοποιήσουν οι πολίτες την ανάγκη και την υποχρεωτικότητα του καθαρισμού των οικοπέδων τους κάθε χρόνο ως μέτρο πρόληψης για την αντιπυρική περίοδο, δημιουργήθηκε από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ειδική ψηφιακή πλατφόρμα με τον τίτλο «Ακαθάριστα Οικόπεδα» στην ηλεκτρονική διεύθυνση akatharista.apps.gov.gr.
Παρότι η καταληκτική ημερομηνία δήλωσης καθαρισμού των οικοπέδων ήταν κατ’ εξαίρεση για τον πρώτο χρόνο λειτουργίας του μητρώου η 31η Μαΐου, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας αποφάσισε την παράτασή της έως τις 30 Ιουνίου.
Την ίδια ώρα οι καθαρισμοί των οικοπεδικών και ακάλυπτων χώρων θα έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 30 Απριλίου, ενώ η πλατφόρμα διατέθηκε στο κοινό αυτή την εβδομάδα, γεγονός που έχει φέρει τους ιδιοκτήτες των οικοπέδων αντιμέτωπους με πολλές δυσκολίες και καθυστερήσεις.
Μέσω της πλατφόρμας οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτηση για τον καθαρισμό του οικοπέδου τους, καθώς και να προχωρήσουν σε καταγγελία για ακαθάριστα οικόπεδα.
Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 20/2024 Πυροσβεστική Διάταξη «Καθορισμός προληπτικών μέτρων πυροπροστασίας οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται σε περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων, εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, σε εκτάσεις που βρίσκονται εντός ακτίνας 100 μ. από τα όρια των ανωτέρω περιοχών, καθώς και σε εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα» η οποία εκδόθηκε στις αρχές Μαΐου, καθορίζεται η υποχρέωση των ιδιοκτητών, νομών, επικαρπωτών, μισθωτών ή υπομισθωτών οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται σε:
περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων,
περιοχές εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο,
εκτάσεις που βρίσκονται εντός ακτίνας 100 μ. από τα όρια των ανωτέρω περ.(α) και (β), κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας κα
εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, για τις εκτάσεις που δεν υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής και κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας,
για τον καθαρισμό των παραπάνω χώρων κατά το χρονικό διάστημα από την 1η μέχρι την 30η Απριλίου εκάστου έτους και τη συντήρησή τους καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ήτοι από 1η Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου, για την αποτροπή κινδύνου πρόκλησης πυρκαγιάς ή ταχείας επέκτασής της.
Από την υποχρέωση αυτή εξαιρούνται οι διαμορφωμένοι, συντηρημένοι κήποι ή φυτευμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων κτιρίων, πολυκατοικιών, κ.α. των περιοχών και εκτάσεων που αναφέρονται παραπάνω.
Ακαθάριστα οικόπεδα: Τι προβλέπει ο κανονισμός
Ως «καθαρισμός» ορίζεται λεπτομερώς η απομάκρυνση σπασμένων δέντρων και κλαδιών,, ξερών χόρτων, φύλλων κ.ά., καθώς και των κλαδιών που βρίσκονται σε άμεση επαφή με κτίσμα. Επιπλέον, περιλαμβάνεται η απομάκρυνση της φυτικής ύλης που βρίσκεται στην επιφάνεια του εδάφους, όπως το φυλλόστρωμα και τα ξερά χόρτα και κλαδιά.
Ακόμη, εντάσσονται μεταξύ άλλων η απομάκρυνση τυχόν άλλων εγκαταλελειμμένων καυστών, αναφλέξιμων ή εκρήξιμων υλικών ή αντικειμένων καθώς και εύφλεκτων απορριμμάτων, αλλά και η συλλογή και απομάκρυνση όλων των υπολειμμάτων καθαρισμού.
Σύμφωνα με το ΦΕΚ, η απόφαση αφορά οικοπεδικούς και λοιπούς ακάλυπτους χώρους που βρίσκονται σε περιοχές εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων, εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, σε εκτάσεις που βρίσκονται εκτός ακτίνας 100 μέτρων από τα όρια των ανωτέρω περιοχών, καθώς και σε εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα.
Σε ό,τι αφορά τα ακίνητα πλησίον ή εντός δασών, δασικών εκτάσεων και αλσών, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να απευθυνθούν σε εξουσιοδοτημένους τεχνικούς επιστήμονες. Οι τελευταίοι θα είναι εκείνοι που θα κρίνουν αν οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να υποβάλλουν την αίτηση και αν θα προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες.
