«Τα πλημμυρικά φαινόμενα είναι συνηθισμένα τον Νοέμβριο επειδή αυτός ο μήνας είναι από τους πιο βροχερούς του χρόνου. Κάποια χαρακτηριστικά τους, όμως, όπως είναι η ένταση, μας επιτρέπει να συνδέσουμε τα φαινόμενα αυτά με την κλιματική αλλαγή».
Την εξήγηση αυτή δίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθυντής της ΕΜΥ Αντώνης Λάλος για τις εντονότατες βροχοπτώσεις που έπληξαν την Μάνδρα της Αττικής και λίγες ημέρες νωρίτερα το νησί της Σύμης στα Δωδεκάνησα ή παλαιότερα την Κέρκυρα στο Ιόνιο.
«Το φαινόμενο ως φαινόμενο δεν είναι πρωτόγνωρο» λέει και υπενθυμίζει μία από τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές που έζησε η Αθήνα όταν τον Νοέμβριο του 1961 μια άγρια και παρατεταμένη νεροποντή που ξέσπασε λίγο πριν τα μεσάνυκτα της 6ης του μηνός στοίχισε τη ζωή σε 43 άτομα ενώ προκάλεσε ανυπολόγιστες ζημιές.
Τι προκαλεί όμως αυτό το φαινόμενο; «Ένας συνδυασμός αέριων μαζών που έρχονται από την Κεντρική Ευρώπη ή τη Μεσόγειο και "φορτώνονται" με υδρατμούς λόγω των υψηλών θερμοκρασιών που διατηρούν ακόμη οι θάλασσες» απαντά.
«Η θάλασσα είναι ακόμη ζεστή οπότε ευνοείται η συγκέντρωση υδρατμών» σημειώνει. «Οι ποσότητες του νερού που φέρνουν τα συστήματα αυτά στην περιοχή μας είναι πολύ μεγάλες. Ξέρουμε λοιπόν ότι κάποια στιγμή η μπόρα θα ξεσπάσει και ότι για ευνόητους λόγους οι παραθαλάσσιες περιοχές θα δεχθούν τα μεγαλύτερα ύψη βροχής. Εκείνο που δεν ξέρουμε είναι πόσο τοπικού επιπέδου θα είναι το φαινόμενο, εάν θα συνοδεύεται από χαλαζοπτώσεις ή ισχυρούς ανέμους και σε πιο χρονικό εύρος θα εκδηλωθεί».
Ο Αντώνης Λάλος προβλέπει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι ανάλογα φαινόμενα θα εκδηλωθούν και σε άλλες περιοχές τις επόμενες ημέρες - τουλάχιστον έως το ερχόμενο Σάββατο που φτάνει η μετεωρολογική πρόβλεψη - και πιθανολογεί ότι συνδέεται με την κλιματική αλλαγή: «Συνδέεται με την εξής λογική» λέει. «Τον Οκτώβριο δεν έβρεξε καθόλου και αυτό είναι ένα ακραίο φαινόμενο. Ακραία εκδήλωση είναι και χωρίς διακοπές βροχοπτώσεις επί μια εβδομάδα. Μπορεί επομένως να θεωρήσει κανείς ότι τα χαρακτηριστικά αυτά σχετίζονται με το φαινόμενο του θερμοκηπίου».
Η πρόβλεψη αυτή τη στιγμή είναι ότι τα έντονα αυτά καιρικά φαινόμενα θα αρχίσουν να περιορίζονται από τη νύχτα του Σαββάτου προς την Κυριακή οπότε και θα περιοριστούν στις ανατολικές περιοχές. Και ο χειμώνας; «Είναι πολύ νωρίς για να γίνει οποιαδήποτε πρόβλεψη» απαντά ο κ. Λάλος.
Δ. Παπανικολάου: Η φύση είχε προειδοποιήσει για τη σημερινή τραγωδία
Η φύση είχε προειδοποιήσει για τη σημερινή τραγωδία από τη σφοδρή κακοκαιρία που έπληξε τα Μέγαρα και τη Μάνδρα Αττικής, υπογράμμισε ο ομότιμος καθηγητής Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Δημήτρης Παπανικολάου, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό του Αθηναϊκού – Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων «Πρακτορείο 104,9 FM».
Ο κ. Παπανικολάου ήταν αποκαλυπτικός σε σχέση με τις ανθρώπινες παρεμβάσεις που έχουν γίνει στις πληγείσες περιοχές, τονίζοντας πως το μάθημα που έκανε σε μεταπτυχιακούς φοιτητές ήταν πάνω στις συγκεκριμένες περιοχές, με βάση προηγούμενες καταστροφές. «Βασική άσκηση - για το θέμα των πλημμυρών - ήταν η περιοχή της Μάνδρας.
Την είχαμε επιλέξει σαν μια από τις χαρακτηριστικές περιπτώσεις, όπου η ανθρώπινη παρέμβαση και η άγνοια ή η αδιαφορία ή εν πάση περιπτώσει η μη γνώση και ουσιαστική ενασχόληση με το θέμα ήταν εγκληματικού χαρακτήρα, διότι στην περιοχή της Μάνδρας περνάει η παλιά εθνική οδός Αθηνών - Θηβών και δίπλα στον δρόμο αυτό, την κεντρική αυτή παλιά οδό υπήρχε από την περιοχή πάνω της Αγ.Σωτήρας, που είναι τα βουνά προς την περιοχή Πατέρα και αρκετά χιλιόμετρα βόρεια της Μάνδρας, μια ορεινή περιοχή με ένα δίκτυο από μικρά ποτάμια που ενώνονται και κάνουν ένα μεγαλύτερο χείμαρρο, ο οποίος είχε μπαζωθεί επί μήκους πάνω από 500 μέτρα.
Το τραγικό ήταν ότι ένα μεγάλο κομμάτι του μπαζώματος και του κλεισίματος, στο πιο στενό σημείο, ήταν μερικά στρέμματα που έφτιαξε ο δήμος χώρο αμαξοστασίου και επισκευών, παραδίπλα ήταν ένα σούπερ μάρκετ, που είχαν κλείσει ακριβώς όλη τη δίοδο (του νερού).
Όποιος περάσει αυτό δρόμο (φύγει από τη Μάνδρα για να πάει βόρεια προς Αγ. Σωτήρα) αν προσπαθήσει - στο στενότερο σημείο μάλιστα -να δει πού είναι το ρέμα που περνούν τα νερά, δεν θα δει πουθενά διέξοδο για το νερό» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Παπανικολάου.
Τονίζοντας πως η φυσική διέξοδος του νερού είχε κλειστεί, συμπλήρωσε:
«Το τραγικό είναι ότι το 1996 είχαμε και δύο θύματα ακριβώς στην περιοχή, ένα με δύο χιλιόμετρα βόρεια από το σημείο που είχε κλείσει η δίοδος.
Ήδη, η φύση είχε προειδοποιήσει για το ότι κακώς είχαν γίνει επεμβάσεις, κακώς δεν είχε διατηρηθεί η φυσική ροή του νερού και ταυτόχρονα δεν είχε διαμορφωθεί μια τεχνητή ροή του νερού». Πρέπει να υπολογίσουμε ποιες είναι οι μέγιστες βροχοπτώσεις που περιμένουμε στην ευρύτερη περιοχή, να υπολογίσουμε τον όγκο και να δούμε τι διατομή χρειάζεται ώστε να εξασφαλιστεί η δίοδος του νερού στην ακραία τιμή της βροχόπτωσης, επισήμανε.
Σημείωσε δε, ότι τρεις με τέσσερις φορές στα τελευταία είκοσι με τριάντα χρόνια στο συγκεκριμένο σημείο στην περιοχή και με πολύ μεγάλη τραγικότητα σήμερα, έχει έρθει το ακραίο γεγονός «και τότε ψάχνουμε να δούμε τι γίνεται, ενώ είναι προαναγγελμένο, τα πάντα είναι προκαθορισμένα».
