Σε μηδενισμό ή σε μείωση των φορολογικών επιβαρύνσεων επί των εισοδημάτων 522.000 αγροτών αναμένεται να οδηγήσουν οι αλλαγές στις κλίμακες υπολογισμού του φόρου εισοδήματος και της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης που προβλέπει ο πρόσφατα ψηφισθείς ασφαλιστικός και φορολογικός νόμος.
Σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου, η αυτοτελής φορολόγηση του αγροτικού εισοδήματος με 13% από το πρώτο ευρώ καταργείται και στο εξής θα ισχύει και για τους αγρότες αφορολόγητο όριο εισοδήματος διαμορφούμενο από 8.636 έως 9.545 ευρώ ανάλογα με τον αριθμό των προστατευόμενων τέκνων και κλίμακα φορολόγησης με περισσότερους του ενός συντελεστές φόρου.
Ταυτόχρονα όμως, ο νέος νόμος περιλαμβάνει διάταξη για τον συνυπολογισμό των βασικών αγροτικών ενισχύσεων στα ακαθάριστα έσοδα των αγροτών που λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό των φορολογητέων καθαρών εισοδημάτων τους. Οι βασικές αυτές ενισχύσεις θα προστίθενται στα έσοδα των αγροτών από τις πωλήσεις των προϊόντων τους και έτσι θα αυξάνουν το ύψος των συνολικών ακαθάριστων εσόδων που θα λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των τελικών φορολογητέων αγροτικών εισοδημάτων.
Σύμφωνα, ειδικότερα, με το νέο νόμο, η φορολόγηση του αγροτικού εισοδήματος θα γίνεται με βάση φορολογική κλίμακα στην οποία θα ισχύουν συντελεστές φόρου 22%-45%. Το αφορολόγητο θα παρέχεται στους αγρότες με την μορφή έκπτωσης φόρου, το ανώτατο ποσό της οποίας θα κυμαίνεται από 1.900 έως 2.100 ευρώ ανάλογα με τον αριθμό των προστατευομένων τέκνων. Επιπλέον, σε όσους αγρότες δηλώνουν ετήσια εισοδήματα μεγαλύτερα των 12.000 ευρώ θα επιβάλλεται η νέα αναμορφωμένη ειδική εισφορά αλληλεγγύης η οποία θα υπολογίζεται με συντελεστές κλιμακούμενους από 2,2% έως 10%.
Αποτέλεσμα των αλλαγών αυτών θα είναι να μηδενιστούν ή να μειωθούν οι φόροι στα εισοδήματα για τη συντριπτική πλειονότητα των αγροτών και συγκεκριμένα για περίπου 520.000 φορολογούμενους που δηλώνουν ετήσια εισοδήματα από αγροτικές δραστηριότητες μέχρι 20.000 ευρώ.
Όλες οι αλλαγές στο καθεστώς φορολόγησης των αγροτών που προβλέπει ο πρόσφατα ψηφισθείς ασφαλιστικός και φορολογικός νόμος θα ισχύσουν για τα εισοδήματα που θα αποκτήσουν οι αγρότες κατά τη διάρκεια του 2016 και των επομένων ετών.
Αναλυτικά, οι αλλαγές που επέρχονται στη φορολογία του αγροτικού εισοδήματος είναι οι ακόλουθες:
1) Καθιέρωση αφορολογήτων ορίων και κλιμακωτής φορολόγησης. Τα καθαρά εισοδήματα από αγροτικές δραστηριότητες, τα οποία προκύπτουν κατόπιν αφαίρεσης των δαπανών που πραγματοποιούν οι αγρότες για τη στήριξη των παραγωγικών τους δραστηριοτήτων από τα ακαθάριστα έσοδα που εισπράττουν πωλώντας τα προϊόντα τους, φορολογούνται σήμερα αυτοτελώς με 13% από το πρώτο ευρώ. Με το νέο σύστημα φορολόγησης, το οποίο θα ισχύσει για τα αγροτικά εισοδήματα που αποκτώνται από το 2016 και μετά, προβλέπεται η εφαρμογή φορολογικής κλίμακας, στην οποία ο κατώτατος συντελεστής φόρου θα ανέρχεται στο 22% και θα επιβάλλεται
μέχρι το επίπεδο ετησίου εισοδήματος των 20.000 ευρώ. Πάνω από το επίπεδο ετησίου εισοδήματος των 20.000 ευρώ και μέχρι τα 30.000 ευρώ θα επιβάλλεται συντελεστής φόρου 29%, ενώ πάνω από τα 30.000 και μέχρι τα 40.000 ευρώ θα επιβάλλεται συντελεστής φόρου 37%. Για το τμήμα του ετησίου εισοδήματος άνω των 40.000 ευρώ προβλέπεται συντελεστής φόρου 45%.
Ειδικά για τα εισοδήματα από αγροτικές δραστηριότητες θα προβλέπεται έκπτωση φόρου:
-ίση με τον φόρο που αναλογεί, για φορολογούμενους με 3 ή περισσότερα προστατευόμενα τέκνα και ετήσια εισοδήματα από αγροτικές δραστηριότητες μέχρι 9.545 ευρώ.
-ίση με το φόρο που αναλογεί, για φορολογούμενους με 2 προστατευόμενα τέκνα και ετήσια εισοδήματα από αγροτικές δραστηριότητες μέχρι 9.090 ευρώ.
-ίση με το φόρο που αναλογεί, για φορολογούμενους με 1 προστατευόμενο τέκνο και ετήσια εισοδήματα από αγροτικές δραστηριότητες μέχρι 8.863 ευρώ.
-ίση με το φόρο που αναλογεί, για φορολογούμενους χωρίς προστατευόμενα τέκνα και ετήσια εισοδήματα από αγροτικές δραστηριότητες μέχρι 8.636 ευρώ.
-2.100 ευρώ για φορολογούμενους με 3 ή περισσότερα προστατευόμενα τέκνα και ετήσια αγροτικά εισοδήματα από 9.546 έως 20.000 ευρώ. Για όσους φορολογούμενους με 3 ή περισσότερα προστατευόμενα τέκνα έχουν ετήσια αγροτικά εισοδήματα άνω των 20.000 ευρώ, η έκπτωση θα μειώνεται κατά το 1% του πέραν των 20.000 ευρώ τμήματος του ετησίου εισοδήματος
-2.000 ευρώ για φορολογούμενους με 2 προστατευόμενα τέκνα και ετήσια αγροτικά εισοδήματα από 9.091 έως 20.000 ευρώ. Για όσους φορολογούμενους με 2 προστατευόμενα τέκνα έχουν ετήσια αγροτικά εισοδήματα άνω των 20.000 ευρώ, η έκπτωση θα μειώνεται κατά το 1% του πέραν των 20.000 ευρώ τμήματος του ετησίου εισοδήματος
-1.950 ευρώ για φορολογούμενους με 1 προστατευόμενο τέκνο και ετήσια εισοδήματα από 8.864 έως 20.000 ευρώ. Για όσους φορολογούμενους με 1 προστατευόμενο τέκνο έχουν ετήσια αγροτικά εισοδήματα άνω των 20.000 ευρώ, η έκπτωση θα μειώνεται κατά το 1% του πέραν των 20.000 ευρώ τμήματος του ετησίου εισοδήματος
-1.900 ευρώ για φορολογούμενους χωρίς προστατευόμενα τέκνα και ετήσια εισοδήματα από 8.637 έως 20.000 ευρώ. Για όσους φορολογούμενους χωρίς προστατευόμενα τέκνα έχουν ετήσια εισοδήματα άνω των 20.000 ευρώ, η έκπτωση θα μειώνεται κατά το 1% του πέραν των 20.000 ευρώ τμήματος του ετησίου εισοδήματος.
2) Αλλαγές στον υπολογισμό της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης. Με την ισχύουσα σήμερα κλίμακα, η ειδική εισφορά αλληλεγγύης επιβάλλεται σε όλο το ετήσιο εισόδημα, εφόσον αυτό υπερβαίνει τις 12.000 ευρώ, με έναν συντελεστή που διαμορφώνεται ως εξής:
-0,7% για ετήσια εισοδήματα από 12.001 έως 20.000 ευρώ
-1,4% για ετήσια εισοδήματα από 20.001 έως 30.000 ευρώ
-2% για ετήσια εισοδήματα από 30.001 έως 50.000 ευρώ
-4% για ετήσια εισοδήματα από 50.001 έως 100.000 ευρώ
-6% για ετήσια εισοδήματα από 100.001 έως 500.000 ευρώ
-8% για ετήσια εισοδήματα από 500.001 ευρώ και άνω.
Με τη νέα κλίμακα ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, που προβλέπει ο πρόσφατα ψηφισθείς νόμος, θα ισχύουν συντελεστές που θα επιβάλλονται κλιμακωτά ως εξής:
-2,2% στο τμήμα ετησίου εισοδήματος από τα 12.001 έως τα 20.000 ευρώ,
-5% στο τμήμα ετησίου εισοδήματος από 20.001 ως 30.000 ευρώ,
-6,5% στο τμήμα ετησίου εισοδήματος από 30.001 ως 40.000 ευρώ,
-7,5% στο τμήμα ετησίου εισοδήματος από 40.001 ως και 65.000 ευρώ,
-9% στο τμήμα ετησίου εισοδήματος από 65.001 ως και 220.000 ευρώ και
-10% στο τμήμα ετησίου εισοδήματος από 220.001 ευρώ και πάνω.
3) Αλλαγές στη φορολογική μεταχείριση των αγροτικών επιδοτήσεων και ενισχύσεων. Η νομοθεσία που ισχύει για τα αγροτικά εισοδήματα που αποκτήθηκαν μέχρι 31-12-2015 προβλέπει ότι οι αγροτικές ενισχύσεις και επιδοτήσεις που χορηγούνται στα πλαίσια της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής, περιλαμβάνονται στον προσδιορισμό του κέρδους από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα μόνο κατά το μέρος των ενισχύσεων και επιδοτήσεων που υπερβαίνει τα 12.000 ευρώ, οι δε αγροτικές αποζημιώσεις στο σύνολό τους, δεν συνυπολογίζονται. Με τη νέα νομοθεσία που θα ισχύσει για τα αγροτικά εισοδήματα του 2016 και των επομένων ετών προβλέπεται ότι στον προσδιορισμό του κέρδους από επιχειρηματική αγροτική δραστηριότητα περιλαμβάνονται εκ των άμεσων ενισχύσεων του Πυλώνα I της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής, όπως αυτές ορίζονται, μόνο η βασική ενίσχυση καθώς και, κατά το ποσό που υπερβαίνουν τις 12.000 ευρώ, οι πράσινες και συνδεδεμένες ενισχύσεις. Οι αγροτικές αποζημιώσεις στο σύνολό τους θα εξακολουθούν να μην περιλαμβάνονται στον προσδιορισμό του κέρδους από επιχειρηματική δραστηριότητα.
Όλες οι παραπάνω αλλαγές στο καθεστώς φορολόγησης των αγροτικών εισοδημάτων αναμένεται να προκαλέσουν μηδενισμό ή μείωση των φορολογικών επιβαρύνσεων στη συντριπτική πλειονότητα των αγροτών. Συγκεκριμένα, οι νέες ρυθμίσεις μηδενίζουν ή μειώνουν τις συνολικές επιβαρύνσεις από φόρους εισοδήματος και ειδική εισφορά αλληλεγγύης για το 97,87% των φορολογουμένων, δηλαδή για περίπου 522.000 φορολογούμενους οι οποίοι δηλώνουν ετήσια εισοδήματα από αγροτικές δραστηριότητες μέχρι 20.000 ευρώ και είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Αντιθέτως για περίπου 11.000 φορολογούμενους που δηλώνουν ετήσια εισοδήματα από αγροτικές δραστηριότητες άνω των 20.000 ευρώ αναμένεται να προκύψουν σημαντικού ύψους πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις. Οι επιπτώσεις των νέων ρυθμίσεων στο ύψος των επιβαρύνσεων των αγροτικών εισοδημάτων αποτυπώνονται στον αναλυτικό πίνακα που δημοσιεύουμε.
Τι δήλωσαν οι αγρότες το 2014
Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τα στοιχεία από τη στατιστική επεξεργασία των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος που υποβλήθηκαν για το φορολογικό έτος 2014:
1) Εισόδημα από αγροτική εκμετάλλευση δήλωσαν 532.917 φορολογούμενοι.
2) Από το σύνολο των 532.917 φορολογουμένων με αγροτικό εισόδημα, οι 466.574 ή ποσοστό 87,55%, δήλωσαν εισόδημα μέχρι 5.000 ευρώ, ενώ 521.643 ή ποσοστό 97,86% δήλωσαν εισόδημα μέχρι 20.000 ευρώ.
3) Το συνολικό εισόδημα που δηλώθηκε για να φορολογηθεί με συντελεστή 13% ήταν 1.341.938.595,81 ευρώ . Δηλαδή το μέσο εισόδημα για το οποίο φορολογήθηκε ο κάθε αγρότης ήταν 2.518,10 ευρώ.
4) Ο συνολικός φόρος εισοδήματος που αναλογεί σε όλα τα αγροτικά εισοδήματα όλου του έτους 2014 ανέρχεται στο ποσό των 186.420.669,65 ευρώ. Δηλαδή ο μέσος φόρος εισοδήματος που αναλογεί στον κάθε αγρότη ανέρχεται σε 349,81 ευρώ.
5) Τα ακαθάριστα έσοδα που δηλώθηκαν από αγροτικές εκμεταλλεύσεις ανήλθαν σε 4.873.441.752,39 ευρώ.
