Σε μια μεγάλη αίθουσα με υπολογιστές, με μεγαλύτερες και μικρότερες οθόνες, βρίσκεται το κέντρο διαχείρισης οχημάτων. Εκεί, γίνεται η συγκέντρωση , η παρακολούθηση και η επεξεργασία των πληροφοριών που «στέλνουν» χίλιες τηλεματικές στάσεις, οι οποίες είναι εγκατεστημένες στην Αττική και δύο χιλιάδες οχήματα. Σε διπλανή αίθουσα, υπάρχουν μεγάλοι υπολογιστές, όπου κάθε πληροφορία καταγράφεται διαρκώς και ανανεώνεται κάθε είκοσι δευτερόλεπτα. Σε κάθε όχημα έχει εγκατασταθεί ένας υπολογιστής, και το σήμα του μεταφέρεται μέσα από τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας στο κέντρο, το οποίο επεξεργάζεται διαρκώς τις θέσεις των οχημάτων. Οι υπολογισμοί γίνονται λαμβάνοντας υπόψη τη μέση ταχύτητα λεωφορείων και τρόλεϊ, χάρη σ’ έναν αλγόριθμο, και αυτό ελέγχεται συνέχεια. «Υπάρχει ένας σύγχρονος εξοπλισμός. Αλλά την πιο μεγάλη δουλειά, την πιο σπουδαία, την κάνουν οι εργαζόμενοι. Και πρέπει να τους ευχαριστήσουμε γι' αυτό το λόγο. Στο κέντρο λειτουργίας της τηλεματικής εργάζονται εικοσιπέντε άνθρωποι, έχει πενήντα θέσεις εργασίας και στελεχώνεται σταδιακά», δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Ιωάννης Σκουμπούρης, διευθύνων σύμβουλος του ΟΑΣΑ.
«Στις οθόνες, οι επόπτες γραμμών βλέπουν πού κινούνται και πώς κινούνται όλα τα οχήματα του δικτύου μέσα στο κέντρο της Αθήνας, αλλά και σε περιοχές του λεκανοπεδίου, όπου υπάρχουν γραμμές και οχήματα του δικτύου. Μπορούν να ελέγχουν κάθε γραμμή, αλλά και κάθε όχημα, τι αποστάσεις τα χωρίζουν, σε ποιο σημείο ακριβώς της γραμμής βρίσκονται, εάν υπάρχουν οχήματα στην αφετηρία, εάν υπάρχουν οχήματα στο τέρμα. Εδώ, γίνονται ουσιαστικά οι μεταβολές που χρειάζονται, ώστε τα οχήματα να μην κινούνται το ένα πίσω από τα άλλο ή να μην έχουν μεγάλα κενά. Οι χρήστες εδώ είναι έμπειροι, είναι χρόνια εργαζόμενοι, οι οποίοι διαχειρίζονται το δίκτυο της εταιρείας. Έχουν πλέον, όμως, ενταχθεί στο κέντρο διαχείρισης οχημάτων για να μπορέσουν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους μέσω της εφαρμογής της τηλεματικής», εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Ξενοφών Νίκογλου, τμηματάρχης εκτέλεσης συγκοινωνιακού έργου.
Το έργο της τηλεματικής έχει κάνει πιο εύκολη την καθημερινότητα όσων χρησιμοποιούν λεωφορεία και τρόλεϊ και το κοινό, αν και δεν έχει γίνει ακόμη κάποια σχετική έρευνα, δείχνει ικανοποιημένο. Οι οθόνες που έχουν τοποθετηθεί μέσα στα λεωφορεία, εκτός από το να δείχνουν σε ποια στάση βρίσκεται κάθε όχημα, δίνουν τη δυνατότητα μετάδοσης μηνυμάτων, χρηστικών μηνυμάτων, όπως η πρόγνωση καιρού, μηνυμάτων κοινωνικού χαρακτήρα, ακόμη και αναγγελίας σε επίπεδο γραμμής.
Οι περισσότερες τηλεματικές στάσεις βρίσκονται στο κέντρο της Αθήνας και στο κέντρο του Πειραιά, ενώ σε κάθε δήμο της Αττικής υπάρχουν από τρεις έως οκτώ τηλεματικές στάσεις. Σύμφωνα με τον κ Σκουμπούρη, έχει ζητηθεί να χρηματοδοτηθεί μέσω ΕΣΠΑ η τοποθέτηση ακόμη πεντακοσίων τηλεματικών στάσεων και να ανέλθει ο συνολικός αριθμός στις χίλιες πεντακόσιες στάσεις. «Χίλιες πεντακόσιες τηλεματικές στάσεις από τις επτά χιλιάδες στο λεκανοπέδιο θα είναι υπεραρκετές. Για παράδειγμα, η Σεούλ που έχει 11 εκατομμύρια κατοίκους και δεν είναι εκτεταμένη, όσο η Αττική, έχει περίπου τον ίδιο αριθμό στάσεων. Στην Ευρώπη, είναι ένα από τα μεγαλύτερα έργα σε αριθμό τηλεματικών στάσεων. Σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις οι τηλεματικές στάσεις είναι 100-200. Από την αρχή που αναλάβαμε, ήταν εντολή του υπουργείου Υποδομών και του υπουργού, Χρήστου Σπρίτζη, προκειμένου να συνδεθεί με την εξυπηρέτηση των πολιτών αυτό το έργο, να λυθούν γρήγορα οποιαδήποτε προβλήματα υπήρχαν όταν παραλάβαμε, και να ξεκινήσει γρήγορα το έργο όπως κι έγινε».
Πέρα όμως, από το γεγονός ότι κάθε πολίτης μπορεί να βλέπει στη στάση, πότε έρχεται το όχημα που τον αφορά, υπάρχει και μία εφαρμογή την οποία χρησιμοποιούν πολύ οι πολίτες που είναι εξοικειωμένοι με τη νέα τεχνολογία. Πρόκειται για την “OASA Telematics” για κινητά τηλέφωνα και ηλεκτρονικούς υπολογιστές που παρέχεται δωρεάν και ενημερώνει κατά τη διάρκεια όλου του 24ωρου για τις ακριβείς αφίξεις λεωφορείων και τρόλεϊ. «Είναι ήδη, πάνω από εκατό χιλιάδες οι χρήστες αυτής της εφαρμογής», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ Σκουμπούρης και σημειώνει: «Δεν είναι πια ο πολίτης σε ένα καθεστώς άγνοιας. Ξέρει με ακρίβεια τη θέση των οχημάτων. Παίρνουμε τη θέση τους με GPS και μεταφέρεται με την τεχνολογία και στις τηλεματικές στάσεις και στα κινητά. Με την έννοια αυτή και οι 7.500 στάσεις που υπάρχουν στο λεκανοπέδιο είναι τηλεματικές, αν κάποιος κατεβάσει τη συγκεκριμένη εφαρμογή στο κινητό».
Σημειώνεται ότι η υλοποίηση και η λειτουργία του έργου γίνεται μέσω σχήματος ΣΔΙΤ.
Ηλεκτρονικό εισιτήριο
Ένα έργο που θ΄αλλάξει σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό το πρόσωπο των συγκοινωνιών στην Αττική είναι το ηλεκτρονικό εισιτήριο, που θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2017, αρχικά σε λεωφορεία, τρόλει, τραμ και γραμμή 1 του μετρό (ηλεκτρικός) και από τον Ιούνιο του 2017, θα χρησιμοποιείται και στις γραμές 2 και 3 του μετρό καθώς και στον προαστιακό, οπότε θα καταργηθεί το χάρτινο εισιτήριο. Όπως τονίζει ο κ Σκουμπούρης «οι πύλες εισόδου-εξόδου εγκαθίστανται ήδη στη γραμμή 1 του μετρό και θα εγκατασταθούν μέχρι το καλοκαίρι στη γραμμή 2 και 3 του μετρό, οπότε το σύστημα θα γίνει κλειστό. Για να εισέλθουν ή για να εξέλθουν οι επιβάτες θα πρέπει να επικυρώνουν σε αυτές το εισιτήριο. Θα είναι συνολικά 1.063 πύλες, ενώ θα υπάρχουν πύλες και για ΑμεΑ. Στα λεωφορεία, τα τρόλεϊ και το τραμ θα τοποθετηθούν ειδικά ακυρωτικά μηχανήματα".
Το ηλεκτρονικό εισιτήριο θα μοιάζει με πιστωτική κάρτα, θα είναι προσωπικό, με τη φωτογραφία και τα στοιχεία του χρήστη. Για το μέλλον, όπως λέει ο κ Σκουμπούρης, εξετάζονται πιο σύνθετα προϊόντα, για παράδειγμα «μ’ ένα ηλεκτρονικό εισιτήριο για τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς να μπορεί κάποιος να επισκεφθεί ένα μουσείο, να χρησιμοποιείται σαν "πορτοφόλι". Εξετάζεται, επίσης, το ενδεχόμενο να δημιουργηθούν ηλεκτρονικά εισιτήρια- συλλεκτικά για τουρίστες». Πρόκειται για ένα έργο που θα επιτρέψει στο μέλλον «την εφαρμογή πιο ευέλικτων και πιο δίκαιων πολιτικών κομίστρου εις όφελος των επιβατών».
