Τα τελευταία χρόνια, οι κυβερνήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν αρχίσει να αναγνωρίζουν τον Πολιτιστικό και Δημιουργικό τομέα ως έναν σημαντικό αναπτυξιακό μοχλό της οικονομίας, σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Για το λόγο αυτό, έχουν προχωρήσει στην καταγραφή του ή στην χαρτογράφησή του, όπως χαρακτηριστικά ονομάζεται, προκειμένου να προχωρήσουν στο σχεδιασμό περισσότερο αποτελεσματικών και στοχευμένων πολιτικών που θα συμβάλλουν στην ενίσχυσή του και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Η δυναμική του Πολιτιστικού και Δημιουργικού τομέα, όπως καταγράφεται από τις στατιστικές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι αξιοσημείωτη και εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύει πάνω από το 3% του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σχεδόν το 3% της απασχόλησης που αντιστοιχεί σε τουλάχιστον 6,3 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Σε αυτούς τους εντυπωσιακούς αριθμούς δεν συνεκτιμώνται οι δευτερογενείς επιδράσεις των πολιτιστικών δραστηριοτήτων σε άλλους τομείς, όπως για παράδειγμα, οι επιπτώσεις που έχει η διοργάνωση ενός φεστιβάλ για την οικονομική, τουριστική και κοινωνική κατάσταση ενός τόπου. Από όλα τα στοιχεία που έχουν επίσημα καταγραφεί, αποδεικνύεται ότι ο Πολιτιστικός και Δημιουργικός τομέας επέδειξε σημαντική ανθεκτικότητα στη διάρκεια της πρόσφατης οικονομικής κρίσης και αναδεικνύεται ως κορυφαίος εξαγωγικός τομέας της Ευρώπης.
Στην Ελλάδα υπάρχουν εξαιρετικά περιορισμένα και αποσπασματικά στοιχεία και ποτέ δεν επιχειρήθηκε η επίσημη καταγραφή της αναπτυξιακής διάστασης του πολιτισμού και της δημιουργίας, με τρόπο που να εναρμονίζεται με τις διεθνείς πρακτικές. Σε αυτή την καταγραφή προχωρά το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, ώστε να αποκτήσει πλέον η Ελλάδα, τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο, μια ξεκάθαρη εικόνα του συγκεκριμένου κλάδου και να αποτυπωθεί η συμβολή του στην οικονομία, στην απασχόληση αλλά και ευρύτερα στην κοινωνία. Αυτή η καταγραφή θα βοηθήσει, όχι μόνο στην ανάδειξη της αναπτυξιακής δυνατότητας του πολιτισμού και της δημιουργίας, αλλά και στο σχεδιασμό των πολιτικών εκείνων, που θα ενισχύσουν τους σχετικούς κλάδους, ακόμη περισσότερο, με στοχευμένες δράσεις.
Για το λόγο αυτό, η επίσημη χαρτογράφηση του Πολιτιστικού και Δημιουργικού τομέα στην Ελλάδα αποτέλεσε, τον τελευταίο χρόνο, κορυφαία προτεραιότητα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού. Μετά από σχετική πρόσκληση ενδιαφέροντος, δρομολογήθηκε ήδη, μέσω πόρων του ΕΣΠΑ 2014-2020, η Μελέτη για τη Χαρτογράφηση του Πολιτιστικού και Δημιουργικού Τομέα, σύμφωνα με τις επίσημες ευρωπαϊκές προδιαγραφές της Eurostat, με σύμβαση που υπογράφηκε στις 29.08.2016.
Η μελέτη, η οποία εκπονείται από το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, με τη συνδρομή όλων των εμπλεκόμενων Υπηρεσιών και Εποπτευόμενων Φορέων του ΥΠ.ΠΟ.Α., θα περιλαμβάνει στατιστικά δεδομένα τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο, ενώ προβλέπεται να δημιουργηθεί και συνοπτική παρουσίασή της στην ελληνική, αλλά και την αγγλική γλώσσα.
Βασισμένη στα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία (2010-2015), η μελέτη έχει στόχο να εδραιώσει ένα ενιαίο μεθοδολογικό μοντέλο καταγραφής των στοιχείων που αφορούν στον Πολιτιστικό και Δημιουργικό τομέα, το οποίο θα βρίσκεται σε αντιστοιχία με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και θα επιτρέψει την ανάληψη στοχευμένων αναπτυξιακών δράσεων για τους συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας. Έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε να περιλαμβάνει στοιχεία που αφορούν: στους κλάδους, τον αριθμό των επιχειρήσεων και των εργαζομένων σε αυτές, το προφίλ των εργαζομένων, τη συνολική συμβολή του τομέα στο εθνικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) κ.α., ενώ θα συσχετίζει ολόκληρο τον τομέα του πολιτισμού και της δημιουργίας με άλλους κλάδους της οικονομίας και θα αποτυπώνει την επίδρασή του σε αυτούς.
Με αυτά τα δεδομένα και με βάση την ανάδειξη των αναπτυξιακών δυνατοτήτων κάθε κλάδου και την ιεράρχησή τους, θα γίνει εφικτός ένας ολοκληρωμένος και τεκμηριωμένος σχεδιασμός δράσεων, όχι μόνο από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού αλλά και από τα υπόλοιπα συναρμόδια Υπουργεία, που υπηρετούν την αναπτυξιακή στρατηγική της χώρας. Επιπρόσθετα, θα αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για το σχεδιασμό κάθε Περιφέρειας.
Όπως προκύπτει από αντίστοιχες μελέτες σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Μελέτη Χαρτογράφησης, η οποία θα ολοκληρωθεί στο τέλος του 2016, αναμένεται να καταδείξει ότι και για την Ελλάδα ο Πολιτιστικός και Δημιουργικός τομέας αποτελεί σημαντικό αναπτυξιακό μοχλό της οικονομίας και συμβάλλει καθοριστικά στην αύξηση της απασχόλησης, ειδικά των νέων ανθρώπων με υψηλό επίπεδο εξειδίκευσης. Κατά συνέπεια, ο σχεδιασμός πολιτικών για την ενίσχυση των επενδύσεων στον τομέα αυτόν αποτελεί αναγκαιότητα και στρατηγική επιλογή.
